Hệ thống phao tự chế của Nga trong nỗ lực vượt sông

Một đoạn video do Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Bộ binh Cơ giới số 57 của Ukraine công bố gần đây cho thấy một đơn vị Nga đã sử dụng hệ thống phao tự chế để vượt sông Vovcha. Trong video, họ gọi đây là một phương tiện kiểu "Frankenstein" do được lắp ghép từ nhiều bộ phận đã qua cải tiến và sửa đổi sâu rộng.

Hệ thống này gồm hai phần chính: một đầu kéo có động cơ ở phía trước và một rơ-moóc phía sau. Cả hai dường như được phát triển trên khung gầm xe tải quân sự sáu bánh, nhiều khả năng là từ các dòng xe vận tải phổ biến của Nga như Ural-4320 hoặc KamAZ-4310. Thùng xe nguyên bản đã được thay thế bằng các kết cấu hình hộp chữ nhật có kích thước ước tính dài khoảng 7 m, rộng 2,5 m và cao 1,5 m.

Phần phía trước được trang bị khoang lái có cửa sập và có thể chở thêm một số binh sĩ trên nóc. Trong khi đó, phần phía sau có vẻ rỗng bên trong và nhiều khả năng đóng vai trò như một đoạn dốc hoặc cầu dẫn có thể triển khai khi cần thiết. Khi kết hợp với nhau, hai bộ phận tạo thành một phương tiện khớp nối tự chế với chiều dài đủ để bắc qua các đoạn hẹp của sông Vovcha.

Các hình ảnh trích từ đoạn video cho thấy hệ thống phao này nhiều khả năng được chế tạo ngay tại tiền tuyến từ những phương tiện và vật liệu sẵn có. Để giảm nguy cơ bị UAV tấn công, phương tiện di chuyển với tốc độ tương đối cao.

Những thách thức đối với chiến dịch vượt sông

Cả Nga lẫn Ukraine đều phải đối mặt với nhiều khó khăn trong các hoạt động vượt sông kể từ khi cuộc xung đột diễn ra. Trong video do Ukraine đăng tải, chướng ngại vật đối với quân đội Ngalà sông Vovcha, một nhánh của sông Siverskyi Donets. Mặc dùnhỏ hơn đáng kể so với các tuyến sông lớn như Oskil hay Dnipro, Vovcha vẫn là một rào cản chiến thuật quan trọng trên chiến trường.

Phần lớn các phương tiện bọc thép không thể tự vượt qua dòng sông một cách an toàn, buộc lực lượng tham chiến phải sử dụng cầu dã chiến hoặc các hệ thống phà quân sự để vận chuyển binh sĩ và khí tài. Tuy nhiên, việc thiết lập các điểm vượt sông là một nhiệm vụ đầy rủi ro, có thể làm chậm hoặc thậm chí đình trệ các hoạt động tác chiến tại nhiều khu vực dọc chiến tuyến.

Các vị trí vượt sông phù hợp thường gắn liền với những tuyến đường hiện hữu, tạo ra các hướng tiếp cận tương đối dễ dự đoán và hình thành những điểm thắt cổ chai tự nhiên. Đây cũng là các khu vực thường xuyên nằm trong tầm giám sát của máy bay không người lái Ukraine, vốn được sử dụng để phát hiện sớm các dấu hiệu triển khai cầu phao hoặc tập trung lực lượng.

Giai đoạn tiếp cận bờ sông vì thế luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Tuy nhiên, thời điểm nguy hiểm nhất lại là quá trình triển khai hệ thống vượt sông. Các phương tiện bắc cầu và kíp công binh phải hoạt động ngoài trời trong khi lắp đặt cầu hoặc phà, khiến họ dễ trở thành mục tiêu của pháo binh, UAV tấn công và các loại hỏa lực chính xác khác. Đây thường là khoảng thời gian thuận lợi nhất để đối phương phá vỡ toàn bộ kế hoạch vượt sông. Sau khi cầu hoặc phà được đưa vào sử dụng, chúng vẫn có thể duy trì hoạt động trong một khoảng thời gian nhất định, đủ để lực lượng và phương tiện tiếp tục vượt qua chướng ngại vật.

Chi tiết đáng chú ý trong đoạn video là việc quân đội Nga sử dụng một hệ thống cầu phao tự chế kiểu “Frankenstein” thay vì các phương tiện công binh tiêu chuẩn. Xét về mặt kỹ thuật, sông Vovcha nằm hoàn toàn trong khả năng xử lý của các trang bị vượt sông hiện có của Nga. Lực lượng công binh Nga sở hữu nhiều loại cầu cơ giới đặt trên xe bọc thép như MTU-72, đồng thời vận hành các hệ thống cầu phao PMP có khả năng hỗ trợ xe tăng và xe bọc thép vượt qua những con sông rộng hơn đáng kể. Việc phải sử dụng một giải pháp tự chế cho thấy các đơn vị Nga có thể đang thiếu những phương tiện bắc cầu chuyên dụng.

Thích ứng với tình hình

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các chương trình phát triển khí tài mới, quân đội Nga đã lựa chọn phương án điều chỉnh các hệ thống hiện có nhằm đáp ứng ngay những yêu cầu phát sinh trên chiến trường. Điều này cho thấy khả năng thích ứng đáng kể của lực lượng tiền tuyến, đồng thời phản ánh tốc độ thay đổi rất nhanh của môi trường tác chiến hiện đại.

Khi cuộc chiến tiếp diễn, cả Nga và Ukraine đều có khả năng phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nhân lực, trang thiết bị và nguồn lực công nghiệp quốc phòng. Trong bối cảnh đó, các giải pháp sáng tạo được phát triển ngay tại tiền tuyến nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bù đắp những hạn chế về năng lực và trang bị.

Hệ thống cầu phao tự chế của Nga tại Vovchansk là một minh chứng rõ ràng cho xu hướng đó, đồng thời cho thấy cách các đơn vị chiến đấu đang tìm cách thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu tác chiến thực tế và khả năng cung cấp các năng lực mới của quân đội. Trong xung đột hiện đại, khả năng thích ứng nhanh đôi khi trở thành yếu tố quan trọng không kém bản thân các loại khí tài tiên tiến.