Nóng thế giới hôm nay 10/10: Mỹ lên kế hoạch “3 ngày tấn công dữ dội” vào Iran
Cập nhật: 6 giờ trước
Indonesia coi bản quyền là trụ cột của báo chí số
Các nước SNG thông qua tuyên bố chung nhân kỷ niệm 35 năm thành lập
VOV.VN - Dưới đây là những diễn biến nóng đáng chú ý trong tin tức thời sự thế giới 24 giờ qua: Iran sẽ không bao giờ từ bỏ làm giàu urani, Mỹ lên kế hoạch “3 ngày tấn công dữ dội” Iran, Thẩm phán Nam Phi đoạt giải Nobel Hòa bình 2026, Quân đội Mỹ sẽ phát trực tiếp vụ xử bắn tử tù…
Iran tuyên bố không bao giờ từ bỏ làm giàu urani. Bất chấp sức ép và đe dọa liên tiếp từ Mỹ, lãnh đạo cơ quan nguyên tử Iran hôm 8/10 tiếp tục khẳng định nước này không bao giờ từ bỏ quyền làm giàu urani – trọng tâm của chương trình phát triển hạt nhân dân sự mà Tehran theo đuổi. Tuyên bố được Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran, ông Mohammad Eslami đưa ra ngày 8/10, trong cuộc trao đổi với báo giới ở thủ đô Tehran. Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran nhấn mạnh làm giàu urani là một phần không thể tách rời của tiến trình hạt nhân mà Tehran xây dựng. Tiến trình này sẽ trở nên vô nghĩa, nếu Iran từ bỏ hoạt động làm giàu urani.
Mỹ đã lên kế hoạch “3 ngày tấn công dữ dội” vào Iran. Tờ New York Times đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh lập kế hoạch cho các phương án quay trở lại cuộc chiến chống lại Iran. Kế hoạch này được chuẩn bị bất chấp việc ông từng tuyên bố hôm 8/10 rằng, các cuộc tấn công vào Iran sẽ không được nối lại trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11.
Theo đó, Tổng thống Trump đã yêu cầu Lầu Năm Góc xây dựng các kế hoạch nhằm mục tiêu vào kho vũ khí UAV và tên lửa của Iran, các cơ sở năng lượng và các địa điểm quân sự khác. Báo cáo cho biết các quan chức an ninh Mỹ đã từng 5 lần đề xuất trong những tháng gần đây để tiến hành các chiến dịch lớn chống lại Iran hoặc Houthi - lực lượng vũ trang thân Iran ở Yemen. Nhưng kế hoạch đã bị ông Trump liên tục phủ quyết. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ lại đang xem xét một kế hoạch tấn công mới đã được thảo luận hôm 2/10 tại Trại David. Mỹ dự định tập trung vào “một chiến dịch ngắn, dữ dội kéo dài khoảng 3 ngày.
Ukraine tập kích trung tâm dữ liệu lớn Yandex của Nga. Hoạt động tại một trung tâm dữ liệu thuộc công ty công nghệ Nga Yandex đã bị đình chỉ sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine vào ngày 8/10. Yandex là hãng công nghệ hàng đầu của Nga với công cụ tìm kiếm được coi là đối trọng của Google tại nước này. Yandex cho biết, một đám cháy đã bùng phát sau khi một trong những trung tâm dữ liệu của họ tại thị trấn Sasovo (cách Moscow khoảng 402 km về phía đông nam) bị tập kích. Yandex cũng vận hành YandexGPT, một trong những mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh hàng đầu của Nga.
Đây là vụ tấn công đầu tiên được xác nhận nhắm vào cơ sở hạ tầng dữ liệu của Nga kể từ khi nước này bắt đầu tiến công quân sự nhằm vào Ukraine, và diễn ra sau các cuộc tấn công của Nga nhắm vào các trung tâm dữ liệu của Ukraine. Sự việc diễn ra sau khi các lực lượng Nga nhắm mục tiêu vào ít nhất 8 trung tâm dữ liệu lớn trên khắp KIev, gây ra tình trạng mất kết nối internet trên toàn Ukraine. Nga cáo buộc các trung tâm dữ liệu này xử lý thông tin tình báo quân sự của Ukraine.
Thẩm phán Nam Phi giành giải Nobel Hòa bình năm 2026. Ngày 9/10, Ủy ban Nobel Na Uy thông báo, thẩm phán Navanethem “Navi” Pillay của Nam Phi đã đoạt giải Nobel Hòa bình.
Trong thông báo, Ủy ban Nobel Na Uy cho biết: “Một sợi chỉ xuyên suốt từ công việc ban đầu của bà trong việc bảo vệ Nelson Mandela và những người khác đã đứng lên chống lại chế độ phân biệt chủng tộc, cho đến vai trò thẩm phán của bà trong một số vụ án quan trọng tại tòa án quốc tế thời nay”. Chủ nhân của giải Nobel Hòa bình 2026, bà Navanethem ‘Navi’ Pillay, 85 tuổi, là cựu Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc và Thẩm phán Tòa án Công lý Quốc tế.
Giải Nobel Hòa bình là giải Nobel thứ năm được trao trong tuần này, sau văn học, hóa học, vật lý và y học. Giải Nobel Hòa bình, trị giá 12 triệu krona Thụy Điển, tương đương khoảng 1,2 triệu USD, sẽ được trao tại thủ đô Oslo, Na Uyvào ngày 10/12, kỷ niệm ngày mất của nhà công nghiệp Thụy Điển Alfred Nobel, người đã sáng lập ra giải thưởng này trong di chúc năm 1895 của ông.
Ông Trump tuyên bố ai không gọi AI là “siêu trí tuệ” là “kẻ thù”. Đây là nỗ lực mới nhất của Tổng thống Mỹ trong chiến dịch đổi cách gọi trí tuệ nhân tạo. Trong bài đăng trên Truth Social ngày 8/10, Tổng thống Donald Trumpviết rằng Nhà Trắng coi bất kỳ ai dùng cụm từ “trí tuệ nhân tạo” thay vì thuật ngữ mới “siêu trí tuệ” là “kẻ thù”. Tuyên bố này được đưa ra một tuần sau khi ông ký sắc lệnh hành pháp đổi cách gọi AI thành “siêu trí tuệ” trong các văn bản và hoạt động truyền thông của chính quyền. Động thái đổi tên nằm trong nỗ lực của ông Trump nhằm tái định vị công nghệ này theo hướng tích cực hơn, trong bối cảnh AI đang chịu sự giám sát ngày càng lớn từ các nhà lập pháp và chuyên gia. Nhiều ý kiến kêu gọi chính phủ thiết lập các hàng rào an toàn chặt chẽ hơn, nhất là sau các vụ hệ thống AI tự động truy cập trái phép một số website chính phủ tại nhiều nơi trên thế giới. Tuy nhiên, ông Trump nhìn chung phản đối việc siết quản lý AI quá mức.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln trở về Mỹ sau kỷ lục làm việc 10 tháng liên tục. Ngày 8/10, tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Hải quân Mỹ đã cập cảng San Diego, bang California, khép lại đợt triển khai kéo dài hơn 10 tháng tại Thái Bình Dương và Trung Đông.
Đây là một trong những đợt triển khai dài nhất của tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ qua. Rời California từ tháng 11/2025, USS Abraham Lincoln ban đầu thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, trước khi được điều động tới Trung Đông để tham gia các hoạt động quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột với Iran. Trong suốt hành trình, nhóm tác chiến tàu sân bay đã trải qua 265 ngày liên tục trên biển mà không cập cảng, lập kỷ lục mới của Hải quân Mỹ.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth, lực lượng thuộc nhóm tác chiến USS Abraham Lincoln đã đánh chìm 64 tàu chiến Iran, phá hủy 21 tên lửa hành trình chống hạm, thực hiện gần 3.700 chuyến bay chiến đấu và phóng 450 tên lửa hành trình Tomahawk.
Quân đội Mỹ sẽ phát trực tiếp vụ xử bắn tử tù thảm sát 13 binh sĩ. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth muốn công chúng chứng kiến việc thi hành án tử hình (bằng phương pháp xử bắn) đối với cựu quân nhân Nidal Hasan, kẻ đã nổ súng sát hại 13 người trong một vụ tấn công tại căn cứ quân sự ở bang Texas. Lý do mà ông Hegseth đưa ra khi làm vậy là để người dân Mỹ chứng kiến hậu quả của những tội ác như thế này. Cựu thiếu tá Lục quân Nidal Malik Hasan bị kết án tử hình vì vụ xả súng năm 2009 tại căn cứ Fort Hood. Người này dự kiến sẽ đối mặt với đội xử bắn của quân đội Mỹ vào ngày 3/12. Đây sẽ là vụ hành quyết đầu tiên do quân đội Mỹ thực hiện trong hơn 6 thập kỷ qua, và là vụ hành quyết đầu tiên do đội xử bắn của Lục quân Mỹ thực hiện kể từ Thế chiến II. Hasan, một người Hồi giáo sinh ra tại Mỹ và là cựu bác sĩ tâm thần của Lục quân, đã nổ súng tại một trung tâm xử lý thủ tục quân sự ở Fort Hood vào ngày 5/11/2009, khiến 13 người thiệt mạng và 32 người khác bị thương.
Hình phạt tử hình bằng đội xử bắn vẫn hợp pháp tại 5 bang của Mỹ mặc dù phương pháp này hiếm khi được áp dụng. Việc thi hành án tử hình công khai thậm chí còn hiếm gặp hơn trong lịch sử nước Mỹ hiện đại.
Ba Lan họp khẩn, siết an ninh trường học sau các vụ bạo lực. Chiều 8/10, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phải triệu tập cuộc họp khẩn cấp sau hai vụ tấn công trường học chỉ trong vòng hai ngày khiến nhiều người thương vong. Ngay trong ngày 8/10, một cựu học sinh 15 tuổi đã tấn công ba nhân viên nhà trường bằng một vật sắc nhọn tại một trường học ở gần thị trấn Wyszków, cách thủ đô Ba Lan khoảng 50 km về phía Đông Bắc. Trước đó, các nhà chức trách cho biết cảnh sát đã bắt giữ một thiếu niên 17 tuổi ở thị trấn Sierpcở miền Trung đất nước. Đối tượng này có kế hoạch thực hiện một vụ tấn công tại một trường học và mang theo hai con dao trong ba lô. Một ngày trước đó, một thanh niên 19 tuổi đã dùng dao tấn công các bạn học và giáo viên tại một trường dạy nghề ở Ostrołęka, cách thủ đô khoảng 120 km về phía Đông Bắc, làm bị thương 5 học sinh, 2 giáo viên và 2 người lớn khác. Ngay sau khi các vụ việc xảy ra, Bộ Giáo dục của Ba Lan đã công bố một nỗ lực mới nhằm tăng cường các quy trình an toàn trường học trong các tình huống khẩn cấp.
Không phát hiện mầm bệnh sau ca tử vong vì viêm phổi tại Nga. Giới chức y tế Nga cho biết đã hoàn tất giám sát y tế với toàn bộ các trường hợp tiếp xúc với một nữ nhân viên Viện Nghiên cứu dịch hạch vùng Siberia và Viễn Đông, sau khi người này được chẩn đoán tử vong do bệnh viêm phổi chưa rõ nguyên nhân.
Theo thông báo của Cơ quan Giám sát và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Nga (Rospotrebnadzor), toàn bộ các biện pháp phòng ngừa đã được hoàn tất. Những người tiếp xúc với bệnh nhân đã kết thúc thời gian theo dõi y tế. Không ghi nhận trường hợp nào có biểu hiện bất thường về sức khỏe liên quan đến bệnh truyền nhiễm. Kết quả gần 5.000 xét nghiệm trong phòng thí nghiệm cũng không phát hiện vi sinh vật gây bệnh nguy hiểm.Cơ quan Giám sát và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Nga đánh giá, tình hình vệ sinh dịch tễ tại tỉnhIrkutskổn định.
Cơ quan này cho biết đã cung cấp đầy đủ thông tin về các biện pháp được triển khai cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) theo Điều lệ Y tế quốc tế. WHO đã công khai xác nhận tiếp nhận thông tin này tại cuộc họp báo ngày 7/10. TheoCơ quan Giám sát và Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Nga, WHO cũng xác nhận không có nguy cơ xảy ra tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng liên quan đến tình hình tại thành phố Irkutsk.
Trung Quốc lập bản đồ tế bào 3D về vòng đời của lúa đầu tiên trên thế giới. Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố thành công trong việc lập một bản đồ tế bào 3D (kết hợp yếu tố không gian và thời gian) bao quát toàn bộ vòng đời của cây lúa, từ giai đoạn nảy mầm đến khi trổ bông và cho hạt. Công trình này của các nhà khoa học Trung Quốc cung cấp nguồn dữ liệu nghiên cứu mới để hiểu rõ quá trình sinh trưởng, phát triển của lúa cũng như tìm kiếm giải pháp cải thiện chất lượng hạt lúa. Công trình này của các nhà khoa học Trung Quốc đã được công bố trực tuyến trên tạp chí quốc tế Cell đầu tuần này. Nhóm nghiên cứu đã xây dựng bản đồ tế bào 3D của cây lúa cả về không gian và thời gian đầu tiên trên thế giới, kết hợp các kỹ thuật giải trình tự gen, giải trình tự đơn bào và phiên mã học không gian để tạo ra một bản đồ toàn diện về quá trình phát triển của cây lúa.
Nhờ có bản đồ này cùng dữ liệu hỗ trợ, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa các đặc tính lúa mong muốn và cơ chế điều hòa biểu hiện gen, qua đó làm sáng tỏ quá trình phát triển của cây lúa từ khi nảy mầm cho đến khi ra hoa và cho hạt.
Từ khóa: iran, nóng thế giới hôm nay, Donald Trump, 3 ngày tấn công dữ dội Iran, siêu trí tuệ,USS Abraham Lincoln,Nobel hòa bình, phát trực tiếp, Ukraine tập kích trung tâm dữ liệu Nga,Iran làm giàu hạt nhân,xử bắn tử tù
Thể loại: Thế giới
Tác giả: phan tùng/vov.vn (tổng hợp)
Nguồn tin: VOVVN