Sạt lở tại ấp Sa Phô, xã Đất Mới không còn là câu chuyện mới mà đã kéo dài suốt nhiều năm qua với mức độ ngày càng khốc liệt. Chỉ trên đoạn sông Cửa Lớn ngắn chừng 500 mét– nơi tập trung các trại sản xuất tôm, cua giống – đã hứng chịu tới 4 vụ sạt lở từ đầu mùa mưa đến nay.

Gia đình ông Phạm Văn Tý về nơi đây làm nghề sản xuất tôm giống từ năm 2018. Sau hơn 8 năm bám trụ, ông chứng kiến mép nước đã “ăn” sâu vào đất liền khoảng 15m, nuốt trọn bờ kè kiên cố lẫn diện tích đất ở của gia đình.

Khoảng 1 giờ 30 phút đêm 17/7 vừa qua, sạt lở lại tiếp tục làm đổ ập khu vực đất trước nhà và cơ sở sản xuất tôm của ông Tý xuống sông. Đây đã là lần thứ 2 sạt lở làm thiệt hại nhà ông. Lần này nghiêm trọng hơn khi nước sông ròng sát đáy, kéo sụp toàn bộ phần nhà phía ngoài xuống lòng sông. Trong hoảng loạn giữa đêm tối, gia đình ông Tý chỉ kịp tháo chạy thoát thân. Khi trở lại, căn nhà đã một nửa nằm dưới sông, cùng các vết nứt kéo dài tiếp tục đe dọa dãy bể ươm tôm giống.

Ông Tý cho biết:"Trước hết sụt lở thì hiện giờ là tôi gia đình tôi không có cái nhà để ở đó. Tôi ở tạm bên nhà của xóm giềng. Trong đây tôi là sản xuất nghề tôm nuôi giống nên sạt lở ảnh hưởng tới kinh tế của tôi nhiều lắm. Khúc này thì mấy năm trước cũng bị sạt lở chỗ này chỗ kia nhưng riêng năm nay thì vẫn 4 chỗ rồi đó. Sụt lở rất là nhanh".

Sau sự cố, nhận thấy vụ sạt lở cắt đứt tuyến lộ giao thông, khiến bà con xóm giềng mất lối đi lại, ông Tý đã chủ động gọi người dân xung quanh đến đập bỏ toàn bộ phần nhà còn lại của mình. Việc chấp nhận hy sinh tài sản vừa để nhường diện tích tạo lối đi tạm cho cộng đồng, vừa giúp tránh rủi ro phần nhà gãy đổ tiếp tục sụp xuống.

Cùng chung cảnh ngộ, gia đình ông Đỗ Văn Em gắn bó với nghề ươm tôm, cua giống từ năm 2000, cũng từng 2 lần bị sạt lở ảnh hưởng nhà. Đêm 17/7 vừa qua, gia đình lại một lần chạy lở khi căn nhà của người em trai cách đó chỉ vài chục mét đột ngột sụt xuống dòng nước xoáy vào gần 2 giờ sáng.

Theo ông Em, trước đây khi sắp sạt lở thường xuất hiện các vết nứt nhỏ báo trước, nhưng gần đây các vụ sạt lở diễn ra quá bất ngờ. Thiệt hại về tài sản rất lớn nhưng người dân ở đây làm nghề mấy mươi năm, di dời đi nơi khác thì không biết làm gì sống nên buộc phải trụ lại, chỉ mong có giải pháp kiên cố để yên tâm làm ăn.

"Lo lắng nhất là cái lộ sụp mất rồi. Trong khu này ngoài sinh hoạt thì bà con còn buôn bán giống. Làm nghề buôn bán, vận chuyển tôm, cua giống nó khó khăn. Giờ cũng mong muốn là chính quyền địa phương hỗ trợ, để gia cố rồi cho nó giữ lại đất của trại giống", ông Em bày tỏ.

Theo UBND xã Đất Mới, 2 vụ sạt lở đất xảy ra vào ngày 17/7 vừa qua làm ảnh hưởng nhà của 3 hộ dân, làm sập hoàn toàn 30m đường giao thông nông thôn, phá hủy nhiều tài sản khác với tổng thiệt hại khoảng 170 triệu đồng.

Ông Tô Tự Nguyện, Phó Chủ tịch UBMTTQ xã Đất Mới đánh giá khu vực sạt lở ven sông Cửa Lớn rất nghiêm trọng, nguồn lực địa phương không đảm bảo để tự khắc phục. Từ đầu tháng 5 đến nay, trên địa bàn xã còn ghi nhận 14 điểm sạt lở khác. Mỗi khi xảy ra sự cố, lực lượng chức năng cùng bà con nhân dân đã phát huy tinh thần tương trợ, hỗ trợ tháo dỡ, di dời tài sản. Tuy nhiên, để giúp bà con ổn định lâu dài, địa phương rất cần sự đầu tư hệ thống bờ kè kiên cố từ các cấp, các ngành.

"Đối với địa phương, thời gian qua cũng chủ động nguồn lực của địa phương để nếu có tình huống sạt lở xảy ra thì khắc phục. Tuy nhiên, thực tế nguồn xây dựng cơ bản không thể chủ động khắc phục hết được. Xã sẽ kiến nghị về tỉnh, có hỗ trợ khẩn cấp để khắc phục, cũng như làm lại các tuyến đường hư hỏng nặng để cho bà con lưu thông đi lại", ông Nguyện cho biết.

Tình hình sạt lở tại xã Đất Mới phản ánh thực trạng chung đang diễn ra phức tạp trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra 91 vụ sạt lở đất với tổng chiều dài hơn 2,4km, làm thiệt hại 84 căn nhà, 66 tấn muối và hạ tầng của 1 Trạm Kiểm soát Biên phòng. Việc sớm triển khai các giải pháp công trình căn cơ không chỉ bảo vệ hạ tầng giao thông, mà còn để hàng trăm hộ dân ven sông Cửa Lớn bảo vệ tài sản, giữ gìn sinh kế lâu dài.