Vẫn phải có nhà, chỉ là thời gian bao lâu

Khảo sát tâm lý người tiêu dùng bất động sản quý II/2026 của Batdongsan.com.vn cho thấy, nhu cầu sở hữu nhà ở của người dân vẫn rất lớn, bất chấp áp lực tài chính và mặt bằng giá liên tục leo thang. Có tới 97% người đang thuê nhà cho biết mong muốn mua nhà trong tương lai; trong đó 21% dự kiến hiện thực hóa kế hoạch trong 1-2 năm tới, 43% đặt mục tiêu trong vòng 3-5 năm và 33% vẫn đang chờ thời điểm phù hợp. Chỉ 3% khẳng định không có ý định mua nhà.

Kết quả khảo sát cũng phản ánh chân dung khá rõ của nhóm khách thuê hiện nay. Phần lớn là lực lượng lao động trẻ, có thu nhập tương đối ổn định với 83% dưới 35 tuổi và 73% có thu nhập hộ gia đình từ 15-50 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá nhà đang vượt xa khả năng tích lũy khiến giấc mơ an cư của nhiều người buộc phải kéo dài hơn dự tính.

Anh Hoàng Bảo Long ở tỉnh Sơn La (35 tuổi) làm việc tại Hà Nội gần 6 năm. Anh cho biết, dù cưới nhau được 2 năm nay nhưng hai vợ chồng anh chưa sinh con, tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 40 triệu đồng/tháng. Ngoài chi phí tiền thuê nhà, tiền điện nước, internet… khoảng 10 triệu/tháng. Hai vợ chồng anh vẫn quyết tâm mua được căn nhà dù là diện tích bé rồi mới sinh con.

“Thông tin đợt tới nhà nước sẽ xây nhà cho thuê anh thuê thì tốt quá, chắc chắn tôi sẽ thuê nếu như không đủ khả năng mua nhà. Nhưng khi đủ điều kiện và giá nhà phù hợp, tôi vẫn muốn sở hữu căn nhà của chính mình thay vì đi thuê của nhà nước”, anh nói.

Tương tự anh Nguyễn Hồng Thái ở tỉnh Quảng Ninh (33 tuổi)cho rằng, quan niệm của người Việt Nam nếu đàn ông từ 35 – 45 tuổi mà không mua được căn nhà riêng để ở và làm tàisản tích luỹ sau này cho con cái sẽ là người thất bại. Anh cho biết, mặc dù hiện nay, vợ chồng anh sống cùng bố mẹ có nhà riêng rộng rãi nhưng anh vẫn mong muốn có căn nhà để gia đình nhỏ sống riêng.

“Chắc chắn, tôi sẽ mua nhà riêng để vợ chồng con cái ở cho thoải mái… Nó là không gian riêng của gia đình nhỏ”, anh Thái chia sẻ.

Theo lý giải của một số chuyên gia bất động sản, hầu hết người dân Việt Nam vẫn có tư tưởng sở hữu nhà. Ngay cả giới trẻ cũng vẫn muốn được sở hữu nhà ngay cả khi chưa đủ tiềm lực tài chính để mua nhà.. Đây là minh chứng cho thấy nhu cầu mua nhà không hề suy giảm mà chỉ đang ở trạng thái "nén". Thay vì từ bỏ kế hoạch sở hữu nhà, phần lớn người thuê lựa chọn tiếp tục tích lũy vốn, chờ mặt bằng giá hợp lý hơn hoặc kỳ vọng các chính sách tín dụng ưu đãi sẽ giúp giảm bớt áp lực tài chính.

Đã đến lúc thay đổi quan niệm “không có nhà là thất bại”

TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, nhu cầu ở thực vẫn là nền tảng quan trọng nhất của thị trường. Việc gần như toàn bộ người thuê đều mong muốn mua nhà cho thấy thị trường không thiếu cầu mà đang thiếu khả năng tiếp cận. Khoảng cách giữa giá bán và thu nhập khiến nhu cầu bị trì hoãn thay vì biến mất.

Để "giải phóng" nguồn cầu hiện nay, theo TS. Nguyễn Văn Đính cần kết hợp 3 yếu tố, gồm: pháp lý để tăng nguồn cung nhà ở giá phù hợp, tín dụng dài hạn phù hợp cho người trẻ vay mua lần đầu và cơ cấu lại sản phẩm để giá bán tiệm cận hơn với khả năng chi trả của người dân.

“Đã đến lúc cần thay đổi quan niệm xã hội rằng thuê nhà là thiếu ổn định, thiếu trách nhiệm với thế hệ sau, thất bại hoặc không thành công. Nhà ở cho thuê phải được xem là một lựa chọn văn minh, phù hợp với xu hướng phát triển của các đô thị hiện đại”, TS. Nguyễn Văn Đính nói.

Theo các chuyên gia bất động sản, bài toán cốt lõi không nằm ở việc mọi người dân đều phải sở hữu nhà, mà là được tiếp cận nơi ở chất lượng với chi phí phù hợp. Thực tế tại nhiều quốc gia phát triển cho thấy nhà ở cho thuê là một cấu phần quan trọng của hệ thống an sinh xã hội.

Dẫn chứng rõ hơn quan điểm trên, ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đưa ra ví dụ, tại Hàn Quốc, người nghèo, người không đủ khả năng thuê nhà sẽ được Chính phủ cho thuê nhà với mức giá thấp hơn thị trường khoảng 30%. Nhóm có thu nhập cao hơn được áp dụng phí thuê nhà thấp hơn giá thị trường khoảng 15 – 16%. Còn nhóm có thu nhập trung bình, Chính phủ Hàn Quốc hỗ trợ mức lãi suất thấp hơn để họ có thể mua nhà…

Từ câu chuyện của Hàn Quốc, các chuyên gia bất động sản cho rằng, Việt Nam cần phải quy hoạch vị trí xây dựng nhà ở xã hội hay loại hình nhà ở cho thuê phù hợp, đồng bộ về cơ sở hạ tầng. Đặc biệt, các thành phố lớn như Hà Nội phải có cơ chế đặc thù trong quá trình phát triển nhà ở xã hội nói chung, nhà ở xã hội cho thuê nói riêng nhằm tạo cơ chế mở cho cả chủ đầu tư và người dân.