Như VOV đã thông tin, điều tra về việc các hộ dân ở tổ dân phố Chè Đen 2, phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La kêu cứu nhiều năm vì phải sống trong tình trạng ô nhiễm nguồn nước, nghi do Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu gây ra. Ngày 26/3/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La có công văn số 1454 thông báo kết quả phân tích môi trường nước dưới đất theo đề nghị của phóng viên VOVvà người dân địa phương.

Theo chuyên gia khoa học môi trường, kết quả phân tích mẫu nướccho thấy một số chỉ tiêu vượt quy chuẩn khá nhiều. Các ngành chức năng tỉnh Sơn La cho biết đang gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện đề án di dời đến khu chăn nuôi tập trung. Như vậy, tình trạng ô nhiễm nguồn nước vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Sau khi nhận được kết quả xét nghiệm mẫu nước lấy tại một số hộ gia đình ở tổ dân phố Chè Đen 2 ngày 3/3/2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cung cấp, phóng viên VOV đã trao đổi với GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Trưởng ban Khoa học Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam.

Ông cho rằng, một số chỉ số như mangan (Mn) vượt quy chuẩn khá nhiều (2,03 so với chuẩn là 0,5); các chỉ số khác như tổng Coliform, E.coli cũng tăng, cho thấy nguồn nước tại khu vực lấy mẫu đã bị ô nhiễm.

Theo các nhà khoa học, đây không phải là dạng ô nhiễm không thể xử lý. Nếu chỉ xảy ra 1-2 lần thì chỉ cầnđun sôi có thể tiêu diệt vi sinh vật. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài sẽ rất nguy hiểm, vì vậy cần có biện pháp xử lý để hạn chế ô nhiễm.

Về phía chính quyền phường Thảo Nguyên, ông Lê Tiến Quý, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị cho biết, thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, thời gian qua, địa phương đã tích cực phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các bên liên quan xử lý các vấn đề theo phản ánh của người dân. Tuy nhiên,đến nayvẫn chưa có đánh giá chính xác về nguyên nhân gây ô nhiễm, nên chưa thể giải quyết triệt để.

Hiện phường đang phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Mộc Châu - đơn vị đủ điều kiện cấp nước sạch sinh hoạt - để tổ chức đấu nối đường ống, dẫn nước về phục vụ người dân xóm 4, tổ dân phố Chè Đen 2.Mong muốn lớn nhất của địa phương là Đề án của tỉnh về di dời đàn bò ra khỏi các khu vực không được phép chăn nuôi sớm được triển khai.

Ông Quý cho biết, Mộc Châu có đặc thù là đô thị gắn với sản xuất nông nghiệp, nên hoạt động chăn nuôi trong đô thị vẫn tồn tại. Tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng đề án di dời đàn bò ra khỏi các khu vực không được phép chăn nuôi. Đây là tín hiệu tích cực, địa phương kỳ vọng sớm được bố trí nguồn lực để triển khai, qua đó giải quyết căn cơ tình trạng ô nhiễm môi trường.

Trao đổi về việc triển khai đề án này, ông Nguyễn Ngọc Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Sơn La cho biết, đơn vị đang phối hợp với các địa phương khu vực thị xã Mộc Châu cũ như phường Thảo Nguyên, Vân Sơn và Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu để rà soát số lượng bò sữa cần di dời, đánh giá phạm vi ảnh hưởng và nhu cầu tái định cư của người chăn nuôi.

Bước đầu xác định có trên 200 hộ chăn nuôi tại khu vực phường Thảo Nguyên và phường Vân Sơn, với hơn 7.000 con bò sữa cần phải di dời. Mục tiêu của tỉnh là hoàn tất việc di dời trong giai đoạn từ nay đến năm 2030. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn, nhất là về nguồn lực, quỹ đất và định hướng phát triển chăn nuôi của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Ngọc Toàn cho biết: Sở cũng đang dự kiến xây dựng khoảng 3 đến 4 khu chăn nuôi tập trung và mỗi điểm sẽ có khoảng 50 hộ trên một khu. Việc xây dựng các khu này phải đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, về an toàn sinh học và thuận tiện cho người sản xuất chăn nuôi. Hiện nay, việc thực hiện đề án khó khăn cơ bản nhất là nguồn lực để thực hiện. Hai là quỹ đất để xây dựng các điểm tái định cư cho đàn bò sau khi di chuyển. Thứ ba là phải xem xu hướng, định hướng chăn nuôi trong thời gian tới của công ty mẹ của Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu (Công ty Vinamilk) là như thế nào. Việc di chuyển đàn bò cũng phải phù hợp được với xu hướng, định hướng chăn nuôi của Công ty Vinamilk thì mới phù hợp.

Người dân xóm 4, tổ dân phố Chè Đen 2 cho biết, thời gian gần đây, nước giếng đã trong hơn so với cuối tháng 2, đầu tháng 3, nhưng vẫn có mùi hôi tanh, không thể dùng để ăn uống. Người dân mong muốn sớm được đầu tư hệ thống nước sạch, đồng thời quy hoạch lại khu chăn nuôi theo hướng ổn định, bền vững,vừa góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, vừa thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển.

Trước đó, người dân khu vực này đã gửi đơn phản ánh việc nhiều năm phải sống trong tình trạng ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng, cho rằng liên quan đến hoạt động chăn nuôi, sản xuất của Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu. Sau khi phóng viên tìm hiểu và phản ánh, tỉnh Sơn La đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tích cực phối hợp với phường Thảo Nguyên và Công ty Cổ phần Giống bò sữa Mộc Châu khẩn trương vào cuộc xác minh, tìm nguyên nhân và khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục.