Thời gian gần đây, không ít người dân và doanh nghiệp tại Thanh Hóa băn khoăn, lo lắng, thậm chí bức xúc khi nhận được thông báo nợ thuế dù cho biết đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Thực trạng này đặt ra yêu cầu rà soát, đối chiếu chứng từ và dữ liệu, làm rõ nguyên nhân sai lệch để bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế.

Tại cuộc họp báo thường kỳ quý III năm 2026, ông Lê Hồng Phúc, Phó Trưởng Thuế tỉnh Thanh Hóa, đã thông tin về những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, đồng thời nêu các giải pháp khắc phục.

Theo lãnh đạo cơ quan thuế, những vướng mắc xuất phát từ cả khâu quản lý, phối hợp giữa các đơn vị và những yếu tố liên quan đến thông tin, chứng từ của người nộp thuế.

Dữ liệu thuế chưa đồng bộ, việc đối soát còn vướng mắc

Một trong những nguyên nhân được đề cập là việc phối hợp, chuyển dữ liệu và chứng từ thu giữa cơ quan thuế với chính quyền địa phương chưa phải lúc nào cũng kịp thời, đầy đủ.

Mặc dù ngành thuế đã phối hợp với các xã, phường, thị trấn, đặc biệt trong khâu ủy nhiệm thu, quá trình chuyển chứng từ từ cấp xã, phường về cơ quan thuế vẫn có những thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này ảnh hưởng đến việc cập nhật, tổng hợp và đối chiếu nghĩa vụ thuế của người dân.

Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, trước năm 2025, việc thu thuế được Bộ Tài chính và ngành thuế ủy nhiệm cho UBND cấp xã thực hiện thông qua tổ tư vấn. Cơ quan thuế tiếp nhận, tổng hợp số liệu để phục vụ công tác quản lý.

Theo lý giải của lãnh đạo cơ quan thuế, việc quyết toán, đối soát biên lai chưa được thực hiện đầy đủ hoặc kịp thời, trong bối cảnh chuyển đổi từ biên lai giấy sang biên lai điện tử qua ứng dụng eTax Mobile, đã để lại những khoảng trống trong dữ liệu lịch sử. Đây là một trong những yếu tố gây khó khăn cho quá trình xác định, đối chiếu nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Bên cạnh đó, thông tin trên chứng từ và dữ liệu quản lý có trường hợp chưa khớp nhau. Một số hồ sơ có thể sai tên chủ hộ, diện tích đất hoặc số định danh. Nhiều hộ gia đình có biến động về đất đai nhưng chưa cập nhật thông tin kịp thời với cơ quan chức năng, khiến việc đối chiếu gặp trở ngại.

Thói quen nộp thuế bằng tiền mặt cũng là một yếu tố được cơ quan thuế đề cập. Việc nộp tiền thông qua các tổ thu lưu động vào buổi tối, sử dụng biên lai viết tay nhưng không lưu giữ đầy đủ hoặc ghi thông tin chưa chính xác khiến quá trình xác minh, khớp nối dữ liệu mất nhiều thời gian hơn.

Một khó khăn khác là áp lực nhân sự trong công tác quản lý thuế. Theo thông tin được nêu tại cuộc họp, tại một số đơn vị có số lượng hộ kinh doanh lớn như Chi cục Thuế khu vực 2, số hộ kinh doanh lên tới hơn 110.000 hộ, trong khi số cán bộ trực tiếp quản lý được đề cập chỉ có 2 người. Khối lượng công việc lớn khiến việc xử lý, rà soát dữ liệu thủ công gặp nhiều áp lực.

Rà soát từng khoản nợ, đẩy mạnh đối soát dữ liệu

Trước những phản ánh của người dân và báo chí, Thuế tỉnh Thanh Hóa cho biết đã tiếp thu ý kiến, nhìn nhận những hạn chế trong công tác quản lý cũng như việc phối hợp giữa các đơn vị liên quan.

Lãnh đạo cơ quan thuế khẳng định, người dân nộp thuế đúng, đủ thì không thể bị xác định nợ thuế hoặc phải nộp phạt sai. Theo giải thích tại cuộc họp, các thông báo nợ đang được rà soát, đối chiếu dữ liệu giữa cơ quan thuế và UBND các xã, phường nhằm làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai.

Để khắc phục những bất cập, ngành thuế xác định đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thu, nộp thuế. Việc khuyến khích người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính qua phương thức điện tử, sử dụng ứng dụng eTax Mobile, mã QR và hạn chế thanh toán bằng tiền mặt được kỳ vọng giúp giảm sai sót trong quá trình ghi nhận, cập nhật chứng từ.

Cùng với đó, các tổ công tác sẽ được tăng cường, phân công xuống cơ sở để rà soát, đối chiếu trực tiếp từng khoản nợ, từng trường hợp cụ thể. Việc kiểm tra cần làm rõ số liệu trên hệ thống với chứng từ nộp tiền và thông tin thực tế, từ đó xác định chính xác nghĩa vụ thuế của từng người dân, doanh nghiệp.

Thuế tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục phối hợp tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ quy trình rà soát và chủ động cung cấp thông tin, chứng từ cần thiết khi có vướng mắc.

Việc nhận thông báo nợ thuế trong khi cho rằng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính có thể khiến người dân lo lắng, nhất là khi liên quan đến quyền lợi về đất đai và các thủ tục hành chính. Vì vậy, bên cạnh việc giải thích nguyên nhân, điều người nộp thuế cần là kết quả đối chiếu cụ thể, rõ ràng và kịp thời.

Quá trình chuyển đổi số, hoàn thiện dữ liệu quản lý thuế cần đi đôi với việc kiểm tra, xác minh từng trường hợp phát sinh sai lệch. Khi người dân cung cấp được chứng từ đã nộp tiền, cơ quan chức năng cần đối chiếu, xác định rõ tình trạng nghĩa vụ thuế và xử lý những thông báo chưa chính xác nếu có.

Đây cũng là cơ sở để hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần, mất thời gian giải trình, đồng thời nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm trong công tác quản lý thuế.