Theo Nghị định, các biện pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng gồm: thông tin, truyền thông, giáo dục về tái hòa nhập cộng đồng; dạy nghề, vay vốn và tìm việc làm; trợ giúp tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý; xây dựng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng.

Công tác thông tin, tuyên truyền được thực hiện nhằm nâng cao nhận thức của xã hội, khuyến khích cộng đồng tham gia hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù, đồng thời xóa bỏ định kiến, kỳ thị, phân biệt đối xử, góp phần hạn chế tái phạm và vi phạm pháp luật.

Về hỗ trợ việc làm, người chấp hành xong hình phạt tù khi tham gia các chương trình giáo dục nghề nghiệp sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề theo quy định của pháp luật. Trường hợp không thuộc diện được hỗ trợ, UBND cấp tỉnh sẽ trình Hội đồng nhân dân cùng cấp hoặc quyết định theo thẩm quyền chính sách hỗ trợ đào tạo nghề phù hợp với điều kiện thực tế.

Đáng chú ý, người chấp hành xong hình phạt tù được xem xét vay vốn để tạo việc làm, duy trì hoặc mở rộng việc làm, cũng như đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật về việc làm và tín dụng chính sách. Đồng thời, họ được tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh phù hợp.

UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với các tổ chức dịch vụ việc làm công và cơ quan liên quan tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí; cập nhật thông tin và kết nối việc làm phù hợp với năng lực của người lao động và nhu cầu của thị trường. Trong đó, ưu tiên hỗ trợ những người chưa có thu nhập ổn định, thiếu kỹ năng nghề, có nguy cơ tái phạm cao hoặc thuộc nhóm cần được theo dõi, hỗ trợ đặc biệt theo quy định.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định người chấp hành xong hình phạt tù được trợ giúp tâm lý nhằm xóa bỏ mặc cảm, tự ti, rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng và nâng cao khả năng tự giải quyết các khó khăn trong cuộc sống.

Việc trợ giúp được triển khai ngay sau khi người chấp hành xong hình phạt tù trở về nơi cư trú thông qua nhiều hình thức như tư vấn cá nhân, tư vấn nhóm, sinh hoạt cộng đồng, diễn đàn, chuyên đề hoặc tư vấn trực tuyến qua môi trường mạng, thư điện tử, điện thoại và các phương tiện truyền thông khác.

Ngoài ra, người chấp hành xong hình phạt tù còn được hướng dẫn, giới thiệu đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết như xóa án tích, cấp Phiếu lý lịch tư pháp, tham gia tố tụng, giao kết hợp đồng dân sự và các thủ tục hành chính khác theo quy định của pháp luật.

Để nâng cao hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng, Nghị định cũng quy định xây dựng các mô hình hỗ trợ tại địa phương. Căn cứ điều kiện thực tế, UBND các cấp có thể thành lập quỹ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng; câu lạc bộ, tổ liên gia, tổ tự quản, tổ hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng hoặc các mô hình phù hợp khác nhằm huy động sự tham gia của chính quyền, tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc giúp người chấp hành xong hình phạt tù ổn định cuộc sống, phòng ngừa tái phạm và vi phạm pháp luật.