Nga chiếm địa hình cao, áp sát Sloviansk và Kramatorsk

Lực lượng Nga đang liên tục gia tăng sức ép lên các cứ điểm còn lại của Ukraine ở Donbass. Những bước tiến từng phần trên chiến trường làm dấy lên khả năng Moscow có thể sớm đưa các mũi tiến công đến gần Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố lớn nhất tại khu vực Donetsk hiện vẫn do Ukraine kiểm soát.

Mặc dù chiến tuyến chưa sụp đổ và lực lượng Ukraine vẫn tiếp tục chống trả các cuộc tiến công của Nga, các nhà phân tích quân sự cho rằng chiến dịch đã bước vào giai đoạn then chốt khi Moscow tập trung lực lượng vào khu vực mà binh sĩ Ukraine từ lâu gọi là “vành đai pháo đài” Donbass. Đây là chuỗi các thành phố công nghiệp được phòng thủ kiên cố, giữ vai trò trụ cột trong hệ thống phòng thủ phía đông của Ukraine suốt nhiều năm.

Mục tiêu trước mắt của các hoạt động quân sự mà Nga thực hiện là Kostiantynivka, một trung tâm hậu cần quan trọng kết nối Sloviansk, Kramatorsk và Druzhkivka. Lực lượng Nga đã tiến công theo nhiều hướng xung quanh thành phố, tìm cách gây sức ép lên các vị trí phòng thủ của Ukraine, đồng thời từng bước mở rộng hiện diện tại khu vực ngoại vi.

Các quan chức quân sự Nga tuyên bố đã kiểm soát Kostiantynivka, nhưng những thông tin này chưa được xác minh độc lập. Trong khi đó, giới chức Ukraine tiếp tục thông báo về giao tranh dữ dội bên trong và xung quanh thành phố, cho thấy 2 bên vẫn tranh chấp quyền kiểm soát khu vực này.

Ngay cả khi chưa đạt được một bước đột phá nhanh chóng, các nhà phân tích cho rằng cục diện tác chiến tổng thể đang dần nghiêng về phía lực lượng Nga.

Những bước tiến gần đây đã giúp quân đội Nga giành quyền kiểm soát một số khu vực địa hình cao quan trọng nằm giữa trục Bakhmut - Siversk và tuyến phòng thủ tập trung quanh Sloviansk, Kramatorsk và Druzhkivka.

Ý nghĩa chiến thuật của các khu vực địa hình cao này không chỉ nằm ở việc kiểm soát thêm lãnh thổ. Việc chiếm giữ các vị trí cao hơn có thể giúp lực lượng Nga đưa pháo binh, hệ thống pháo phản lực phóng loạt và các đơn vị máy bay không người lái đến gần hơn với các khu vực hậu phương của Ukraine. Điều này có thể mở rộng phạm vi các khu vực nằm trong tầm hỏa lực, đồng thời cải thiện năng lực trinh sát và tiến công.

AMK Mapping, một nguồn phân tích có quan điểm ủng hộ Ukraine, nhận định rằng nếu pháo binh Nga có thể kiểm soát hiệu quả các tuyến đường dẫn vào Sloviansk và Kramatorsk, hoạt động hậu cần và điều chuyển lực lượng của Ukraine sẽ trở nên khó khăn hơn đáng kể, ngay cả trước khi các trận chiến đô thị quy mô lớn bắt đầu.

Các chỉ huy Nga dường như cũng đang tập trung vào việc loại bỏ những vị trí phòng thủ kiên cố còn lại của Ukraine giữa Siversk và Sloviansk, nhằm duy trì quyền kiểm soát liên tục đối với các khu vực địa hình cao trước khi tiến sâu hơn về phía tây.

Nga đổi chiến thuật, Ukraine đối mặt sức ép lớn

Khác với một số giai đoạn trước của cuộc chiến, các hoạt động tiến công hiện nay của Nga ít dựa vào những đợt tấn công cơ giới quy mô lớn mà tập trung nhiều hơn vào chiến thuật tiêu hao và từng bước mở rộng kiểm soát.

Các nhóm tấn công Nga ngày càng hoạt động theo những đội hình bộ binh nhỏ, tận dụng thảm thực vật dày đặc trong mùa hè để tiếp cận các vị trí của Ukraine, tìm kiếm điểm yếu và thiết lập các vị trí tiền tiêu trước khi đưa vũ khí hạng nặng lên.

Cách tiếp cận này có thể làm giảm khả năng các đơn vị tiến công bị phát hiện, đồng thời hạn chế nguy cơ xe bọc thép bị máy bay không người lái và pháo binh Ukraine tập kích. Giới quan sát cho rằng chiến thuật trên đã giúp Nga đạt được những bước tiến chậm nhưng tương đối ổn định.

Nếu lực lượng Nga kiểm soát được Kostiantynivka, sức ép nhiều khả năng sẽ gia tăng đối với Druzhkivka, thành phố được kết nối với Kramatorsk thông qua một khu vực đô thị liên tục. Các nhà quan sát quân sự nhận định, địa hình đô thị hóa này có thể tạo điều kiện cho những hoạt động xâm nhập sâu hơn, đồng thời khiến Ukraine gặp thêm khó khăn trong việc thiết lập các tuyến phòng thủ mới.

Các báo cáo từ chiến trường cho thấy những nhóm tấn công tiên phong của Nga cũng đã tiến gần hơn đến Kramatorsk từ hướng đông nam. Tuy nhiên, khoảng cách chính xác giữa các đơn vị Nga và khu vực ngoại ô thành phố chưa được xác định rõ.

Đối với Ukraine, việc bảo vệ Sloviansk và Kramatorsk mang ý nghĩa vượt xa giá trị quân sự đơn thuần. Hai thành phố này tạo thành một trung tâm hành chính và hậu cần quan trọng của phần lãnh thổ Donetsk còn do Ukraine kiểm soát.

Nếu mất Sloviansk và Kramatorsk, Ukraine có thể phải chịu tổn thất lãnh thổ nghiêm trọng nhất ở miền đông kể từ khi Bakhmut và Avdiivka thất thủ. Đây cũng sẽ là bước tiến đáng kể đối với mục tiêu mà Moscow nhiều lần tuyên bố là kiểm soát toàn bộ Donbass.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cảnh báo rằng giao tranh đô thị từng nhiều lần làm chậm đà tiến công của Nga trong suốt cuộc xung đột. Những trận chiến giành Bakhmut, Avdiivka và Chasiv Yar đều kéo dài nhiều tháng, đồng thời đòi hỏi chi phí lớn về nhân lực và trang thiết bị, bất chấp ưu thế về quân số của Nga.

Do đó, dù đà tiến công của Nga trên chiến trường được cho là đã gia tăng trong những tuần gần đây, kết quả cuối cùng của chiến dịch vẫn chưa thể xác định. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng của Ukraine trong việc tăng cường lực lượng tại các khu vực bị đe dọa, tiến hành các cuộc phản công cục bộ và làm gián đoạn hoạt động hậu cần của Nga trước khi Moscow có thể tận dụng tối đa những lợi thế chiến thuật đạt được gần đây.