Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị diễn rasáng3/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung quán triệt chuyên đề “Những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài”.

Trên cơ sở kế thừa, phát triển Nghị quyết 36-NQ/TW, Nghị quyết 23 là quyết sách lớn của Đảng, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và sự quan tâm sâu sắc đối với đồng bào Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời cụ thể hóa chủ trương của Đại hội XIV về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chuyển từ “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo, huy động nguồn lực”

Nghị quyết 23 được ban hành trong bối cảnh hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển, nâng cao trình độ, vị thế và mong muốn đóng góp cho quê hương. Tuy nhiên, tại một số địa bàn, đời sống, địa vị pháp lý của bà con còn khó khăn, cần được hỗ trợ về pháp lý, bảo hộ công dân, hội nhập và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Trong khi đó, cạnh tranh quốc tế về khoa học - công nghệ, nhân tài và sức mạnh mềm ngày càng gia tăng, đòi hỏi Việt Nam phát huy hiệu quả hơn nguồn lực kiều bào.

Từ thực tiễn đó, Nghị quyết 23 đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức tiếp cận. Cần chuyển mạnh từ cách tiếp cận cộng đồng chủ yếu dưới góc độ đối tượng của chính sách sang cách tiếp cận coi người Việt Nam ở nước ngoài là chủ thể tham gia, đối tác đồng hành và nguồn lực của quá trình phát triển đất nước.

Đây cũng là cơ sở để nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài”.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Nghị quyết 23 đặt yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác người Việt Nam ở nước ngoài, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy tốt hơn nguồn lực kiều bào.

Một trong những điểm mới then chốt là nâng tầm nhận thức về vị trí, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.Kiều bào không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam mà còn được xác định là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới và trực tiếp đồng hành, tham gia vào sự nghiệp xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.

Hình thành hệ sinh thái kết nối người Việt Nam toàn cầu

Nghị quyết 23 xác định 3 mục tiêu lớn: xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài vững mạnh, hội nhập tốt và giữ gìn bản sắc dân tộc; khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước, khát vọng cống hiến, phát huy nguồn lực của kiều bào; hoàn thiện thể chế và hình thành mạng lưới hệ sinh thái kết nối người Việt Nam toàn cầu.

Trong đó, cộng đồng được phát huy vai trò như những “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

Nghị quyết đồng thời đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc, lấy những điểm tương đồng về ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào và khát vọng phát triển làm cơ sở tăng cường đoàn kết; lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm điểm quy tụ và tương lai đất nước làm hướng đi chung.

Đảng, Nhà nước trân trọng, lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia - dân tộc; đồng thời hướng tới xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng về tương lai.

Nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó trọng tâm là tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện cơ chế, chính sách; xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển; phát huy nguồn lực kiều bào phục vụ phát triển nhanh, bền vững và bảo vệ Tổ quốc; gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa; phát huy vai trò chủ thể của người Việt Nam ở nước ngoài trong thông tin, tuyên truyền; đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy và tăng cường cơ chế phối hợp.

Đặc biệt, nghị quyết mở rộng không gian tham gia của kiều bào vào đời sống chính trị - kinh tế - xã hội của đất nước; tạo điều kiện để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia đóng góp ý kiến xây dựng chủ trương, đường lối, chính sách và các chương trình, dự án phát triển đất nước.

Nguồn lực kiều bào cũng được tiếp cận theo hướng rộng hơn. Bên cạnh thu hút chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, nhân tài, doanh nhân, doanh nghiệp, nghị quyết chú trọng các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, mở rộng thị trường và quảng bá hàng hóa, dịch vụ Việt Nam.

Một điểm mới là kiều bào có thể đóng góp từ xa thông qua tư vấn, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kết nối đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Nghị quyết cũng yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu và mạng lưới kết nối toàn cầu về người Việt Nam ở nước ngoài, chuyển từ tư duy “tìm nguồn lực” sang “kết nối nguồn lực với nhu cầu” trong nước.

Chuyển từ đánh giá số lượng hoạt động sang hiệu quả thực chất

Công tác người Việt Nam ở nước ngoài được xác định là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, của đồng bào trong và ngoài nước; phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và linh hoạt.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Ngoại giao sẽ trình Chính phủ Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 23, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực của từng cơ quan, địa phương. Đồng thời rà soát, sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách, pháp luật; xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài và danh mục nhu cầu về chuyên gia, công nghệ, đầu tư cùng các nguồn lực khác của các bộ, ngành, địa phương.

Một yêu cầu đáng chú ý là xây dựng bộ tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện công tác người Việt Nam ở nước ngoài, chuyển từ đánh giá số lượng hoạt động sang đánh giá hiệu quả và những chuyển biến thực chất, có thể đo lường và kiểm chứng.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 23 là nâng tầm vị trí của cộng đồng, đổi mới tư duy và phương thức tổ chức thực hiện. Mỗi chủ trương phải được chuyển hóa thành trách nhiệm cụ thể, cơ chế cụ thể và sản phẩm cụ thể.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Nhân dân trong nước và sự đồng hành của hơn 6,5 triệu đồng bào Việt Nam trên khắp thế giới, Nghị quyết 23 được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết nối sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.