Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng ngày 26/9, Tổng thống Donald Trump xác nhận ông đã từ chối đề xuất của Iran, cho rằng kế hoạch của Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz ngay lập tức là không thể chấp nhận.

“Tôi bác bỏ đề xuất của họ. Tôi bác bỏ thỏa thuận mà họ đưa ra. Họ muốn đạt được một thỏa thuận để mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz, bởi vì họ đang chịu tổn thất rất lớn. Tôi cũng muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng đề xuất này là điều không thể chấp nhận được”, Tổng thống Mỹ nói.

Theo Tổng thống Trump, Iran đang chịu sức ép lớn về kinh tế do hoạt động qua lại tại eo biển Hormuz bị gián đoạn. Washington cũng tiếp tục nhấn mạnh những yêu cầu liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và việc bảo đảm tự do hàng hải tại tuyến đường biển chiến lược này.

Trước đó, Iran đã gửi tới Mỹ một kế hoạch kéo dài 7 ngày thông qua các bên trung gian. Theo đề xuất của Iran, eo biển Hormuz có thể được mở lại sau khi các điều kiện liên quan được đáp ứng, trong đó bao gồm chấm dứt các hành động thù địch tại khu vực, giải quyết vấn đề tài sản bị phong tỏa, dỡ bỏ các biện pháp hạn chế đối với ngành dầu mỏ Iran và chấm dứt hoạt động phong tỏa hàng hải.

Eo biển Hormuz hiện được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. Trong thời bình, khoảng 20% nguồn cung dầu từ khu vực Vùng Vịnh được vận chuyển qua tuyến đường này. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại Hormuz đều có thể tác động tới thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu.

Trước những diễn biến mới, các quốc gia trong khu vực tiếp tục kêu gọi bảo đảm an toàn hàng hải, đồng thời tránh để các tuyến đường biển chiến lược trở thành công cụ gây sức ép trong các cuộc đối đầu địa chính trị. Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Ngoại trưởng Saudi Arabia Faisal bin Farhan Al Saud cho biết nước này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm tự do hàng hải tại tất cả các tuyến đường thủy quốc tế, đặc biệt là Eo biển Hormuz, Bab el-Mandeb, Biển Đỏ và Vịnh Aden.

“Chúng tôi bác bỏ việc bất kỳ bên nào sử dụng các tuyến đường huyết mạch này như một công cụ gây áp lực, đe dọa hoặc làm tổn hại đến lợi ích của các quốc gia”, Ngoại trưởng Faisal bin Farhan Al Saud nói.

Saudi Arabia cũng cho rằng các tuyến hàng hải quan trọng cần được duy trì ổn định và hoạt động theo nguyên tắc tự do lưu thông quốc tế.

Trong khi đó, Oman, quốc gia nằm gần eo biển Hormuz và từng tham gia hỗ trợ các nỗ lực ngoại giao trong khu vực, tiếp tục thúc đẩy các giải pháp nhằm bảo đảm an toàn hàng hải và duy trì hoạt động vận tải qua tuyến đường biển này.

Phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi nhấn mạnh: “Oman tái khẳng định cam kết mạnh mẽ trong việc tiếp tục các nỗ lực nhằm bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển này. Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên hợp tác nhằm tôn trọng luật pháp quốc tế và quan tâm đến lợi ích của tất cả các quốc gia có hoạt động quá cảnh qua eo biển Hormuz”.

Hiện các kênh trao đổi giữa Mỹ và Iran vẫn được duy trì thông qua các bên trung gian, nhưng những khác biệt trong vấn đề an ninh khu vực, chương trình hạt nhân và các biện pháp trừng phạt vẫn là những trở ngại lớn đối với khả năng đạt được một thỏa thuận.

Diễn biến tại eo biển Hormuz tiếp tục được cộng đồng quốc tế theo dõi sát sao, bởi đây không chỉ là điểm nóng trong quan hệ Mỹ - Iran, mà còn liên quan trực tiếp đến sự ổn định của Trung Đông và an ninh năng lượng toàn cầu.