Từ những đơn hàng cơ khí chính xác, linh kiện đến dịch vụ công nghiệp hỗ trợ, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt đã trở thành đối tác của các tập đoàn đa quốc gia. Đây cũng là mục tiêu mà Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị hướng tới: nâng cao chất lượng thu hút FDI gắn với tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn chuỗi cung ứng

Từ chỗ chủ yếu gia công những đơn hàng đơn lẻ, nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nay đã chủ động đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn. Tại Công ty Cổ phần Thiết bị và Giải pháp cơ khí Automech, lượng đơn hàng ngày càng tăng là minh chứng rõ nét cho xu hướng này.

Ông Lương Đức Thụ, Chủ tịch Công ty cho biết:"Nhận được khối lượng việc rất lớn và chúng tôi đã phải chia sẻ cho các doanh nghiệp khác, kể cả doanh nghiệp FDI sản xuất tại Việt Nam các đầu việc chúng tôi nhận được. Và chúng tôi tiếp tục chia sẻ cho các doanh nghiệp khác trong ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam thì các bạn cũng hấp thụ được. Thì tôi thấy hệ sinh thái mà chúng ta đang kết nối với nhau tương đối chọn vẹn, phù hợp với tinh thần NQ 10."

Không chỉ doanh nghiệp Việt chủ động nâng cao năng lực sản xuất, nhiều doanh nghiệp nước ngoài cũng đang lựa chọn Việt Nam là điểm đến trong quá trình dịch chuyển chuỗi cung ứng. Tại Khu công nghiệp Hải Long (Hưng Yên), một doanh nghiệp Trung Quốc chuyên sản xuất thiết bị bảo hộ lao động đang triển khai nhà máy mới.

Theo đại diện doanh nghiệp, môi trường đầu tư ổn định cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng là những lý do quan trọng để doanh nghiệp quyết định đầu tư vào Việt Nam:"Chúng tôi lựa chọn Việt Nam nhờ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, môi trường đầu tư ổn định và các chính sách ưu đãi phù hợp. Đây là cơ sở để chúng tôi quyết định triển khai nhà máy mới tại Việt Nam."

Theo các chuyên gia, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt đang lớn hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp không chỉ cần năng lực sản xuất mà còn phải được chuẩn bị từ sớm. Bà Lương Thị Chí Bình, Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam nhấn mạnh:"Chúng ta phải có một kế hoạch trước cho doanh nghiệp Việt Nam cùng chuẩn bị, ví dụ anh mời 1 công ty trong 3 năm họ sẽ đầu tư về Việt Nam, họ bắt đầu xây nhà máy thì anh cũng phải có kế hoạch nội địa hóa của họ và cùng bàn với công ty Việt Nam."

Liên kết tạo giá trị gia tăng

Muốn cơ hội trở thành hiện thực, doanh nghiệp Việt không chỉ cần nâng cao năng lực sản xuất mà còn cần được hỗ trợ ngay từ khâu thu hút đầu tư. Tuy nhiên, quá trình này cũng đòi hỏi một môi trường đầu tư đồng bộ và thông thoáng hơn.

Theo ông Nguyễn Văn Kiểm, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Bảo Minh, tỉnh Ninh Bình thì điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của nhiều chủ thể:"Chủ đầu tư hạ tầng là 1 bàn tay thôi, bàn tay còn lại chúng tôi trông chờ vào cơ quan quản lý nhà nước, của địa phương, bộ ngành chuyên môn, hệ thống hành lang pháp lý của VN. Chúng tôi trông chờ sự cởi mở trong thu hút đầu tư nước ngoài của các địa phương, không phải chúng ta chỉ kêu gọi thuần túy mà chủ động tiếp cận, chủ động trải thảm, tạo sự thay đổi lớn đặc biệt là cải cách hành chính của VN diễn ra liên tục."

Theo ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, điểm cốt lõi của Nghị quyết 10 chính là thúc đẩy sự gắn kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước. Khi doanh nghiệp Việt tham gia nhiều hơn vào chuỗi cung ứng, công nghiệp hỗ trợ sẽ phát triển, giá trị gia tăng sẽ được giữ lại nhiều hơn cho nền kinh tế:"Nghị quyết 10 nêu rất rõ chỉ khi các doanh nghiệp Việt Nam liên kết được với các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì hiệu quả đầu tư mới nâng cao được, công nghiệp phụ trợ mới phát triển được và giá trị gia tăng để lại ở Việt Nam mới tăng được."

Từ những đơn hàng được chia sẻ giữa các doanh nghiệp Việt, những nhà máy FDI mới đang được xây dựng đến các kế hoạch chuẩn bị nguồn cung ngay từ khi dự án chưa đi vào hoạt động, mối liên kết giữa doanh nghiệp Việt và khu vực FDI đang ngày càng rõ nét.

Khi doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, dòng vốn FDI sẽ không chỉ mang đến việc làm hay tăng trưởng, mà còn tạo thêm giá trị gia tăng cho chính nền kinh tế Việt Nam. Đó cũng chính là mục tiêu mà Nghị quyết 10 hướng tới.