Doanh nghiệp mới khởi nghiệp thường khó có lợi nhuận ngay

Chiều 29/10, thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn ĐBQH TP.HCM) đánh giá cao quá trình xây dựng dự thảo luật, cho rằng văn bản được chuẩn bị công phu, bài bản, có sự tham vấn rộng rãi cộng đồng doanh nghiệp, đáp ứng mong mỏi của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Đại biểu đề nghị Quốc hội tiếp tục quan tâm hoàn thiện các chính sách, bảo đảm hiệu quả thực thi ngay khi luật có hiệu lực.

Về chính sách thuế và kế toán tại Điều 9, đại biểu Nguyễn Văn Thân đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng thời điểm tính thời gian miễn thuế cần sát hơn với thực tế hoạt động kinh doanh.

Đại biểu đề nghị sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9 theo hướng: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm, kể từ khi có lợi nhuận, nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu”.

Theo đại biểu, quy định này vừa tạo động lực, vừa tạo áp lực để doanh nghiệp chủ động trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đối với phương pháp nộp thuế tối giản, đại biểu Nguyễn Văn Thân ủng hộ việc quy định ngay trong luật ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Đại biểu cũng đồng tình giao Chính phủ quyết định điều chỉnh ngưỡng doanh thu phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội qua từng thời kỳ, song đề nghị quy định rõ mức điều chỉnh theo hướng tăng lên, không thấp hơn 10 tỷ đồng/năm.

Cùng đề cập thời điểm tính ưu đãi thuế, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu) cho rằng. doanh nghiệp mới khởi nghiệp thường khó có lợi nhuận ngay trong giai đoạn đầu. Nếu thời gian miễn thuế 3 năm được tính từ khi đăng ký thành lập, doanh nghiệp có thể chưa kịp có lãi đã hết thời gian ưu đãi. Vì vậy, đại biểu đề nghị tính thời gian miễn thuế 3 năm từ năm đầu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận.

Trong khi đó, đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) đề nghị,nghiên cứu áp dụng ưu đãi từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế, đồng thời quy định giới hạn thời gian tính từ ngày đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Đại biểu cũng kiến nghị làm rõ cách xử lý đối với các trường hợp tổ chức lại, chia, tách, chuyển đổi hoặc có quan hệ liên kết nhằm ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách.

Theo đại biểu Đào Chí Nghĩa, quy định về ưu đãi thuế trong dự thảo cần được rà soát đồng bộ với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp, tránh cách hiểu doanh nghiệp đương nhiên được hưởng thêm một mức ưu đãi khác hoặc tình trạng luật quy định cơ chế hỗ trợ nhưng thiếu quy trình thực hiện tương ứng.

Gỡ khó tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Bên cạnh chính sách thuế, các đại biểu đề nghị, hoàn thiện quy định về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời cụ thể hóa cơ chế hỗ trợ tiếp cận vốn để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Nguyễn Hữu Toàn đề nghị, cân nhắc bỏ điều kiện về số lượng lao động. Theo đại biểu, doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí về vốn và doanh thu nhưng sử dụng nhiều lao động hơn vẫn cần được xem xét hỗ trợ. Việc tạo thêm việc làm không nên trở thành yếu tố khiến doanh nghiệp mất cơ hội tiếp cận chính sách.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ mức vốn 150 tỷ đồng trong dự thảo là vốn chủ sở hữu hay vốn huy động. Với đặc thù của doanh nghiệp thương mại có vòng quay vốn lớn, tổng nguồn vốn có thể vượt ngưỡng quy định trong khi quy mô doanh nghiệp vẫn nhỏ. Vì vậy, đại biểu đề xuất xác định tiêu chí theo vốn chủ sở hữu không quá 150 tỷ đồng.

Trong khi đó, đại biểu Đào Chí Nghĩa cho rằng, doanh thu và số lao động biến động trong ngắn hạn có thể khiến doanh nghiệp liên tục thay đổi nhóm quy mô. Vì vậy, cần nghiên cứu xác định dựa trên số liệu bình quân trong một khoảng thời gian phù hợp; làm rõ cách áp dụng với doanh nghiệp mới thành lập, hoạt động đa ngành và trường hợp vượt ngưỡng khi đang hưởng chính sách hỗ trợ. Tránh dừng hỗ trợ đột ngột, ảnh hưởng đến quá trình phát triển của doanh nghiệp.

Về tiếp cận vốn, đại biểu Đào Chí Nghĩa nhận định, doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn do thiếu tài sản bảo đảm, hạn chế trong báo cáo tài chính và thiếu phương án kinh doanh dài hạn. Đại biểu đề nghị hỗ trợ chuẩn hóa dữ liệu tài chính, hoàn thiện phương án kinh doanh, hồ sơ tín dụng; đồng thời nghiên cứu đánh giá khả năng tín dụng dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, hóa đơn và lịch sử giao dịch hợp pháp.

Bên cạnh đó, cần công khai điều kiện, quy trình và thời hạn xử lý hồ sơ. Chính sách hỗ trợ phải giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận vốn, không đồng nghĩa với việc buộc ngân hàng cho vay hoặc hạ thấp tiêu chuẩn an toàn tín dụng.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Nguyễn Văn Thân đánh giá, dự thảo đã đề cập đến việc cấp tín dụng dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch; đa dạng hóa tài sản bảo đảm và phát triển hạ tầng thông tin tín dụng. Tuy nhiên, các quy định hiện chủ yếu mang tính nguyên tắc, định hướng và khuyến khích. Nếu thiếu cơ chế triển khai cụ thể, trách nhiệm của tổ chức tín dụng, tiêu chí đánh giá và phương thức tiếp cận, doanh nghiệp vẫn khó thụ hưởng chính sách.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân đề nghị, bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết Điều 8, trong đó Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì tham mưu tổ chức thực hiện các nội dung về tín dụng, thông tin tín dụng và các mô hình tài chính thuộc thẩm quyền. Theo đại biểu, cần có cơ chế rõ ràng để việc mở rộng tín dụng được triển khai và giám sát hiệu quả.