Quốc hội Iran ngày 18/10 đã phê chuẩn việc bổ nhiệm ông Mehrdad Akhlaghi Ketabchi, 68 tuổi, làm Bộ trưởng Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang, trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và Washington tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến sự bùng phát trở lại.

Theo Al Jazeera, ông Akhlaghi nhận được 237 phiếu thuận và 15 phiếu chống trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm được tổ chức trực tuyến. Quốc hội Iran đã chuyển sang họp trực tuyến kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào nước này ngày 28/2.

Ông Akhlaghi sẽ thay thế người tiền nhiệm Aziz Nasirzadeh – người đã thiệt mạng cùng nhiều quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, trong ngày đầu tiên của cuộc chiến. Sau khi ông Nasirzadeh qua đời, ông Majid Ebn-e Reza được giao tạm thời điều hành Bộ Quốc phòng. Theo cơ cấu nhân sự mới, ông Ebn-e Reza sẽ giữ chức Thứ trưởng Quốc phòng dưới quyền ông Akhlaghi.

Việc bổ nhiệm diễn ra vào thời điểm Iran đang tìm cách khôi phục và mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng sau khi nhiều cơ sở công nghiệp quân sự của nước này trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Hơn 40 năm kinh nghiệm trong ngành quốc phòng

Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Mehrdad Akhlaghi Ketabchi là một chuyên gia kỳ cựu trong ngành công nghiệp quốc phòng, có chuyên môn sâu về tên lửa đạn đạo, động cơ đẩy nhiên liệu rắn, công nghệ hàng không vũ trụ và sản xuất trang thiết bị quân sự.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết ông Akhlaghi có hơn 42 năm kinh nghiệm làm việc tại Bộ Quốc phòng và các cơ quan trực thuộc. Trước khi được Quốc hội phê chuẩn, chương trình hành động của ông Akhlaghi đã nhận được sự đồng thuận của các lãnh đạo quân sự cấp cao, Tổng thống Pezeshkian và Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran.

Phát biểu về định hướng quốc phòng của Tehran, Tổng thống Pezeshkian khẳng định Iran sẽ không chủ động tiến hành hành động quân sự nhằm vào bất kỳ quốc gia nào, nhưng sẵn sàng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ trước mọi cuộc tấn công.

“Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không phải là bên khơi mào hành động gây hấn chống lại bất kỳ quốc gia nào, nhưng sẽ kiên quyết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ đến cùng trước mọi hành động xâm lược”, ông Pezeshkian tuyên bố.

Đầu tháng 10, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Chuẩn tướng Reza Talaei-Nik, cho biết việc đề cử ông Akhlaghi xuất phát từ yêu cầu tăng cường cả số lượng lẫn chất lượng các loại vũ khí chiến lược của Iran, đặc biệt là tên lửa và máy bay không người lái (UAV). Theo ông Talaei-Nik, Iran đang tích cực cải tiến các hệ thống vũ khí tấn công nhằm nâng cao năng lực tác chiến.

Washington nhiều lần tuyên bố đã phá hủy phần lớn năng lực công nghiệp quốc phòng của Iran trong các chiến dịch quân sự. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ nhận định này, khẳng định vẫn duy trì năng lực tấn công và phòng thủ đáng kể tại những cơ sở nằm ngoài phạm vi các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Giới chức Iran cũng cho biết nước này đã tiến hành nâng cấp nhiều loại vũ khí dựa trên những kinh nghiệm thu được trong quá trình giao tranh, nhằm cải thiện hiệu quả tác chiến và khả năng đối phó với các mối đe dọa mới.

Ưu tiên tái thiết và phát triển công nghệ quân sự

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của tân Bộ trưởng Quốc phòng Iran là khôi phục hệ thống cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự đã chịu thiệt hại nặng nề trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, đồng thời mở rộng năng lực nghiên cứu, phát triển và sản xuất vũ khí trong nước.

Trong các cuộc trao đổi với nghị sĩ trước phiên bỏ phiếu tín nhiệm, ông Akhlaghi cho biết đã gặp nhiều chỉ huy quân sự cấp cao, trong đó có Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ông Ahmad Vahidi, để tìm hiểu nhu cầu trang bị và bảo đảm hậu cần của các lực lượng vũ trang trong thời chiến cũng như giai đoạn sau xung đột.

Theo các báo cáo được truyền thông Iran dẫn lại, chương trình hành động của ông Akhlaghi tập trung vào một số ưu tiên, gồm đẩy nhanh phát triển công nghiệp quốc phòng, củng cố năng lực phòng không, ứng dụng các công nghệ mới nổi vào nghiên cứu và sản xuất vũ khí, đồng thời tăng cường hợp tác giữa các doanh nghiệp nhà nước và khu vực tư nhân.

Bên cạnh đó, tân Bộ trưởng Quốc phòng Iran cũng đặt mục tiêu cải thiện chế độ phúc lợi cho lực lượng vũ trang và mở rộng hợp tác quân sự quốc tế. Định hướng này cho thấy Tehran đang tìm cách kết hợp việc khôi phục năng lực sản xuất vũ khí truyền thống với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt trong những lĩnh vực mà Iran có nhiều kinh nghiệm như tên lửa, UAV và hàng không vũ trụ.

Việc bổ nhiệm một chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực công nghệ và sản xuất quốc phòng cũng phản ánh sự chú trọng của Iran đối với khả năng duy trì nguồn cung vũ khí và trang thiết bị quân sự trong điều kiện xung đột kéo dài.

Cảnh báo đầu tiên dành cho Mỹ

Ngay sau khi được bổ nhiệm ngày 18/10, ông Akhlaghi đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhằm vào chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Những phát biểu này được đưa ra sau khi Washington gần đây đề cập khả năng sử dụng loại bom được mệnh danh là “mẹ của các loại bom” để tấn công các cơ sở hạt nhân và hạ tầng năng lượng của Iran. Đây là loại bom GBU-43/B, một trong những vũ khí phi hạt nhân có sức công phá lớn nhất trong kho vũ khí của Mỹ.

Trả lời báo giới, tân Bộ trưởng Quốc phòng Iran khẳng định Tehran đã chuẩn bị các phương án ứng phó và vẫn duy trì hoạt động quân sự theo kế hoạch.

“Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng và vẫn tiếp tục công việc của mình với tâm thế bình tĩnh”, ông Akhlaghi nói, đồng thời đưa ra lời cảnh báo trực tiếp tới Tổng thống Trump về những hậu quả có thể xảy ra nếu Mỹ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

“Tổng thống Mỹ nên nghĩ đến việc làm thế nào để đưa lực lượng của mình rời khỏi khu vực của chúng tôi một cách nguyên vẹn. Nếu ông ấy ra lệnh thả một quả bom, ông ấy sẽ phải chứng kiến có bao nhiêu binh sĩ Mỹ phải được đưa đi trên cáng”, ông Akhlaghi tuyên bố.