Khung cảnh tan hoang tại cửa khẩu Gyirong

Một khe vực phủ đầy đá vụn là tất cả những gì còn lại của Cửa khẩu Gyirong, nơi từng là trung tâm giao thương nhộn nhịp ở khu vực miền núi giữa Trung Quốc và Nepal.

Khu vực cửa khẩu gần như bị phá hủy hoàn toàn, chỉ còn đá, sỏi và bùn đất sau thảm họa. Lực lượng cứu hộ vẫn tiếp tục tìm kiếm tại hiện trường. Cửa khẩu này từng là điểm trung chuyển quan trọng của du khách và thương nhân qua lại giữa Trung Quốc và Nepal. Trước đó, hàng trăm người di chuyển qua đây mỗi ngày để đến hoặc rời Cửa khẩu Rasuwa của Nepal, nằm ngay bên kia sông.

Tuy nhiên, mọi thứ thay đổi vào ngày 26/8, khi khu vực cửa khẩu hứng chịu một trận lũ lớn. Đây là nơi chịu tác động đầu tiên của vụ sạt lở đất, sau đó dòng lũ quét dữ dội tràn sang Nepal. Hình ảnh từ camera giám sát cho thấy nhiều người chạy khỏi khu vực khi dòng nước lũ bất ngờ ập tới.

Nơi đây trở thành tâm điểm chú ý của nhiều gia đình tại Trung Quốc và các quốc gia khác, những người đang chờ thông tin về thân nhân được cho là có mặt tại trạm kiểm soát khi thảm họa xảy ra.

Tại khu vực bị ảnh hưởng, bụi và sương mù bao phủ hiện trường. Nhiều phương tiện cứu hộ tập trung tại đây, trong khi các quan chức nỗ lực điều tiết giao thông. Tuyến đường từng đi qua khu vực cửa khẩu đã bị phá hủy hoàn toàn và hiện được rải sỏi để phục vụ hoạt động cứu hộ. Nhà chức trách đã dựng một đài tưởng niệm tạm thời dành cho các nạn nhân tại hiện trường.

Tòa nhà trạm kiểm soát biên giới cao 5 tầng, từng là công trình nổi bật trong khu vực, nay đã bị san phẳng. Phần còn lại chủ yếu là dấu tích của móng công trình.

“Sau khi đào bới, tất cả những gì chúng tôi nhìn thấy chỉ là phần móng. Các kết cấu phía trên đều đã bị dòng bùn lũ cuốn trôi. Cảnh tượng đó thực sự đau lòng. Nhiều người đã mất mạng trong thảm họa này”, nhân viên cứu hộ Zhang Xiaojun cho biết.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại những khu vực khác của cửa khẩu, nơi từng có các công ty du lịch, một siêu thị và cây cầu nối Trung Quốc với Nepal. Các công trình này hiện bị phá hủy hoặc vùi lấp dưới bùn đất và đá.

Thách thức lớn với công tác cứu hộ và xác định danh tính nạn nhân

“Khó khăn lớn nhất nằm ở điều kiện tại hiện trường cứu hộ. Trước hết là lượng bùn đất và phù sa rất lớn. Ngoài ra còn có nhiều tảng đá lớn, trong khi chúng tôi phải đối mặt với nguy cơ xảy ra các sự cố thứ cấp. Địa chất ở đây không thực sự ổn định”, Yang Qiqiao, chỉ huy đội cứu hộ mặt đất làm việc tại khu vực từ ngày 28/8, cho biết.

Theo thông tin cập nhật mới nhất từ phía Trung Quốc vào tối 30/8 (giờ địa phương), 43 người được xác nhận thiệt mạng và 519 người mất tích tại khu vực biên giới nước này. Ông Ren Wei, một quan chức tại Khu tự trị Tây Tạng, cho biết khoảng 261 người trong số những người mất tích là người nước ngoài.

Giới chức Trung Quốc chưa công bố danh sách những người có mặt tại cửa khẩu vào thời điểm xảy ra thảm họa hoặc những người được xác định mất tích ở phía biên giới này. Tại cuộc họp báo tổ chức tối 30/8 ở thị trấn Gyirong, gần cửa khẩu, các quan chức cấp cao của Tây Tạng đã trả lời nhiều câu hỏi của truyền thông quốc tế về công tác xác định danh tính người mất tích và cung cấp thông tin. Giới chức khẳng định đang nỗ lực bảo đảm tính minh bạch và cung cấp những thông tin chi tiết nhất về công tác tìm kiếm, xác minh.

Ông Pu Weidong, một quan chức khác tại Tây Tạng, cho biết hơn 60 chuyên gia cùng 3 phòng thí nghiệm đang tham gia xác định danh tính các thi thể được tìm thấy trong quá trình tìm kiếm.

Thi thể nạn nhân và các vật dụng cá nhân được thu thập, ghi nhận để phục vụ quá trình xác minh. Các nhóm chuyên trách cũng kiểm tra dấu vân tay, dữ liệu di truyền và những đặc điểm nhận dạng khác.

Giới chức Trung Quốc đã sử dụng hồ sơ xuất nhập cảnh và dữ liệu vị trí để hỗ trợ xác định danh tính những người mất tích tại khu vực cửa khẩu. Hiện, thông tin về toàn bộ công dân nước ngoài được xác định mất tích đã được cung cấp cho đại sứ quán của các nước liên quan.

“Sau khi thảm họa xảy ra, Khu tự trị Tây Tạng đã thể hiện trách nhiệm đối với từng sinh mạng, từng gia đình và từng thành viên trong gia đình các nạn nhân. Công tác xác minh thông tin nhân sự được tiến hành nghiêm ngặt, thận trọng và theo quy trình”, Yang Lahong, Phó giám đốc Văn phòng Ngoại vụ Khu tự trị Tây Tạng, cho biết.

Theo chính quyền Trung Quốc và Nepal, hơn 1.000 người đã được xác nhận thiệt mạng và hàng nghìn người vẫn mất tích sau thảm họa. Trong 11 ngày kể từ khi thảm họa xảy ra, công tác cứu hộ nhiều lần bị đình trệ hoặc gián đoạn do nguy cơ xảy ra các sự cố thứ cấp, trong đó có sạt lở đất và nguy cơ các hồ chắn hình thành do đất đá, bùn đất chặn một phần dòng sông gần đó bị vỡ.

Mưa lớn và địa hình đồi núi hiểm trở cũng khiến việc tiếp cận hiện trường gặp khó khăn, ngay cả bằng đường hàng không.

“Ở giai đoạn này, chúng tôi chủ yếu tập trung vào các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn. Chúng tôi đào từng lớp, tìm kiếm kỹ trong mỗi lớp rồi dọn sạch trước khi chuyển sang lớp tiếp theo. Toàn bộ quá trình được thực hiện thận trọng và từng bước, nhằm tìm kiếm thi thể các nạn nhân trong đống đổ nát”, Zhang - người làm việc tại hiện trường từ khi tuyến đường được khai thông hôm 2/9 chia sẻ.

Giới chức Trung Quốc cũng cảnh báo nguy cơ tiếp tục xảy ra sạt lở tại khu vực sông băng trên đỉnh Langtang Lirung ở Nepal. Khối băng tại đây đã nứt và vỡ, được cho là nguyên nhân dẫn đến vụ sạt lở đất và lũ lụt ngày 26/8.

Thảm họa có thể thúc đẩy Trung Quốc và Nepal tăng cường giám sát các nguy cơ tương tự, chia sẻ dữ liệu và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, trong bối cảnh các hiện tượng thiên tai được cho là ngày càng khó dự báo do tác động của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, trước mắt, trọng tâm vẫn là khắc phục hậu quả và tìm kiếm những người mất tích. Đối với các gia đình nạn nhân, điều họ mong muốn nhất lúc này là có được thông tin về số phận người thân, trong đó có những người được cho là đã có mặt tại Cửa khẩu Gyirong vào thời điểm thảm họa xảy ra.