Phát biểu đề dẫn,GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho rằng,chủ nghĩa xã hội không nên chỉ được hình dung như một mô hình khép kín,mà trước hết cần được tiếp cận từ hệ giá trị cốt lõi hướng tới con người, công bằng, tiến bộ, phát triển bao trùm và thượng tôn pháp luật.

Trên nền tảng đó, Việt Nam tiếp tục khẳng định phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là lựa chọn đúng đắn; kinh tế thị trường là thành tựu phát triển chung của nhân loại, không phải đặc trưng riêng có của chủ nghĩa tư bản; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế; hội nhập quốc tế không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là phương thức phát triển rút ngắn để đất nước bắt kịp xu thế tiến bộ của thế giới.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, mô hình phát triển của Việt Nam phải nhất quán với quan điểm lấy con người làm trung tâm, vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu của phát triển. Tăng trưởng kinh tế phải gắn chặt với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của nhân dân. Đây cũng là những tiêu chí quan trọng để định hình mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam trong giai đoạnmới. Theo ông Thắng, lý luận về con đường phát triển của Việt Nam cần được tiếp tục hoàn thiện theo hướng vừa kế thừa các nguyên lý cơ bản, vừa vận dụng sáng tạo phù hợp với thực tiễn đất nước.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắngđặt vấn đề có ý nghĩa lý luận sâu sắc về tiêu chí và thời điểm kết thúc thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. "Đây là câu hỏi lớn không thể trả lời bằng cảm tính hay suy đoán đơn giản, mà cần được nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn khách quan, toàn diện. Việc làm sáng tỏ vấn đề này không chỉ giúp củng cố niềm tin, sự tự tin về lý luận, mà còn tạo cơ sở quan trọng để lý luận tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt thực tiễn phát triển đất nước, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới", ông Thắng nêu quan điểm.

Phát biểu tại tọa đàm, GS.TS Nguyễn Ngọc Long,nguyên Viện trưởng Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minhcho rằng cần nhận thức linh hoạt hơn về khái niệm thời kỳ quá độ trong bối cảnh đổi mới, đồng thời đề xuất cách tiếp cận “giai đoạn quá độ” để phản ánh sát hơn đặc thù lịch sử của cách mạng Việt Nam. Quá trình quá độ ở nước ta có điểm xuất phát, nội hàm và động lực phát triển khác với mô hình kinh điển, gắn với yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa để tạo nền tảng vật chất cho sự phát triển.

GS,TS Nguyễn Ngọc Long cho rằng,kinh tế thị trường là phương thức thúc đẩy lực lượng sản xuất trong điều kiện quá độ, trong đó kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng cần được nhìn nhận và phát huy đúng vai trò. Phát triển kinh tế tất yếu đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế chính trị, đồng thời nhấn mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là yêu cầu có ý nghĩa sống còn nhằm kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa lạm quyền, bảo đảm bộ máy vận hành minh bạch, hiệu quả và có trách nhiệm giải trình.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi, làm rõ nhiều khía cạnh lý luận và thực tiễn của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong bối cảnh mới và cho rằng,việc xác định các mục tiêu, chặng đường và tiêu chí phát triển trong thời kỳ quá độ cần gắn với những chỉ số thực chất về năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, an sinh xã hội, mức sống của nhân dân và năng lực phát triển quốc gia. Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ trở thành động lực then chốt, yếu tố con người tiếp tục được khẳng định là trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực của phát triển.

Phát biểu tổng kết tọa đàm, GS.TS Nguyễn Xuân Thắngnhấn mạnh yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình phát triển theo hướng lấy con người làm trung tâm, phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau, đồng thời chú trọng phát huy những giá trị phát triển phù hợp với điều kiện, bản sắc của Việt Nam.

"Kết quả tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng để Hội đồng Lý luận Trung ương tiếp thu, xây dựng đề án nghiên cứu bài bản, tham mưu Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương về lý luận đối với thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bảo đảm cách tiếp cận khoa học, thực tiễn và phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới",GS.TS Nguyễn Xuân cho biết.