Hơn một tháng thực hiện cao điểm theo Chỉ thị số 21-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cao Bằng, 20,7 trong tổng số 21,1ha mặt bằng giai đoạn 1 đã được bàn giao, tạo điều kiện khởi động các hạng mục đầu tư tiếp theo.

Tháo gỡ điểm nghẽn 14 năm

Dự án khai thác lộ thiên mỏ sắt Nà Rụa và Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng được xác định là những dự án công nghiệp quan trọng của tỉnh. Tuy nhiên, việc giải phóng mặt bằng kéo dài suốt 14 năm do liên quan đến đất đai, nhà ở, tài sản, mộ, tái định cư và sinh kế của nhiều hộ dân. Chậm mặt bằng cũng đồng nghĩa với việc nguồn tài nguyên tại chỗ chưa thể đưa vào khai thác, các hạng mục đầu tư tiếp theo chưa có điều kiện triển khai.

Ngày 26/8/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cao Bằng ban hành Chỉ thị số 21-CT/TU, xác định việc hoàn thành bàn giao khoảng 21ha mặt bằng giai đoạn 1 trước ngày 30/9 là nhiệm vụ trọng tâm. Yêu cầu đặt ra là phải đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn thực hiện đúng quy định pháp luật, công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân.

Đến hết ngày 30/9, 434 trong tổng số 443 hộ đã bàn giao mặt bằng; 354 trong tổng số 364 ngôi mộ đã được di chuyển. Diện tích bàn giao đạt 20,7 trong tổng số 21,1 ha, tương đương 98,1%. Như vậy, phần việc chính của giai đoạn 1 đã cơ bản hoàn thành; còn 9 hộ, 10 ngôi mộ và khoảng 0,4 ha cần tiếp tục xử lý theo từng trường hợp cụ thể.

Trong quá trình thực hiện, phạm vi giải phóng mặt bằng được bổ sung tuyến đường kết nối khai trường với bãi thải và công trình xử lý nước thải, nâng tổng diện tích tổ chức giải phóng mặt bằng của chiến dịch lên khoảng 23,1ha. Toàn bộ 443 hồ sơ đã hoàn thành các bước niêm yết, thẩm định và phê duyệt; 413 hộ đã nhận tiền chi trả. Các trường hợp còn lại đang được rà soát để tiếp tục chi trả hoặc xử lý theo quy định.

Cùng với việc kiểm đếm, phê duyệt và chi trả, công tác tái định cư, tạm cư, hỗ trợ di chuyển tài sản được thực hiện song song. Ba đợt bốc thăm đã bố trí 227 lô đất tái định cư; 23 hộ đăng ký tạm cư đã chuyển đến nơi ở tạm. Các lực lượng huy động hơn 700 ngày công và gần 400 lượt phương tiện, hỗ trợ 186 hộ vận chuyển đồ đạc, tài sản ra khỏi khu vực dự án.

Đúng, rõ, sát, dân, phối hợpvà đến cùng

Tỉnh ủy Cao Bằng khái quát cách làm của đợt cao điểm bằng sáu từ khóa: đúng, rõ, sát,dân, phối hợp và đến cùng. Trong đó, “đúng” là xác định đúng phần việc đang cản trở dự án; “rõ” là giao cụ thể trách nhiệm, thời hạn và kết quả; “sát” là lãnh đạo, cán bộ trực tiếp bám địa bàn; “dân” là đối thoại, giải quyết quyền lợi chính đáng; còn “phối hợp” và “đến cùng” được thể hiện qua việc các cơ quan cùng xử lý hồ sơ, hỗ trợ di chuyển và theo dõi từng trường hợp chưa hoàn thành.

Ngày 2/10, ngay sau khi tổng kết đợt cao điểm, tỉnh Cao Bằng và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam khởi động Dự án dây chuyền cán thép tại Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng và Dự án cụm kho vật liệu nổ công nghiệp Nà Rụa. Việc chuyển ngay từ bàn giao mặt bằng sang triển khai dự án giúp hạn chế tình trạng đất đã giải phóng nhưng tiếp tục để trống, đồng thời rút ngắn thời gian đưa nguồn lực đầu tư vào sản xuất.

Khi mỏ sắt Nà Rụa được khai thác, Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng sẽ có thêm nguồn nguyên liệu tại chỗ. Dây chuyền cán thép cũng giúp kéo dài chuỗi sản xuất từ khai thác quặng, luyện gang, luyện thép, sản xuất phôi đến sản phẩm thép cán. Hiệu quả của việc tháo gỡ mặt bằng vì thế không chỉ nằm ở diện tích đã bàn giao, mà còn được đo bằng tiến độ các công trình và năng lực sản xuất hình thành sau đó.

Kết quả sau hơn một tháng cho thấy việc giao rõ đầu việc, thời hạn và trách nhiệm đã tạo ra chuyển biến đối với một dự án tồn đọng nhiều năm. Phần việc tiếp theo là hoàn tất các trường hợp còn lại, giải quyết đầy đủ thủ tục tái định cư và theo dõi đời sống của các hộ dân sau di chuyển; đồng thời bảo đảm hai dự án vừa khởi động được triển khai đúng tiến độ. Khi mặt bằng được sử dụng hiệu quả và người dân ổn định cuộc sống, kết quả của Chỉ thị 21 mới được phản ánh đầy đủ trong thực tế.