Chương trình điện khí hóa 100 gigawatt

Mục tiêu tự chủ năng lượng đạt được thông qua chương trình điện khí hóa 100 gigawatt, dự kiến ​​hoàn thành trong vòng 2 năm. Kế hoạch của Indonesia nhằm phát triển chương trình hệ thống năng lượng mặt trời kết hợp lưu trữ pin (BESS) công suất 100 gigawatt (GW), với giai đoạn triển khai ban đầu là 13 GW để thay thế các nhà máy điện diesel, thể hiện một sự thay đổi đáng kể trong cách thức sản xuất điện và giải quyết các thách thức về nguồn cung năng lượng của quốc gia này.

Chương trình này bao gồm việc đóng cửa 13 nhà máy điện chạy bằng dầu diesel hiện đang tiêu thụ một lượng lớn nhiên liệu. Việc đóng cửa các nhà máy điện chạy bằng dầu diesel này dự kiến ​​sẽ tiết kiệm tới 200.000 thùng dầu diesel mỗi ngày. Hiện tại, Indonesia nhập khẩu 1 triệu thùng nhiên liệu mỗi ngày, vì vậy việc giảm sử dụng dầu diesel sẽ giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu xuống 20%.

Địa lý của Indonesia bao gồm một quần đảo rộng lớn với hơn 17.000 hòn đảo, từ lâu đã đặt ra những thách thức phức tạp về nguồn cung năng lượng. Trong nhiều thập kỷ, chính phủ đã dựa vào diesel làm nguồn điện chính cho các đảo xa xôi, do những khó khăn về tài chính và kỹ thuật trong việc mở rộng đường dây truyền tải điện qua hàng nghìn hòn đảo. Tuy nhiên, cách tiếp cận này, bất chấp những thách thức về hậu cần và chi phí cao khi triển khai máy phát điện diesel, đã khiến đất nước rơi vào vòng xoáy nhập khẩu tốn kém, giá nhiên liệu biến động và gánh nặng trợ cấp lớn.

Cuộc xung đột hiện tại ở Trung Đông một lần nữa làm nổi bật tính dễ tổn thương của Indonesia - một nước nhập khẩu dầu mỏ, khiến nước này dễ bị gián đoạn nguồn cung dầu diesel và các sản phẩm lọc dầu khác.Năm 2025, mức tiêu thụ nhiên liệu năng lượng mặt trời đạt 40,49 triệu kilolit (kl). Trong khi đó, tính đến tháng 2 năm 2026, mức tiêu thụ năng lượng mặt trời đã đạt 6,57 triệu kl.

Chiến lược chuyển đổi xe điện

Ngoài chương trình điện khí hóa, chính phủ cũng đang thúc đẩy xe điện như một phần của quá trình chuyển đổi năng lượng quốc gia. Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Bahlil Lahadalia cho biết, việc tiêu thụ năng lượng ngày càng tăng, đặc biệt là nhiên liệu hóa thạch, đã thúc đẩy chính phủ Indonesia đẩy nhanh phát triển hệ sinh thái xe điện (EV) như một phần của quá trình chuyển đổi năng lượng sạch. Ông lưu ý rằng các biện pháp bao gồm tăng cường ngành công nghiệp, mở rộng cơ sở hạ tầng hỗ trợ và cung cấp các ưu đãi để thúc đẩy việc sử dụng xe điện một cách tích hợp, đồng thời tăng cường khả năng tự cung tự cấp năng lượng quốc gia.

Chính phủ Indonesia cũng đang tập trung vào việc xây dựng một hệ sinh thái xe điện tích hợp để đảm bảo việc thực hiện rộng rãi và hiệu quả hơn, chuẩn bị nhiều cơ sở vật chất và ưu đãi khác nhau để đẩy nhanh chương trình phù hợp với các mục tiêu đã đề ra.

Thúc đẩy năng lượng tái tạo

Các bước khác được thực hiện bao gồm sử dụng năng lượng tái tạo như chế biến dầu cọ và dầu ăn đã qua sử dụng thành nhiên liệu hàng không. Tổng thống Prabowo nhấn mạnh rằng sẽ có những khoản đầu tư lớn được phân bổ cho việc phát triển các trung tâm chế biến hoặc nhà máy lọc dầu để hỗ trợ quá trình chuyển đổi này.

Indonesia cũng tìm cách giảm chi phí dầu diesel tăng cao thông qua chương trình pha trộn biodiesel, chuyển từ B40 (40% biodiesel pha trộn với dầu diesel gốc dầu mỏ) sang B50.Việc triển khai sử dụng nhiên liệu sinh học(biodiesel)B50 bắt đầu từ ngày 01 tháng 7 tới.Hỗn hợp B50 bao gồm 50% dầu cọ thô (CPO) và 50% dầu diesel hóa thạch đã được thử nghiệm trên nhiều lĩnh vực, bao gồm thiết bị hạng nặng, tàu thuyền, tàu hỏa và xe tải.Chính sách này có thể giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch khoảng 4 triệu kl/ năm, đồng thời tiết kiệm tới 48 nghìn tỷ rupiah (2,81 tỷ đô la Mỹ) tiền trợ cấp. Công ty năng lượng nhà nước PT Pertamina đã bày tỏ sự sẵn sàng hỗ trợ triển khai, bao gồm cả cung cấp và phân phối.

Hiện tại, Indonesia đang thực thi quy định B40, pha trộn 40% nhiên liệu sinh học từ dầu cọ với 60% dầu diesel. Việc triển khai B50 sẽ được thực hiện dần dần để đảm bảo sự ổn định nguồn cung và sự sẵn sàng về mặt kỹ thuật trên tất cả các lĩnh vực. Các đánh giá sẽ được tiến hành trong giai đoạn đầu để theo dõi hiệu suất và giải quyết các thách thức vận hành có thể xảy ra.

Tăng cường ngành công nghiệp trong nước

Tổng thống Prabowo Subianto vừa khánh thành nhà máy lắp ráp xe điện thương mại đầu tiên của Indonesia tại Magelang, với cam kết tăng tỷ lệ nội địa hóa để củng cố ngành công nghiệp trong nước. Nhà máy này lắp ráp xe buýt và xe tải điện, đồng thời trang bị các hệ thống kiểm tra đạt tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm cả thử nghiệm trên các điều kiện địa hình hay thiên tai lũ lụt, đánh dấu một bước tiến trong nỗ lực của Indonesia nhằm hướng tới giao thông vận tải sạch hơn.

Bằng cách tăng năng lực sản xuất lên 10.000 xe buýt mỗi năm, chính phủ đang nỗ lực củng cố hệ sinh thái ô tô quốc gia đồng thời từng bước nâng cao tiêu chuẩn tỷ lệ linh kiện trong nước (TKDN) lên 80%. Nhà máy này được coi là một công cụ chiến lược hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng quốc gia từ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch hơn.

Mục tiêu có khả thi?

Mục tiêu loại bỏ nhập khẩu nhiên liệu trong vòng 2-3 năm thể hiện cam kết mạnh mẽ của chính phủ Indonesia trong việc đạt được sự độc lập về năng lượng. Hỗ trợ điện khí hóa, năng lượng tái tạo và xe điện là chìa khóa thành công của chiến lược này.

Tuy nhiên, hiện cũng có nhiều câu hỏi đặt ra về việc thực hiện chiến lược tham vọng này khi các dữ liệu cho thấy những thách thức. Indonesia từ lâu đã phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Trên thực tế, nhập khẩu nhiên liệu lớn đã dẫn đến thâm hụt trong cán cân thương mại dầu khí. Số liệu từ Cục Thống kê Trung ương (BPS) cho thấy, mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, đặc biệt là xăng, đạt khoảng 60,18% vào năm 2025.Bộ Năng lượng và Khoáng sản (ESDM) cho biết, hơn một nửa lượng xăng tiêu thụ của người dân Indonesia đến từ nước ngoài. Năm 2025, nhập khẩu đạt 60,18% tổng nhu cầu quốc gia. Mặc dù dự kiến ​​sẽ giảm nhẹ, nhập khẩu năm 2026 vẫn ở mức đáng kể, khoảng 59%.

Trái ngược với xăng, vốn vẫn đang bị "bóp nghẹt" bởi nhập khẩu, ngành dầu diesel đang cho thấy những dấu hiệu đáng khích lệ về sự độc lập. Mặc dù nhu cầu dầu diesel trong nước được dự báo sẽ tăng lên 111.356 kilolit mỗi ngày vào năm 2026, chính phủ đã thành công trong việc giảm sự phụ thuộc vào thị trường nước ngoài. Tỷ lệ nhập khẩu dầu diesel đã giảm mạnh. Trong khi nhập khẩu dầu diesel vẫn ở mức 12,17% vào năm 2025, đến đầu năm 2026, con số này đã giảm xuống chỉ còn 6,26%. Thành công này mang lại sự giảm bớt đáng mừng so với gánh nặng nhập khẩu xăng cao. Tuy nhiên, nguồn cung dầu diesel vẫn tương tự như xăng, cũng chủ yếu đến từ Singapore và Malaysia, cả trong năm 2025 và 2026.

Do đó, xăng vẫn là thách thức lớn nhất của chính phủ trong việc duy trì chủ quyền năng lượng. Sự sụt giảm nhập khẩu chỉ khoảng 1% từ năm 2025 đến năm 2026 cho thấy quá trình chuyển đổi sang độc lập năng lượng hoặc chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế vẫn còn là một thách thức lớn phía trước.