8 trường hợp chết não hiến tạng trong tháng 7

Tại Hội nghị đẩy mạnh thông tin về hiến ghép mô tạng, TS Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia cho biết, trong 3 năm trở lại đây, số ca hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam ghi nhận những bước tăng trưởng ấn tượng. Nếu năm 2024 được xem là năm đột phá với 41 ca hiến tạng từ người chết não, thì đến năm 2025, con số này đã tăng lên 66 ca. Tính đến đầu tháng 8 năm nay, cả nước đã ghi nhận 46 ca hiến tạng từ người chết não. Điều này cho thấy số lượng người hiến tạng từ nguồn chết não đang có xu hướng tăng lên rõ rệt.

Chỉ riêng trong tháng 7/2026, cả nước đã ghi nhận8 trường hợp người chết não hiến tặng mô, tạng, con số cao nhất từ trước đến nay. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện bước chuyển biến tích cực trong nhận thức của cộng đồng về hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

Từ 8 người hiến tạng ấy, đã cứu giúp được nhiều bệnh nhân suy mô tạng, nhiều trái tim đã tiếp tục đập, nhiều lá gan, quả thận, lá phổi, giác mạc và nhiều mô, tạng khác đã được ghép thành công, mang lại cơ hội hồi sinh cho rất nhiều bệnh nhân trên cả nước.

Theo đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, có nhiều yếu tố góp phần tạo nên kết quả này, như chất lượng công tác tư vấn, kỹ thuật chuyên môn ngày càng được nâng cao và hoạt động vận động hiến tạng được triển khai hiệu quả hơn. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân được đánh giá cao nhất là hiệu quả của công tác truyền thông về hiến, ghép mô, tạng trong thời gian qua.

Theo TS Nguyễn Hoàng Phúc, trước đây, hiến tạng từ người chết não là câu chuyện rất khó khăn. Nhiều người còn e ngại, thậm chí từ chối ngay khi nghe đến việc hiến tạng.

“Đến nay nhận thức của cộng đồng đã có nhiều thay đổi. Mỗi ngày, người dân đều có thể bắt gặp trên truyền hình, báo chí và mạng xã hội những câu chuyện về các ca hiến tạng; hình ảnh các y, bác sĩ cúi đầu mặc niệm tri ân người hiến; những giây phút chia tay đầy xúc động của gia đình trước khi người thân hiến tạng; hay những chuyến xe, chuyến bay chuyên biệt vận chuyển tạng cứu người. Những hình ảnh ấy xuất hiện với tần suất ngày càng nhiều, góp phần đưa câu chuyện hiến tạng đến gần hơn với cộng đồng. Cũng từ đó, nhiều người có cái nhìn sâu sắc hơn về ý nghĩa của việc hiến tạng”, ông Phúc cho biết.

Hiến tạng không chỉ đơn thuần là sự cho đi hay sự mất mát, mà là sự trao lại sự sống cho người khác, đồng thời giúp người thân của mình tiếp tục hiện diện theo một cách khác. Thay vì chỉ đưa người thân về nơi an nghỉ cuối cùng, nhiều gia đình lựa chọn để một phần cơ thể của họ tiếp tục mang lại sự sống cho người khác - để đôi mắt vẫn nhìn cuộc đời, trái tim vẫn tiếp tục đập và lá phổi vẫn tiếp tục hô hấp.

Theo đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, những giá trị nhân văn của hiến tạng chỉ có thể được cảm nhận đầy đủ bởi những người thực sự thấu hiểu và đồng hành với hoạt động này. Đây cũng là một trong những lý do khiến thời gian gần đây, gia đình người chết não đã cởi mở hơn, đồng thuận với ngành y tế nhanh hơn, hiệu quả hơn và thực chất hơn trong việc hiến tặng mô, tạng sau khi người thân qua đời. Nhờ đó, số ca hiến tạng từ người chết não đã tăng lên đáng kể.

Rào cản trong hiến tạng

Tuy nhiên, dù đã có nhiều khởi sắc, số lượng người hiến tạng từ người chết não vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn. Một trong những rào cản hiện nay là các quy định của pháp luật và chính sách liên quan đến hiến, ghép mô, tạng.

Vì vậy, Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với nhiều nội dung cụ thể. Đến thời điểm hiện tại, Bộ Y tế đã trình Chính phủ 8 chính sách sửa đổi liên quan đến Luật Hiến, ghép mô, tạng. Sau khi được Chính phủ thông qua, các chính sách này sẽ được cụ thể hóa thành các quy định trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung.

“8 chính sách sửa đổi sẽ là nền tảng để hoàn thiện hệ thống pháp luật về hiến, ghép mô, tạng. Trong đó, có những nội dung sẽ được quy định trong luật, một số nội dung sẽ được cụ thể hóa bằng nghị định hoặc thông tư của Bộ Y tế”, đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia cho biết.

Việc sửa đổi các quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều rào cản đang tồn tại, đặc biệt là các quy định liên quan đến độ tuổi người hiến tạng, điều kiện hiến tạng từ người chết não và bổ sung quy định về hiến tạng từ người chết tuần hoàn (hay còn gọi là chết tim).

Bên cạnh đó, đại diện Trung tâm cho rằng, trong bối cảnh công tác vận động hiến tạng còn nhiều khó khăn, dù đã triển khai nhiều hoạt động nhưng cơ chế tài chính vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, một trong 8 chính sách quan trọng được Bộ Y tế đề xuất là bảo đảm cơ chế tài chính và tổ chức để hoạt động hiến, ghép mô, tạng được triển khai hiệu quả hơn.