Ngày giữa tháng 7, phóng viên VOV gặp đại diện 13 hộ dân sinh sống trên thửa đất tại số 42, đường Nguyễn Thiếp, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, khu vực xây dựng dự án hồ thuỷ lợi Ea Tam. Bà Trần Thị Thìn, 75 tuổi, cho biết gia đình cùng 12 hộ khác mua đất nông nghiệp tại đây vào năm 2008. Sau gần 14 năm sinh sống ổn định, đến năm 2022, gia đình nhận thông báo toàn bộ đất và nhà thuộc diện thu hồi để thực hiện công trình với mức hỗ trợ 315 triệu đồng và không được bố trí tái định cư. Bà Thìn cho rằng, 315 triệu là quá ít, gia đình không thể mua bất kỳ đám đất nào để sinh sống. Kể cả đất nông nghiệp vùng sâu vùng xa ở Đắk Lắk, cũng vượt xa số tiền đền bù.

“Tôi đã lớn tuổi, có mấy đứa con, cháu đang ở cùng. Bây giờ chỉ mong nhà nước hỗ trợ thoả đáng, bố trí được một lô đất tái định cư, thì gia đình đồng thuận đi ngay. Chúng tôi cũng biết nguồn gốc đất vẫn là đất nông nghiệp, nhưng khó khăn quá. Gia đình mới làm đơn hỗ trợ đất tái định cư cách đây 2 ngày", bà Thìn giãi bày.

Ông Trần Phan Nhật, 51 tuổi, cũng mua thửa đất tách ra tại số 42 đường Nguyễn Thiếp vào năm 2008. Thửa đất rộng 77 m² và ông xây nhà cấp 4 rộng 64 m² để ở, với tổng chi phí mua đất và xây nhà khoảng 180 triệu đồng. Theo ông Nhật, cả 13 hộ đều chưa chuyển mục đích sử dụng nhưng đều trong quy hoạch đất ở và người dân đã sinh sống ổn định nhiều năm. Việc không được bố trí tái định cư sẽ gây những khó khăn mà các hộ không thể tự giải quyết.

“Ở đây toàn hộ nghèo thôi. Mình thì chỉ có mỗi lô đất ở đây, không có chỗ nào khác nữa, dời đi thì không biết ở đâu. Do vậy, mình chỉ mong Nhà nước hỗ trợ thỏa đáng, bố trí tái định cư cho người dân. Nếu được như vậy, gia đình dời đi ngay, không chống đối hay chây ì gì hết", ông Nhật nêu kiến nghị.

Ông Nguyễn Thanh Tú, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Buôn Ma Thuột (BQLDA), chủ đầu tư dự án hồ thủy lợi Ea Tam, cho biết hiện còn 99 hộ dân tại hai phường Buôn Ma Thuột và Tân Lập với khoảng 2,6 ha đất chưa bàn giao mặt bằng cho Dự án hồ Ea Tam. Nguyên nhân chủ yếu do các hộ không chấp nhận mức bồi thường; nhiều hộ chỉ có duy nhất thửa đất bị thu hồi, không còn nơi ở khác nên mong muốn được xem xét bố trí tái định cư. Chủ đầu tư kỳ vọng sẽ sớm tháo gỡ các điểm nghẽn để công trình có thể hoàn thành trong năm 2026.

“Phường Buôn Ma Thuột đã phối hợp với phường Tân An (nơi tiếp nhận tái định cư-PV) họp, xây dựng phương án bố trí tái định cư, làm cơ sở để xem xét giao đất cho các hộ dân không có đất ở, nhà ở nào khác khi phải di dời. Thời điểm hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã có hướng dẫn mức hỗ trợ khác đối với các hộ dân nằm trong cùng dự án để có sự công bằng khi lập phương án bồi thường", ông Tú nói.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Đắk Lắk về “Chiến dịch 45 ngày đêm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm”, phường Buôn Ma Thuột đã thành lập Tổ giải phóng mặt bằng để tập trung tháo gỡ các vướng mắc tại Dự án hồ thủy lợi Ea Tam. Sau khi áp dụng các chính sách điều chỉnh, nhiều hộ dân đã đồng thuận với phương án mới. Đối với 20 hộ có đơn kiến nghị bố trí đất tái định cư, địa phương đang xem xét giao đất không thông qua đấu giá.

Ông Đinh Văn Quán, Phó Chủ tịch UBND phường Buôn Ma Thuột, cho biết: “Chính sách của Đảng và Nhà nước là “không đẩy người dân ra đường”. Đối với 20 trường hợp xem xét giao đất không thông qua đấu giá, hiện nay công an phường đang xác minh hiện trạng cư trú. Về phía chủ đầu tư là (BQLDA), họ cũng có đề nghị xem xét, UBND phường sẽ dựa trên kết quả xác minh của công an để xem xét. Nếu các hộ đủ điều kiện, UBND phường sẽ ban hành quyết định giao đất, thu tiền sử dụng đất, hỗ trợ các hộ di dời”.

Tại Đắk Lắk, giải phóng mặt bằng vẫn là "điểm nghẽn" của phần lớn các dự án trọng điểm, từ đường Tôn Đức Thắng, hồ thủy lợi Yên Ngựa, cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột ở phía Tây đến tuyến đường ven biển Tuy Hòa – Tuy An Nam ở phía Đông. Do vậy, nếu dự án hồ thủy lợi Ea Tam tháo gỡ được những vướng mắc kéo dài, hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng, sẽ không chỉ là bước ngoặt để công trình gần 1.500 tỷ đồng về đích, mà còn góp kinh nghiệm thực tiễn giúp Đắk Lắk xử lý các "điểm nghẽn" tương tự, thúc đẩy giải ngân đầu tư công và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng hai con số.