Hà Nội sắp xếp trường học như thế nào?

Chỉ còn ít tuần nữa, năm học 2026-2027 bắt đầu. Bên cạnh những câu chuyện quen thuộc như sách giáo khoa, lịch tựu trường, nhiều phụ huynh Hà Nội đang quan tâm đến kế hoạch sắp xếp lại hệ thống trường học công lập với quy mô gần 3.000 cơ sở.

Điều khiến phụ huynh băn khoăn không phải là bộ máy quản lý thay đổi ra sao, mà là những tác động trực tiếp đến việc học của con em mình. Liệu học sinh có phải chuyển trường? Có phải đổi lớp, đổi giáo viên? Nếu trường trở thành phân hiệu của một trường khác thì việc dạy học, bán trú, các hoạt động giáo dục có được duy trì như hiện nay?

Theo kế hoạch của UBND TP. Hà Nội, thành phố sẽ triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập từ mầm non đến THPT nhằm thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Việc sắp xếp được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm hoạt động giáo dục ổn định, không chồng chéo chức năng, không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh và chất lượng cung ứng dịch vụ giáo dục công.

Điểm đáng chú ý là Hà Nội đặt mục tiêu giảm tối thiểu 50% đầu mối quản lý hành chính nhưng không giảm số lớp học; không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh; bảo đảm học sinh đến trường thuận lợi, an toàn.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, toàn thành phố hiện có 2.954 cơ sở giáo dục. Việc sắp xếp sẽ hoàn thành trước ngày 10/8/2026, bao gồm kiện toàn bộ máy lãnh đạo, bàn giao nhân sự, tài chính và các nội dung liên quan để các đơn vị sẵn sàng bước vào năm học mới.

Ở bậc THPT, Hà Nội giữ nguyên 124 trường công lập trực thuộc Sở GD&ĐT quản lý. Thành phố tiếp tục rà soát, đầu tư cơ sở vật chất, tăng số lớp tại những khu vực có nhu cầu học tập cao thay vì tổ chức sáp nhập.

Đối với các trường mầm non, tiểu học và THCS thuộc UBND cấp xã quản lý, thành phố dự kiến tổ chức lại theo các mô hình phù hợp như trường một cấp học đa cơ sở (một trường chính, các phân hiệu) hoặc trường nhiều cấp học đối với những đơn vị có quy mô nhỏ, vị trí gần nhau.

Cùng với việc thay đổi mô hình quản lý, mục tiêu của Hà Nội là hình thành các đơn vị có quy mô phù hợp, sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ, cơ sở vật chất và nguồn lực đầu tư cho giáo dục.

Tuy nhiên, với phụ huynh, câu hỏi lớn nhất vẫn là: Việc tinh gọn bộ máy có khiến môi trường học tập của học sinh thay đổi?

Thay đổi cách quản lý, không phải việc học của học sinh

Từ thực tiễn quản lý nhà trường, cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (Hà Nội), cho rằng, việc sắp xếp lại hệ thống trường học là chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao chất lượng giáo dục.

Theo cô, nếu được triển khai bài bản, có lộ trình phù hợp, đây sẽ là cơ hội để các nhà trường phát huy tốt hơn tiềm năng về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và công tác quản trị.

“Đối với hoạt động dạy học, trong giai đoạn đầu chắc chắn sẽ có những điều chỉnh nhất định về tổ chức, quản lý và phối hợp chuyên môn. Tuy nhiên, nếu việc chuyển đổi được chuẩn bị kỹ lưỡng thì chất lượng dạy học sẽ không bị ảnh hưởng, thậm chí còn có điều kiện nâng cao nhờ việc sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ giáo viên và các nguồn lực giáo dục”, cô Vân Hồng nhận định.

Theo nữ hiệu trưởng, điều phụ huynh và học sinh quan tâm nhất hiện nay là sự ổn định. “Họ mong muốn con em mình được học tập liên tục, không bị xáo trộn môi trường học tập, giáo viên hay các hoạt động giáo dục. Vì vậy, bên cạnh việc thực hiện chủ trương, công tác truyền thông, công khai thông tin và giải đáp kịp thời những băn khoăn của phụ huynh có ý nghĩa rất quan trọng để tạo sự đồng thuận”.

Theo TS. Vũ Thu Hương, chuyên gia tâm lý giáo dục, phụ huynh cần hiểu rằng mục tiêu của việc sắp xếp trường học lần này không phải thay đổi môi trường học tập của học sinh, mà là tổ chức lại bộ máy quản lý để sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Bà cho rằng, ở những trường quy mô nhỏ, việc duy trì một bộ máy quản lý độc lập có thể khiến nguồn lực bị phân tán. Khi tổ chức lại theo mô hình phù hợp, nguồn lực về nhân sự, cơ sở vật chất, tài chính có thể được tập trung nhiều hơn cho hoạt động dạy học.

Theo TS. Vũ Thu Hương, điều thay đổi chủ yếu nằm ở phương thức quản lý. Học sinh vẫn có thể học tại địa điểm quen thuộc, sử dụng cơ sở vật chất hiện có, trong khi nhà trường có thêm điều kiện để nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục. “Có thể trường sẽ thay đổi tên gọi, trở thành cơ sở của một trường lớn hơn, nhưng điều quan trọng là việc học tập của học sinh vẫn được bảo đảm”.

Hạn chế tối đa việc đổi lớp, đổi giáo viên

Trước lo lắng của phụ huynh về khả năng học sinh phải chuyển trường, đổi lớp hoặc thay đổi giáo viên sau sắp xếp, cô Nguyễn Thị Vân Hồng cho rằng, đây không phải mục tiêu của việc tổ chức lại hệ thống trường học.

Theo cô, phụ huynh và học sinh không nên quá lo lắng, bởi chủ trương này hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý chứ không tạo ra những xáo trộn không cần thiết đối với người học.

Trong quá trình triển khai, các cấp quản lý sẽ cần có phương án phù hợp để bảo đảm tối đa quyền lợi của học sinh, hạn chế việc thay đổi giáo viên, lớp học hoặc môi trường học tập nếu không thực sự cần thiết.

Về phía nhà trường, điều quan trọng là phải xây dựng kế hoạch chuyển đổi cụ thể, thông tin đầy đủ, minh bạch tới phụ huynh; đồng thời duy trì ổn định hoạt động dạy học, chương trình giáo dục, nền nếp chuyên môn.

Giáo viên cũng cần được động viên, giúp họ yên tâm công tác, từ đó truyền sự ổn định tới học sinh trong giai đoạn chuyển đổi.

Đối với các trường trên địa bàn phường Hồng Hà, cô Vân Hồng cho biết, bên cạnh những thuận lợi khi triển khai chủ trương mới, các nhà trường cũng có những đặc thù cần được quan tâm.

Trong nhiều năm qua, thông tin liên quan đến quy hoạch đô thị tại khu vực phần nào ảnh hưởng đến tâm lý lựa chọn trường của một bộ phận phụ huynh. Một số gia đình có xu hướng tìm hiểu các trường ở khu vực khác với mong muốn con được học tập ổn định trong suốt cấp học.

“Điều quan trọng nhất hiện nay là cần có thông tin chính thức, rõ ràng và thống nhất về lộ trình thực hiện để phụ huynh yên tâm. Khi người dân hiểu rằng việc học của học sinh vẫn được bảo đảm liên tục, quyền lợi của các em không bị ảnh hưởng thì tâm lý lo lắng sẽ giảm đi rất nhiều”, cô Vân Hồng chia sẻ.

Có thể thấy, việc sắp xếp gần 3.000 cơ sở giáo dục công lập của Hà Nội không hướng tới thay đổi việc học của học sinh mà là đổi mới cách tổ chức và quản trị nhà trường.

Nếu được triển khai đồng bộ, minh bạch và đặt quyền lợi người học ở vị trí trung tâm, sự thay đổi lớn nhất mà phụ huynh cảm nhận được sẽ không phải là việc con đổi trường hay đổi giáo viên, mà là một hệ thống giáo dục được vận hành hiệu quả hơn.