Công dânvẫn có thói quen nộp hồ sơ giấy

Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), hiện tỷ lệ giải quyết thủ tục toàn trình chỉ đạt 39% khối bộ và 16,9% khối tỉnh, cho thấy hạ tầng số đã có nhưng mức độ sử dụng còn thấp. Tỷ lệ dân số có chữ ký số chỉ đạt 33%, thấp hơn nhiều mục tiêu 50%. Giới chuyên gia nhận định, kinh tế số 18% GDP vẫn còn xa mục tiêu 30% vào năm 2030. Vấn đề hiện nay là chúng ta đang có dữ liệu nhưng chưa thực sự có kinh tế dữ liệu phát triển.

Tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành khoa học và công nghệ, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội, Bộ Công an, nêu 3 điểm nghẽn quan trọng cần giải quyết để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số giai đoạn 2026 - 2030.

Điểm nghẽn thứ nhất là nghịch lý giữa có dữ liệu nhưng thiếu dữ liệu sử dụng được. Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho biết, trong số 12 cơ sở dữ liệu trọng yếu theo Kế hoạch số 02 của Tổ công tác triển khai Đề án 06 về xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu, hiện vẫn còn 5 cơ sở dữ liệu chưa có nền tảng hoặc chưa hình thành cơ sở dữ liệu tập trung, mức độ hoàn thiện còn thấp.

Đối với 105 cơ sở dữ liệu được giao nhiệm vụ triển khai theo Nghị quyết của Chính phủ về đẩy mạnh xây dựng, kết nối, khai thác và sử dụng hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn Tấn nêu mặc dù các bộ, ngành đã cam kết hoàn thành trong năm 2025 tại 2 cuộc họp với tổ liên ngành, song kết quả khảo sát thực tế cho thấy còn nhiều khó khăn.

Điểm nghẽn thứ hai là mâu thuẫn giữa có nền tảng nhưng thiếu hệ sinh thái. VNeID đã có 67 triệu tài khoản nhưng chưa thực sự trở thành siêu nền tảng. Người dân vẫn phải sử dụng nhiều ứng dụng khác nhau cho từng dịch vụ, chưa có trải nghiệm liền mạch. “Quan trọng hơn, chúng ta cần những cơ chế đột phá hơn nữa để hỗ trợ, thúc đẩy doanh nghiệp, nhà trường, nhà khoa học có thể khai thác dữ liệu một cách hợp pháp, an toàn, phát triển sản phẩm đổi mới sáng tạo Make in Vietnam hình thành mô hình 3 nhà để kiến tạo phát triển”, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn nhấn mạnh.

Điểm nghẽn thứ ba là khoảng trống giữa có công nghệ nhưng thiếu công dân số. Cục trưởng C06 khẳng định tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến thấp không phải do thiếu hạ tầng mà do người dân chưa có động lực, thiếu kỹ năng và chưa thấy lợi ích thiết thực. Hiện chưa có khuôn khổ pháp lý đồng bộ quy định rõ quyền lợi của công dân số như ưu đãi về phí, lệ phí hay khấu trừ thuế khi sử dụng dịch vụ số.

Nâng cấp VNeID thành siêu nền tảng số quốc gia

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho biết C06 đang tham mưu đề xuất lãnh đạo Bộ Công an một số đột phá chiến lược, gắn kết chặt chẽ với mục tiêu phổ cập dịch vụ số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Trong đó, C06 đề xuất mở rộng sử dụng thẻ Căn cước công dân gắn chip và tài khoản VNeID trong tiếp cận dịch vụ đô thị, thanh toán, đi lại, triển khai đi tàu điện metro bằng Căn cước công dân, VNeID nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng phục vụ người dân. Đồng thời, nâng cấp VNeID thành siêu nền tảng số quốc gia - trung tâm của hệ sinh thái số; hoàn thiện pháp lý về phát triển công dân số quốc gia với cơ chế khuyến khích để huy động nguồn lực mỗi công dân là một chiến sĩ trên mặt trận chuyển đổi số.

Ông Vũ Văn Tấn cũng đề xuất xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ hình thành và vận hành trung tâm tài chính quốc tế. Tập trung hoàn thiện hệ thống định danh, xác thực điện tử, dữ liệu giao dịch và chia sẻ dữ liệu an toàn, bảo đảm minh bạch và tạo niềm tin thị trường tài chính theo chuẩn mực quốc tế. Việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành sẽ là nền tảng quan trọng để thu hút các tổ chức tài chính, nhà đầu tư quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực quản lý, giám sát tài chính, phòng chống rửa tiền, gian lận và các rủi ro xuyên biên giới. Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho rằng hiện việc khai thác dữ liệu mới chỉ ở giai đoạn xây nền móng bước đầu, tiềm năng khai thác để hình thành các động lực tăng trưởng mới vẫn còn rất lớn.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương, sự quyết liệt, gương mẫu của người đứng đầu là yếu tố then chốt trong vấn đề chuyển đổi số. Phương châm triển khai “Doanh nghiệp làm nền tảng, Nhà nước thúc đẩy sử dụng dựa trên niềm tin”; làm từ dễ đến khó, từ điểm đến diện. Về dịch vụ công trực tuyến, chuyển từ “có dịch vụ” sang “người dân sử dụng thực chất”. “Năm 2026, tiếp tục phát triển trợ lý ảo hỗ trợ người dân và cán bộ công chức; vận hành hiệu quả nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu và hệ thống giám sát chính phủ số. Đồng thời, phổ cập kỹ năng thông qua nền tảng “Bình dân học vụ số” để đào tạo kỹ năng số miễn phí cho toàn dân”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương thông tin.