Hạ tầng mở rộng không gian liên kết vùng

Nằm ở vị trí cửa ngõ phía Đông của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai từ lâu giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông kết nối TP.HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và khu vực phía Nam. Cùng với tốc độ đô thị hóa, phát triển công nghiệp và lưu lượng hàng hóa ngày càng tăng, yêu cầu đặt ra không chỉ là làm thêm đường mà quan trọng hơn là hình thành một mạng lưới giao thông đồng bộ, kết nối các trung tâm sản xuất, đô thị, cảng biển và sân bay.

Theo Tiến sĩPhí Thị Hồng Linh, Đồng Nai có vị trí đặc biệt khi vừa giao thoa với TP.HCM, Tây Ninh, vừa có khả năng kết nối với nhiều vùng trong cả nước.Lợi thế này, cần được nhìn trong một không gian phát triển rộng hơn, với các hướng liên kết Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ, Duyên hải miền Trung - Tây Nguyên và khu vực cửa khẩu Campuchia.

Cũngtheobà Linh, các hành lang phát triển của Đồng Nai không chỉ cần gắn với những tuyến giao thông, mà quan trọng hơn là phải gắn với các hoạt động kinh tế và xác định rõ thứ tự ưu tiên đầu tư.

“Theo tôi thì hành lang là phải bám theo các quốc lộ, nhưng quan trọng là phải bám theo các hoạt động kinh tế. Vậy thì trên các trục hành lang này các hoạt động kinh tế sẽ là gì? Trục nào sẽ ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026-2030, trục nào sẽ là trục tiềm năng cho những giai đoạn tiếp theo. Phải xác định cụ thể để tạo ra một bức tranh tổng quát về Đồng Nai trong giai đoạn 2026- 2030 và tầm nhìn đến 2050” - bà Linh cho biết thêm.

Từ yêu cầu đó, hàng loạt dự án giao thông lớn đang được triển khai trên địa bàn TP. Đồng Nai, bao gồm các tuyến cao tốc và tuyến kết nối liên vùng, tạo thêm các hành lang giao thông mới.

Cụ thể, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được mở rộnglên quy mô từ 8 đến 10 làn xe, cùng với cao tốc Bến Lức - Long Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu và Vành đai 3 TP.HCM tăng khả năng kết nối Đồng Nai với TP.HCM, các địa phương Đông Nam Bộ và khu vực phía Nam, từng bước hình thành mạng lưới liên tục và liên hoàn.

Hạ tầng giao thôngkết nối các khu công nghiệp và trung tâm logistics, đồng thời mở ra khả năng khai thác những không gian du lịch mới, nhất là khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động.

Từ góc độ du lịch, ông Nguyễn Văn Trí, một chủ doanh nghiệp trên địa bàn TP. Đồng Nai cho rằng, khi sân bay Long Thànhđi vào hoạt động, Đồng Nai kỳ vọng đón một lượng lớn du khách trong nước và quốc tế nhưng để giữ chân du khách thì phải có giao thông kết nối sân bay với các điểm đến. Việc nàycần được tính toán ngay từ bây giờ.

“Sân bay Long Thành hút khách đến nhưng mà để khách tới đó rồi làm gì nữa thì cái đó là cái bài toán của Đồng Nai hiện nay phải giải. Từ đó các doanh nghiệp du lịch cùng địa phương khảo sát, chúng ta đưa các tiềm năng, các tài nguyên, dọc theo sông Đồng Nai, dọc theo hồ Trị An… chúng ta đưa khách vào tham quan từ đô thị sân bay Long Thành. Nếu bây giờ chúng ta làm quy hoạch thì chắc chắn 2 năm sau mới có được hạ tầng như vậy” - ông Trí nói.

Bố trí lại không gian để phát triển hạ tầng

Ngày 28/4/2026, HĐND TP.Đồng Nai ban hành Nghị quyết số 30/NQ-HĐND về chủ trương đầu tư dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chínhthành phốvà Cảng hàng không quốc tế Long Thành.Sau đó, UBND TP. Đồng Nai ban hành quyết định triển khai thực hiện. Đến cuối tháng 8/2026, địa phương đã thông báo thu hồi hơn 45.000 m2 đất của 82 trường hợp để thực hiện dự án.

Đây là một trong những bước triển khai cụ thể nhằm kết nối Đồng Nai với mạng lưới đường sắt đô thị của TP.HCM.

Không dừng ở metro, Đồng Nai còn tính toán kết nối nhiều tuyến đường sắt tại khu vực sân bay Long Thành.

Theo phương án xây dựng đề xuất, trong khu vực sân bay sẽ bố trí nhà ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cùng các ga của tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên.Cách bố trí này hướng tới khả năng kết nối nhiều loại hình đường sắt tại một đầu mối giao thông quan trọng.

Nếu các dự án được triển khai theo định hướng, sân bay Long Thành sẽ không chỉ là một công trình hàng không, mà còn có khả năng trở thành điểm kết nối giữa nhiều phương thức vận tải, từ đường bộ, metro đến đường sắt tốc độ cao.Đây cũng là hướng phát triển mới trong câu chuyện hạ tầng của Đồng Nai.

Nếu trước đây lợi thế giao thông của địa phương chủ yếu được nhìn từ quốc lộ và cao tốc, thì mạng lưới đang hình thành cho thấy một hướng phát triển rộng hơn: kết nối đa phương thức, liên kết đa trung tâm, từ đường bộ đến đường sắt, từ sân bay đến cảng biển và các khu công nghiệp.Từng “mắt xích” đang được bổ sung để tạo thành một mạng lưới hoàn chỉnh hơn. Khi giao thông được kết nối, khoảng cách giữa các trung tâm sản xuất, đô thị, logistics và dịch vụ được rút ngắn.

Đây cũng là điều kiện để Đồng Nai tổ chức lại không gian phát triển, mở rộng các hành lang kinh tế và khai thác tốt hơn lợi thế vị trí cửa ngõ vùng.

Để những “mắt xích” giao thông thực sự tạo thành một mạng lưới, Đồng Nai đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nhất là ở những dự án hạ tầng trọng điểm.Thời gian qua, nhiều dự án giao thông kết nối trên địa bàn đã được khởi công, như cầu Mã Đà, đường gom Vành đai 4 TP.HCM, đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh và các tuyến đường 769, 770B, 773 kết nối vào sân bay Long Thành.

Theo ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai, với các công trình trọng điểm, địa phương xác định giải phóng mặt bằng và đưa dự án vào thực tế là nhiệm vụ quan trọng.

“Đồng Nai quyết liệt trong triển khai các công trình trọng điểm mà Đảng bộ thành phố đã giao. Đến thời điểm hiện nay, chúng tôi cũng đã cơ bản khá tốt. Thành phố Đồng Nai còn hàng loạt các công trình tới đây sẽ triển khai. Ví dụ như: cầu Cát Lái, cầu Long Hưng chúng tôi sẽ quyết tâm khởi công trong Quý III và chậm nhất là đầu Quý IV để làm sao các công trình trọng điểm đảm bảo theo lộ trình và kế hoạch” - ông Út nhấn mạnh.

Với hàng loạt dự án đang được triển khai và chuẩn bị đầu tư, Đồng Nai đang đứng trước một giai đoạn phát triển hạ tầng có quy mô lớn.Từ quy hoạch đến hạ tầng, từ những tuyến đường đến các trung tâm sản xuất, đô thị và dịch vụ, mỗi “mắt xích” được hoàn thiện sẽ góp phần tạo nên một mạng lưới lớn hơn.

Khi cao tốc, vành đai, metro, đường sắt và các tuyến kết nối sân bay, cảng biển được nối thông, lợi thế về vị trí địa lý sẽ có thêm cơ hội chuyển hóa thành lợi thế về kết nối, logistics và không gian phát triển kinh tế.Đó cũng là cơ sở để Đồng Nai mở rộng không gian phát triển và phát huy vai trò đầu mối liên kết của vùng.