Áp lực quá tải ở địa bàn trung tâm

Tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, dù đồng hồ đã điểm gần 11htrưa, không khí làm việc vẫn hết sức khẩn trương. Ông Đỗ Văn Phước, hơn 70 tuổi, ngụ ấp 2, xã Tân Hộ Cơ, đến làm thủ tục hành chính với chiếc điện thoại cũ và không nhớ mật khẩu tài khoản VNeID nhưng vẫn được cán bộ trực hỗ trợ để hoàn thành công việc thuận lợi.

Ông Đỗ Văn Phước phấn khởi bày tỏ: "Bây giờ tôi thấytốt hơn,tôi mừng. Cáccán bộ làm việcnhanh chóng, vui vẻ, hướng dẫn rõ ràng, gần gũi với dân, thoải mái. Đó là điều tôi thấy tốt lắm".

Xã biên giới Tân Hồng được sáp nhập từ 3 xã và từng là trung tâm của huyện Tân Hồng cũ, nên địa giới hành chính rất rộng và quy mô dân số đông. Sau khi sáp nhập, người dân từ các xã lân cận vẫn dồn về đây làm thủ tục khiến tình trạng “tăng ca không chế độ” của đội ngũ cán bộ, công chức nơi đây đã thành quen thuộc.

Bà Cao Lệ Ngọc Trâm, Giám đốc Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Tân Hồng, chia sẻ: "11h trưa vẫn còn rất nhiều người dân đangchờ để công chứng. Chúng tôi vẫn tiếp tục làm việc, giải quyết hồ sơ cho công dân, khi nào hoàn thành mới nghỉ. Nhiều lúc chúng tôiphải giải quyết hồ sơ cho tới12h mới được nghỉ trưa".

Tinh thần phục vụ “hết người mới hết việc” đã giúp chất lượng phục vụ hành chính công của địa phương thường nằm trong nhóm đầu của tỉnh Đồng Tháp.

Bà Đào Ngọc Bích, Chủ tịch UBND xã Tân Hồng, đúc kết: "Nhiệm vụ là phải thực hiện tận tâm, tận lực để phục vụ tốt cho người dân. Những cán bộ, công chức, người lao động của xã đã vượt qua được khó khăn bước đầu. Trên nền tảng đã đạt được trong 1 năm qua, chúng tôi tiếp tục đặt sự phục vụ, hài lòng của người dân là trước hết, trên hết. Cùng với sựtận tâm, tận lực của cán bộ trong thực hiện nhiệm vụ sẽ góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội ở vùng biên giới tốt hơn".

Bài toán khó về thiếu hụt biên chế ở vùng sâu

Tình trạng các xã là trung tâm của cấp huyện cũ chịu áp lực giải quyết thủ tục hành chính cũng diễn ra phổ biến ở các tỉnh khác trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Còn đối với các xã vùng sâu, vùng xa, vấn đề nan giải là thực trạng thiếu biên chế.

Xã Tân Thuận, tỉnh Cà Mau là một điển hình khi khối chính quyền xã hiện chỉ có 24/40 biên chế được giao, mỗi công chức phải gánh cùng lúc 3 -4 đầu việc. Trung tâm Phục vụ Hành chính công của xã dù được ưu tiên nhân lực nhưng cũng chỉ có 4/6 biên chế, trong đó có một nhân sự đang đi học. Vì vậy, bà Hồ Hồng Ý, Quyền Giám đốc Trung tâm, phải trực tiếp xắn tay vào bàn tiếp nhận để cùng hai công chức còn lại giải quyết hồ sơ cho bà con.

"Trung tâm hiện có chỉ có 3 ngườilàm việc, tôi và 2 công chức là chuyên viên. Lượng hồ sơ của xã khá nhiều, có rất nhiều khó khăn. Mỗi chuyên viên khi tiếp nhận phải chịu áp lực gấp đôi, gấp babình thường. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho bà con ít nhiều cũng sẽ có ảnh hưởng. Mặc dù chúng tôicố gắng làm cả ngoài giờ, làm cả thứ Bảy, Chủ nhật, đôi lúcbịchậm, không thể giải quyết hết được. Thếnhưng khi mình trình bày những khó khăn như vậy,bà concũng thông cảm, chia sẻ. Trường hợp nào cần thiết thì mình phải ưu tiên giải quyết trước", bà Hồ Hồng Ý chia sẻ.

Đáng chú ý, cấp xã tại Cà Mau đang được giao đảm nhiệm tới 938 nhiệm vụ, tăng hơn 7 lần so với con số 130 nhiệm vụ trước khi sáp nhập. Với một xã thiếu biên chế trầm trọng như Tân Thuận, đây thực sự là một thử thách lớn. Trong điều kiện một người phải làm việc “bằng hai nơi khác”, thái độ gần gũi, thân thiện chính là bí quyết để nhận được sự ghi nhận, cảm thông từ nhân dân.

Đến trung tâm để thực hiện thủ tục ủy quyền, ông Trần Văn Chiến, người dân ngụ ấp Tân An, xã Tân Thuận, bày tỏ sự hài lòng khi thấy thủ tục gọn, tiện lợi và nhanh chóng hơn trước, không còn cảnh rườm rà phải đi lại vài lần.

Không riêng gì Cà Mau, tình trạng thiếu hụt nhân lực ở cơ sở đang là khó khăn chung của các địa phương vùng đất Cửu Long. Như tại tỉnh Vĩnh Long, định mức tổng biên chế công chức cấp xã là hơn 10.200 người, nhưng thực tế hiện có chỉ hơn 8.600 công chức, nghĩa là bộ máy các xã đang vận hành với sự thiếu hụt hơn 15% nhân sự. Trong khi đó, tại cấp cơ sở còn đối mặt với tình trạng mất cân bằng nghiêm trọng về trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Bất cập cơ cấu chuyên môn

Ông Lê Hoàng An, Chủ tịch UBND xã Ngãi Tứ, tỉnh Vĩnh Long, thẳng thắn: "Xã đang trong bối cảnh vừa thừa, vừa thiếu. Thừa những cán bộ có trình độ như đại học luật, đại học hành chính, đại học văn hóa, nhưng thiếu những cán bộ chuyên ngành sâu như: xây dựng, môi trường, địa chính và kế toán. Tôi đề xuất sớm cho tuyển dụng để đảm bảo cho bộ máy của xã đồng đều trên tất cả các lĩnh vực".

Đánh giá về những rào cản mang tính hệ thống nêu trên, ông Đồng Văn Thanh, Phó Bí thư thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Cần Thơ cho rằng, trong xu hướng chuyển dịch từ giai đoạn "ổn định tổ chức" sang "nâng chất lượng vận hành" thì sự thiếu hụt về số lượng và bất cập về cơ cấu chuyên môn tại cơ sở là bài toán thiết yếu cần giải.

Ông Thanh cũng chỉ ra, bộ máy mới còn nhiều vấn đề về biên chế, vị trí việc làm, cơ cấu tổ chức, dữ liệu, tài sản công và chính sách cán bộ… cần được phân tích kỹ, xem xét, xử lý để nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Thậm chí, phương thức làm việc giữa các cấp cũng đang bộc lộ khiếm khuyết khi những nội dung rất nhỏ cũng triệu tập họp trực tiếp.

"Có trường hợp những nội dung rất nhỏ nhưngphải triệu tập lênđể trao đổi,có khi khoảng 5, 7 phút là xong. Địa bàn thành phố giờ rất rộng, nhiều địa phương tuyến đường rất xa, đi trên 2 tiếng đồng hồ mới tới. Chỉ cần cú điện thoại thôi thì có thể giải quyết xong tất cả công việc, vậy mà phải mời lên tới nơi. Kinh phí thì khó khăn, phương tiện cũng rất khó khăn. Chi phí tốn kém cho việcđi lại để họp và trao đổi những nội dung rất nhỏ như thếthì hiệu quả như thế nào?”, ông Đồng Văn Thanh nêu dẫn chứng.

Sau sáp nhập và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, áp lực không chỉ dồn về cơ sở mà nhiệm vụ của cấp tỉnh cũng tăng lên đáng kể với hàng trăm nhiệm vụ trung ương chuyển về và cả những nhiệm vụ từ cấp huyện cũ.

Trong điều kiện tinh giản biên chế, công việc yêu cầu tiến độ nhanh, quyết tâm của những người đứng đầu cùng sự tận tụy của đội ngũ công chức đã giúp mô hình địa phương hai cấp ở các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Longcơ bản vận hành đồng bộ để phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, để bộ máy thực sự vận hành hiệu quả lâu dài thì không thể chỉ dựa vào sự hy sinh, nỗ lực tình thế của cá nhân, mà đòi hỏi những giải pháp mang tính bền vững.