Không còn điểm cộng do trường tự quy định

Cụ thể, dự thảo đề xuất chỉ duy trì điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các cơ sở đào tạo không sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc các tiêu chí bổ sung; điểm ưu tiên khu vực, đối tượng chính sách vẫn được giữ.Đây là một trong những thay đổi đáng chú ý bên cạnh đề xuất siết phương thức xét tuyển theo từng ngành.

Theo quy định hiện hành, ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng, các trường có thể quy định các loại điểm cộng trong phương án tuyển sinh. Cụ thể, thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không sử dụng quyền xét tuyển thẳng có thể được cộng điểm thưởng tối đa 3 điểm. Nhóm có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt có thể được cộng tối đa 1,5 điểm; nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế có thể được cộng điểm khuyến khích tối đa 1,5 điểm.

Tổng mức điểm cộng tối đa một thí sinh có thể được hưởng là 3 điểm trên tổng điểm 30 của tổ hợp xét tuyển.

Theo dự thảo, các khoản điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung sẽ không còn được sử dụng từ năm 2027.

Điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng

Lý giải đề xuất này, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), cho rằng thực tế cho thấy điểm cộng có thể tạo ra bất bình đẳng giữa các thí sinh.

Theo ông Thảo, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau tùy điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả. Bên cạnh đó, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng lại khác nhau giữa các trường.

Một vấn đề khác là một năng lực có thể được ghi nhận hai lần, vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm. Theo GS Nguyễn Tiến Thảo, điều này có thể làm thay đổi thứ tự thí sinh. Ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, trong khi chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình.

“Cách xử lý phù hợp hơn là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ”, GS Nguyễn Tiến Thảo nói.

Theo đó, thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai hoặc sử dụng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.

Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.

Không bỏ điểm ưu tiên, xét tuyển thẳng

GS Nguyễn Tiến Thảo cho biết đề xuất trong dự thảo không bãi bỏ điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và không ảnh hưởng đến xét tuyển thẳng theo Quy chế tuyển sinh.

Như vậy, thay đổi được đề xuất từ năm 2027 tập trung vào các khoản điểm cộng do từng cơ sở đào tạo tự quy định dựa trên thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.

Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo đến ngày 23/9.