Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để dự án sớm được “hồi sinh”, tránh tiếp tục lãng phí nguồn lực và đáp ứng mong mỏi của người dân địa phương.

Dự án kè và khu dân cư Nam Sông Vệ, xã Long Phụng, tỉnh Quảng Ngãi (trước đâythuộc huyện Mộ Đức) được UBND tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt đầu tư năm 2017 với tổng mức hơn 185 tỷ đồng.

Quy mô gần 20 héc ta, gồm kè bảo vệ bờ sông dài hơn 1.100 mét, hạ tầng kỹ thuật khu dân cư và khu chợ dân sinh. Dự án được kỳ vọng vừa chống sạt lở, bảo vệ quỹ đất ven sông, vừa hình thành khu dân cư mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tuy nhiên, sau nhiều lần điều chỉnh tiến độ (từ giai đoạn 2017 - 2019 kéo dài đến năm 2023) và thay đổi chủ đầu tư, đến nay dự án vẫn trong tình trạng dở dang.

Ghi nhận tại hiện trường cho thấy một bức tranh trái ngược với kỳ vọng ban đầu. Tuyến kè ven sông chưa hoàn thiện, nhiều đoạn thi công dở dang, cỏ dại mọc um tùm. Khu vực dự kiến xây dựng khu dân cư chưa được đầu tư đồng bộ, hạ tầng kỹ thuật còn thiếu, nhiều vị trí xuống cấp.

Không ít khu đất bị bỏ trống, người dân tận dụng để chăn thả bò hoặc trồng hoa màu thời vụ. Toàn bộ khu vực trở nên nhếch nhác, hoang hóa.

Ông Bùi Văn Tuyến một người dân ở thôn 3, xã Long Phụng cho biết: Gia đình ông có gần 300 m² đất thuộc diện ảnh hưởng và đã nhận tiền bồi thường từ lâu, nhưng đến nay dự án vẫn chưa hoàn tất.

“Công trình này đã bỏ hoang 5 năm, người dân không bỏ hoang đất này được. Người dân thấy đất trống thì họ làm cái này, cái kia, trồng hoa màu, hoa Tết. Khi có một đến hai dự án thì người dân hưởng ứng hết. Nói chung là cũng mong muốn hình thành khu tái định cư như thế nào. Khu tái định cư này bỏ hoang rất tiếc, nhưng không biết có trắc trở gì. Đối với người dân thì chúng tôi cảm thấy rất lãng phí”, ông Bùi Văn Tuyến nói.

Dự án triển khai từ năm 2017 nhưng đến nay vẫn chưa đủ điều kiện đưa vào sử dụng do nhiều hạng mục chưa hoàn thiện. Những kiến nghị tại các buổi tiếp xúc cử tri về việc sớm hoàn thiện hạ tầng, đưa dự án vào khai thác vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Có nhiều nguyên nhân khiến dự án “mắc kẹt”, nằm ở nhiều “nút thắt” kéo dài. Trong đó, lớn nhất là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Dự án ảnh hưởng đến khoảng 272 hộ dân và 1 tổ chức, với diện tích gần 20 héc ta nhưng đến nay vẫn còn nhiều trường hợp chưa nhận tiền bồi thường hoặc chưa bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, còn hàng chục thửa đất chưa được kiểm kê, lập phương án bồi thường.

Tiến độ thi công cũng chậm, tổng khối lượng xây lắp mới đạt khoảng 46,7%. Nhiều hạng mục thiết yếu như đường giao thông, hệ thống điện, cấp thoát nước chưa hoàn thiện, khiến dự án không thể vận hành đồng bộ.

Theo ông Ngô Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Long Phụng, vướng mắc lớn nhất hiện nay là chưa có tuyến giao thông kết nối từ tỉnh lộ vào khu tái định cư nên chưa thể tổ chức đấu thầu, đấu giá cũng như bố trí người dân đến sinh sống. Dù một số hạng mục như nền khu dân cư và hệ thống kè đã cơ bản hoàn thành, nhưng thiếu hạ tầng thiết yếu khiến khu tái định cư đến nay vẫn chưa có hộ dân nào vào ở.

“Dự án kè và khu dân cư Nam Sông Vệ xây dựng từ năm 2017, đến nay vẫn chưa đưa vào hoạt động. Hiện còn rất nhiều hạng mục cần hoàn thiện. Qua nhiều lần tiếp xúc cử tri, người dân cũng kiến nghị với tỉnh Quảng Ngãi và huyện Mộ Đức (cũ) đẩy nhanh tiến độ, hoàn thiện để tổ chức đấu giá, khai thác khu dân cư này phục vụ phát triển”.- Ông Ngô Văn Thanh cho biết thêm.

Trước thực trạng kéo dài, chủ đầu tư là Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi đã có tờ trình đề xuất điều chỉnh dự án. Theo đó, quy mô dự án đề xuất tăng từ 19,97 ha lên khoảng 21,1 ha; bổ sung khu tái định cư, hệ thống thoát nước thải và trạm xử lý nước thải theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; đồng thời điều chỉnh một số hạng mục hạ tầng kỹ thuật cho phù hợp thực tế.

Đáng chú ý, dự án sẽ không đầu tư xây dựng khu chợ như trước mà chỉ tạo quỹ đất sạch để kêu gọi nhà đầu tư, nhằm giảm chi phí. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh dự kiến khoảng 237,23 tỷ đồng, tăng hơn 51 tỷ đồng so với ban đầu; trong đó chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng tăng mạnh nhất.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, trong năm 2025, dự án vẫn chủ yếu tập trung xử lý các tồn tại theo kết luận thanh tra và hoàn thiện thủ tục, chưa thể thi công trở lại. Hiện vẫn còn hơn 1,3 héc ta chưa bàn giao mặt bằng, với số tiền bồi thường chưa chi trả khoảng 6,8 tỷ đồng; cùng 42 thửa đất chưa được kiểm kê, lập phương án.

Ông Phạm Xuân Vinh, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi nói: “Đây là một trong những dự án cần tập trung nỗ lực khắc phục. Trước đây đã có kết luận của Thanh tra tỉnh liên quan đến dự án kè Nam Sông Vệ. Giai đoạn trước, chủ đầu tư cũng đã phối hợp khắc phục một phần. Hiện nay, Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh tiếp tục rà soát, tham mưu UBND tỉnh Quảng Ngãi thông qua Sở Xây dựng và ý kiến các sở, ngành liên quan để gia hạn thực hiện dự án, bởi dự án này đã kéo dài quá lâu”.

Mới đây, ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã kiểm tra thực tế và yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương xây dựng kế hoạch tổng thể, xác định rõ lộ trình, tiến độ; đồng thời rà soát toàn diện để điều chỉnh các nội dung cần thiết, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả khi tiếp tục triển khai.

Ông Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh, quán triệt nghiêm tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Trung ương Đảng và Chính phủ về tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án chậm tiến độ; đồng thời kiên quyết ngăn chặn thất thoát, lãng phí, đặc biệt trong việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm tra. Qua đó, sớm khơi thông các “điểm nghẽn”, đưa dự án phát huy hiệu quả đầu tư.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ III, nhiệm kỳ 2025 – 2030 (diễn ra vào cuối tháng 3/2026), ông Hồ Văn Niên, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi yêu cầu lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi và các chủ đầu tư khẩn trương tháo gỡ điểm nghẽn ở các dự án chậm tiến độ, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Ông Hồ Văn Niên yêu cầu, việc đề xuất cơ chế, chính sách nhằm xử lý khó khăn, vướng mắc, nhất là đối với các dự án chậm triển khai trên địa bàn tỉnh, phải được thực hiện khẩn trương, bài bản. Đồng thời, các đơn vị, địa phương cần nâng cao trách nhiệm, hành động quyết liệt, sớm tháo gỡ các điểm nghẽn để đưa dự án vào triển khai hiệu quả.

“Dự án nằm bất động như hiện nay là sự lãng phí rất lớn về nguồn lực. Tất cả những gì chúng ta đã đầu tư, chuẩn bị suốt thời gian qua nhưng không triển khai được, đồng nghĩa với việc lãng phí cả thời gian, tiền của và công sức. Trong khi nhiều địa phương khác làm được, thì tại sao chúng ta lại chưa làm được? Cần phải đặt ra câu hỏi đó để nhìn nhận, đánh giá lại. Vì vậy, đề nghị các đồng chí hết sức quan tâm, tập trung tháo gỡ, sớm đưa dự án vào triển khai thực hiện”, ông Hồ Văn Niên cho biết thêm.

Sau gần 10 năm, dự ánkè và khu dân cư Nam Sông Vệkhông chỉ chậm tiến độ mà còn bộc lộ nhiều bất cập trong tổ chức thực hiện, từ giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng đến điều hành dự án. Việc kéo dài qua nhiều giai đoạn, nhiều lần điều chỉnh và thay đổi chủ đầu tư, hiệu quả đầu tư suy giảm, trong khi nguồn lực đất đai bị bỏ phí và niềm tin của người dân dần bị bào mòn. Bài toán đặt ra lúc này không chỉ là “làm cho xong” một dự án dang dở, mà là phải tháo gỡ căn cơ các điểm nghẽn, xác định rõ trách nhiệm, đồng thời có giải pháp đủ mạnh để đưa công trình trở lại đúng quỹ đạo, phát huy giá trị như kỳ vọng ban đầu.