Lắng nghe sự thật, trả lời bằng trách nhiệm

Năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn của Đảng bắt đầu từ bản lĩnh nhìn thẳng vào sự thật, nhận diện hạn chế và quyết tâm khắc phục đến cùng. Tinh thần đó được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV ngày 8/10/2026: “Lắng nghe phải đi liền với trả lời, giải quyết".

Theo Đại tá Đỗ Phú Thọ, Tổng Biên tập Báo Cựu chiến binh Việt Nam, yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra vấn đề cốt lõi trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng: Muốn nhận diện và khắc phục hạn chế, yếu kém, trước hết phải tạo môi trường để sự thật được nói ra, ý kiến phản biện được tiếp nhận và những vấn đề tồn tại được nhìn nhận khách quan.

Theo đó, các cấp ủy cần xây dựng cơ chế bảo vệ người góp ý, đồng thời xử lý nghiêm những hành vi gây khó khăn cho người có ý kiến phê bình thẳng thắn. Cùng với đó, cần khắc phục tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm hoặc giữ im lặng để duy trì sự yên ổn bề ngoài. Đây là điều kiện quan trọng để các tổ chức Đảng nâng cao năng lực tự nhận diện, tự kiểm tra và sửa chữa khuyết điểm từ bên trong, thay vì chỉ chấn chỉnh khi vấn đề đã trở nên nghiêm trọng.

Bên cạnh đó,cầnthiết lập cơ chế đối thoại và theo dõi việc giải quyết kiến nghị; đồng thời ghi nhận, phân loại và theo dõi kết quả xử lý từng ý kiến. Những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được giải quyết kịp thời; những nội dung cần thêm thời gian hoặc sự phối hợp của nhiều cơ quan cần có giải thích rõ ràng, xác định trách nhiệm và lộ trình thực hiện cụ thể.

Như vậy, lắng nghe không thể chỉ dừng ở việc tiếp nhận thông tin hay ghi nhận ý kiến tại các cuộc họp. Điều quan trọng hơn là phải có phản hồi, có hành động khắc phục và có kết quả để người góp ý, người phản ánh có thể theo dõi. Mọi ý kiến đóng góp xác đáng cần được tổng hợp, phân loại, giải trình công khai trước tập thể. Những hạn chế, sai phạm đã được chỉ ra phải đi kèm kế hoạch sửa chữa cụ thể và công khai kết quả thực hiện, tránh tình trạng phê bình xong rồi “đâu lại vào đấy”.

Theo Đại tá Đỗ Phú Thọ, yêu cầu lắng nghe và giải quyết vấn đềcòn gắn chặt với đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia. Các nghị quyết, chủ trương không thể chỉ được đánh giá qua số lượng văn bản ban hành hay đề án xây dựng, mà phải được đo lường bằng kết quả cụ thể và lợi ích thiết thực mang lại cho nhân dân. Chuyển từ “quản lý quy trình” sang “quản trị theo mục tiêu và sản phẩm” cũng có nghĩa là mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ trách nhiệm, tiến độ, kết quả đầu ra và cơ chế kiểm tra, giám sát.

Đổi mới phương thức lãnh đạo, chuyển chủ trương thành kết quả

Khi ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân được lắng nghe, giải quyết kịp thời, những vướng mắc từ cơ sở sẽ được nhận diện, tháo gỡ, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Điều này đòi hỏi phải đổi mới phương thức lãnh đạo, bắt đầu từ khâu hoạch định chủ trương đến tổ chức thực hiện.

Theo Thượng tá, Tiến sĩ Trần Hữu Huy, Viện Chiến lược và Lịch sử Quốc phòng Việt Nam, chính sách cần xuất phát từ thực tiễn, dựa trên thông tin đầy đủ, đánh giá khoa học và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Thực tiễn phát triển đô thị như Hà Nội cho thấy, những vấn đề về hạ tầng, giao thông, môi trường, an sinh xã hội và chất lượng dịch vụ công đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Nếu chính sách chưa sát thực tế, quá trình triển khai dễ phát sinh vướng mắc, làm phân tán nguồn lực và giảm hiệu quả đầu tư. Vì vậy, việc tiếp nhận thông tin từ thực tiễn không chỉ cần thiết khi xây dựng chính sách mà còn phải được duy trì trong suốt quá trình thực hiện để kịp thời điều chỉnh những điểm chưa phù hợp.

Cùng với chất lượng chính sách, hiệu quả thực thi phụ thuộc vào việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành. Theo Thượng tá, Tiến sĩ Trần Hữu Huy, mỗi nhiệm vụ cần xác định cụ thể mục tiêu, đầu mối chịu trách nhiệm và cơ chế kiểm tra, giám sát. Khi phát sinh khó khăn, các cơ quan liên quan phải chủ động phối hợp giải quyết, tránh đùn đẩy hoặc để công việc đình trệ. Đặc biệt, trách nhiệm của người đứng đầu cần gắn với thẩm quyền được giao và kết quả thực hiện, đồng thời có cơ chế giám sát phù hợp để ngăn ngừa lạm quyền, khắc phục tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm.

Đổi mới phương thức lãnh đạo cũng đòi hỏi chuyển từ đánh giá công việc dựa chủ yếu vào quy trình, thủ tục sang đo lường bằng sản phẩm đầu ra và hiệu quả thực tế. Một nhiệm vụ chỉ thực sự hoàn thành khi tạo ra chuyển biến cụ thể, đáp ứng mục tiêu đề ra và mang lại giá trị thiết thực cho người dân. Theo đó, việc sử dụng các nguồn lực như vốn, đất đai, tài sản công và thời gian cần được tính toán chặt chẽ, bảo đảm hiệu quả, hạn chế thất thoát, lãng phí, góp phần nâng cao năng suất và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Từ đổi mới phương thức lãnh đạo đến nâng cao hiệu quả quản trị, yêu cầu xuyên suốt là gắn trách nhiệm với hành động và kết quả cụ thể. Khi chính sách sát thực tiễn, thẩm quyền đi đôi với trách nhiệm, nguồn lực được sử dụng hiệu quả và kiến nghị của người dân được giải quyết thỏa đáng, chủ trương mới thực sự phát huy giá trị trong cuộc sống. Đây cũng là cơ sở để củng cố niềm tin của nhân dân bằng những chuyển biến có thể nhìn thấy và kiểm chứng.