Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, hôm nay (5/8), Quốc hội thảo luận tại Tổ về bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Đại biểu Phạm Văn Hòa đoàn Đại biểu Quốc hộitỉnh Đồng Tháp cho rằng việc sửa đổi, bổ sung Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồnglần này là hết sức cần thiết nhằm giải quyết những bất cập đang tồn tại giữa doanh nghiệp, người lao động và chính quyền địa phương.

Nhấn mạnhviệc cần đề cao vai trò và trách nhiệm quản lý nhà nước, đại biểu Phạm Văn Hòa đề xuất quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và doanh nghiệp phải có trách nhiệm cử đoàn công tác đi thăm, giám sát tình hình lao động tại nước sở tại hằng năm. Việc này nhằm lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người lao động và kịp thời phối hợp với các Bộ ngành liên quan để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho họ. Doanh nghiệp cần định kỳ báo cáo về thuận lợi, khó khăn và tình trạng cư trú của lao động cho chính quyền địa phương, nếu vi phạm cần có chế tài xử lý nghiêm minh.

Về chính sách đối với lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh đây, là đối tượng ưu tiên nhưng cần có chế độ ưu đãi đặc thù rõ ràng. Nếu Luật không quy định chi tiết thì các Nghị định, Thông tư hướng dẫn phải làm rõ các quyền lợi này. Đồng thời, cần có cơ chế ràng buộc chặt chẽ hơn để tránh tình trạng "chảy máu chất xám" hoặc lao động tay nghề cao trốn ở lại nước ngoài sau khi được đầu tư đào tạo, gây lãng phí nguồn lực quốc gia.

Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cũng đánh giá việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lần này không chỉ dừng lại ở việc các thủ tục hành chính mà còn kiến tạo thêm hành lang pháp lý để vừa bảo vệ cho người lao động, vừa nâng tầm vị thế của nguồn nhân lực lao động Việt Nam.

Bên cạnh đó, đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo quan tâm về chính sách đón dòng lao động trình độ cao về nước. Theo đó đại biểu bày tỏ đồng tình về việc bổ sung chính sách ưu đãi đưa lao động trình độ cao về làm việc và thu hút họ sau khi về nước. Tuy nhiên, dự thảo mới chỉ dừng lại ở chính sách khung là giao cho Chính phủ quy định. Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo cho rằng, để đi trước một bước, phục vụ đắc lực cho các ngành công nghiệp mũi nhọn tương lai như bán dẫn, đường sắt tốc độ cao hay năng lượng xanh, luật cần quy định ngay nguyên tắc tích hợp dữ liệu.

Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo đề xuất bổ sung ngay trong Điều 4 về nguyên tắc bắt buộc xây dựng hồ sơ kỹ năng số tích hợp vào tài khoản VNeID của người lao động ngay khi họ hoàn thành hợp đồng về nước. Khi người lao động vừa hạ cánh xuống sân bay, dữ liệu kỹ năng của họ đã sẵn sàng trên hệ thống để các tập đoàn FDI hay khu công nghiệp trong nước đón đầu và tuyển dụng, tránh lãng phí "mỏ vàng" nhân lực này.

Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đại biểu Trần Vũ Khiêm, đoàn Đại biểu Quốc hộitỉnh Quảng Trị đánh giá dự thảo Luật có hướng đi tiến bộ khi chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cắt giảm thủ tục hành chính, đồng thời thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát thông qua thông báo của các chủ thể thực hiện thủ tục hành chính và cơ sở dữ liệu điện tử. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo đang thiếu tiêu chí về quản trị rủi ro khi hậu kiểm. Để cơ chế hậu kiểm thực sự phát huy hiệu quả, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc hậu kiểm dựa trên đánh giá mức độ rủi ro, giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết quy trình, thẩm quyền tạm dừng hoạt động khi phát hiện vi phạm thông qua hậu kiểm.

Đại biểu nhận định, dự thảo Luật lần này kỳ vọng rất lớn vào việc ứng dụng cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng để cắt giảm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay trong chuyển đổi số là khả năng kết nối và liên thông, chia sẻ dữ liệu. Đại biểu đề nghị cần có quy định mang tính pháp lý bắt buộc về việc liên thông dữ liệu giữa Bộ Nội vụ, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao và Bảo hiểm xã hội.