96 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân đã đạt nhiều kết quả tích cực, đóng góp vào thắng lợi chung của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mặc dù vậy cũng cần thẳng thắn thừa nhận vẫn còn tình trạng việc tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có khi chưa phù hợp với một số đối tượng cụ thể, dẫn đến hiệu quả tuyên truyền có lúc, có nơi chưa cao...

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với nhiều thời cơ mới, thách thức mới, công tác tuyên truyền, vận động càng có vai trò quan trọng với mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ mới; đặc biệt yêu cầu đổi mới căn bản công tác truyền thông chính sách trên tinh thần công tác tư tưởng phải bắt đầu từ thực tiễn, niềm tin của nhân dân phải được xây dựng bằng kết quả thực tiễn. Đây cũng là một trong những yêu cầu được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với Ban Tuyên giáo Trung ươngvà các cơ quan liên quan về công tác tư tưởng, tâm trạng xã hội và phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan tuyên truyền.

Thời gian qua, hệ thống cơ quan tuyên giáo, dân vận, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, cơ quan thông tấn từ Trung ương đến địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân.

Nhiều tập thể, cá nhân tích cực hưởng ứng phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động lớn, chương trình hành động cụ thể, như “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, chương trình giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội,...đã tạo chuyển biến mạnh mẽ, tạo đồng thuận xã hội, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.

Nhìn tổng thể, tình hình tư tưởng trong Đảng, tâm trạng xã hội cơ bản ổn định, nhân dân đặt niềm tin vào triển vọng phát triển của đất nước, đồng thuận với những chủ trương, quyết sách mới.

GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương nhận định: "Công tác tư tưởng là công tác tác động trực tiếp đến con người, chuyển đổi từ nhận thức, tâm lý đến hành vi. Vì vậy, yêu cầu quan trọng hàng đầu là phải đổi mới nhận thức của đội ngũ cán bộ, đảng viên, đặc biệt là những người đứng đầu, hiểu đầy đủ vị trí, vai trò, tính chất và tầm quan trọng của công tác tư tưởng”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn những yếu tố tác động tiêu cực, nhất là những khó khăn, bức xúc trong đời sống, những hạn chế trong quản lý, điều hành thực thi chính sách, những vấn đề về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, khoảng cách giữa kỳ vọng của nhân dân với những kết quả thực tế. Chính vì vậy, xác định công tác tư tưởng ở tầm một chiến lược tổng thể, dài hạn, vừa qua Bộ Chính trị đã ban Nghị quyết số 25 về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.

Niềm tin được xây dựng bằng kết quả thực tiễn

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, công tác tư tưởng bắt đầu từ thực tiễn và niềm tin của nhân dân phải được xây dựng bằng kết quả thực tiễn. Một thủ tục được giải quyết đúng hạn, một kiến nghị được trả lời thỏa đáng, một dự án hoàn thành đúng tiến độ, một chính sách được thực hiện công bằng đều trực tiếp củng cố niềm tin.

Đồng thời,công tác tư tưởng là trách nhiệm lãnh đạo của cấp ủy và người đứng đầu, không phải việc riêng của ngành tuyên giáo. Trong đó cơ quan phụ trách lĩnh vực nào phải giải thích và chịu trách nhiệm xử lý những vấn đề phát sinh từ lĩnh vực đó và phải chịu trách nhiệm cả về chất lượng chính sách, tổ chức thực hiện và việc thông tin, giải thích chính sách.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải làm cho thông tin về đời sống xã hội đến được nơi có quyền quyết định và thúc đẩy giải quyết vấn đề. Phải nắm được vấn đề người dân bức xúc và trách nhiệm người giải quyết. Phải hình thành một quy trình từ lắng nghe, kiểm chứng, phân tích, chuyển đúng cơ quan đến xử lý, phản hồi và kiểm tra lại kết quả.

Thông tin về tư tưởng, tâm trạng xã hội phải đi được vào quá trình ra quyết định. Phải kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm căn cơ, lâu dài; lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo. Phải phân biệt phản biện có căn cứ với thông tin sai do nhầm lẫn và hành vi cố ý bịa đặt.Hiệu quả công tác tư tưởng phải được đo bằng chuyển biến thực tế trong nhận thức và tâm trạng nhândân. Cần biết kết quả, hiệu quả sau tuyên truyền cán bộ và nhân dân hiểu gì hơn, đồng thuận ở mức nào.

Nhiềuý kiến cũng cho rằng, để công tác tuyên truyền, vận động đạt chất lượng, hiệu quả hơn nữa, cần có sự tham gia đồng bộ, sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và nhân dân. Bởinhân dân vừa là đối tượng, là trung tâm, vừa là động lực của công tác tuyên truyền, vận động, gắn với vai trò, trách nhiệm và sứ mệnh riêng của từng cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị.

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ươngTrần Thanh Lâm nhấn mạnh đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, chuyển trọng tâm từquản trị thông tin sang chủ động cung cấp, định hướng và dẫn dắt nhận thức nhằm tạo sự đoàn kết, thống nhất cao trong Đảng, sự đồng thuận xã hội, gắn công tác tư tưởng với toàn bộ quá trình xây dựng, banhành và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách.

Mỗi chủ trương, chính sách lớn phải có đánh giá tác động về tư tưởng và phương án tuyên truyền, giải thích, đối thoại, đổi mới phương thức nắm phân tích, dự báo sớm về tình hình tư tưởng, dư luận xã hội kịp thời chuyển kết quả dự báo thành quyết định lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể.

Công tác tư tưởng chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải đáp được những vấn đề người dân quan tâm và tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động.Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước ta đang triển khai nhiều chủ trương, quyết sách lớn, tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, quản trị quốc gia và đời sống người dân.

Khi chính sách càng lớn, phạm vi tác động càng rộng thì yêu cầu giải thích, đối thoại càng cao; những câu hỏi đặt ra trong cán bộ, đảng viên và nhân dân đòi hỏi phải được trả lời sớm, trả lời đúng, trả lời có sức thuyết phục. Không thể kỳ vọng sự đồng thuận chỉ bằng việc truyền đạt một chiều chỉ khi người dân cần được biết, được hiểu, được trao đổi và được thấy kết quả thực hiện thì sự đồng thuận càng lớn và củng cố vững chắc hơn niềm tin của nhân dân với Đảng, nhà nước.