Khi Nghị quyết 36 đi vào đời sống

Ngay sau khi Nghị quyết 36 được ban hành, tại Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc, niềm vui hiện rõ trên gương mặt các thành viên. Nhiều năm qua, hợp tác xã với 7 thành viên chính thức, hơn 200 hộ liên kết và trên 120 ha sầu riêng đã kiên trì sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, ứng dụng nhật ký điện tử, xây dựng quy trình quản lý vùng trồng bài bản. Tuy nhiên, dù hơn 70% diện tích đã đạt VietGAP, hợp tác xã vẫn chưa được cấp mã số vùng trồng do nhiều diện tích sản xuất xen canh, chưa đáp ứng quy định về vùng trồng thuần theo quy định trước đây.

Ông Trần Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã cho biết Nghị quyết 36 mở ra cơ hội để những vùng sản xuất thực chất, tuân thủ quy trình nhưng từng vướng về thủ tục được tiếp cận nhanh hơn với thị trường xuất khẩu.

"Chúng tôi đánh giá rất cao việc Chính phủ phản ứng rất nhanh, quyết liệt để điều chỉnh những bất cập của Nghị định 38. Điều đó sẽ tháo gỡ khó khăn cho nông dân và hợp tác xã. Những sản phẩm đã làm đúng quy trình nay có cơ hội xuất khẩu, sức cạnh tranh của sầu riêng Việt Nam sẽ được nâng lên. Tôi tin rằng bà con sẽ có ý thức hơn trong việc duy trì chất lượng, từ đó sầu riêng Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh và vươn lên trên thị trường quốc tế",ông Trần Văn Thắng nói.

Cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu cũng đánh giá Nghị quyết 36 đã tháo gỡ đúng "nút thắt" lớn nhất là thủ tục cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Ông Huỳnh Kiều, đạidiệndoanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng tại Đắk Lắk cho biết, hồ sơ xin cấp mã của doanh nghiệp đã chờ hơn 4 tháng. Việc thực hiện hoàn toàn trực tuyến, phân cấp về cấp xã và rút ngắn thời gian giải quyết sẽ tạo chuyển biến lớn cho hoạt động xuất khẩu. Ông Huỳnh Kiều cũng kiến nghị các ngành chức năng tiếp tục ban hành hướng cụ thể các quy định đểdanh nghiệp dễ thực hiện.

"Kiến nghị Sở Công Thương cụ thể hóa các quy định thành hướng dẫn đơn giản, dễ thực hiện để doanh nghiệp thuận lợi áp dụng, bảo đảm đúng quy định và rút ngắn thời gian xử lý. Đồng thời, ngành Thuế cần có hướng dẫn chi tiết, rõ ràng để doanh nghiệp, thương lái và người dân vùng trồng thực hiện đúng quy định, hạn chế những rủi ro về thuế trong quá trình thu mua, xuất khẩu sầu riêng", ông Huỳnh Kiều nói.

Giải quyết bất cập trongchuỗi xuất khẩu sầu riêng

Nghị quyết 36 không chỉ được kỳ vọng tháo gỡ thủ tục cấp mã mà còn tạo nền tảng xử lý những bất cập tồn tại trong chuỗi xuất khẩu sầu riêng. Bà Hoàng Thị Thanh Thủy, Giám đốc Công ty Tư vấn Thuế tại Đắk Lắk cho biết, toàn tỉnh hiện có khoảng 200 cơ sở đóng gói nhưng chỉ khoảng 16 cơ sở được cấp mã số đăng ký bắt buộc do Tổng cục Hải quan Trung Quốc cấp cho các doanh nghiệp nước ngoài sản xuất, chế biến hoặc bảo quản thực phẩm và nông sản để được phép xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc(mã GACC); số vùng trồng được cấp mã cũng còn thấp. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp phải xuất khẩu thông qua đơn vị khác, phát sinh tình trạng mua bán mã và nhiều rủi ro về hóa đơn, chứng từ.

"Nghị quyết 36 mới ban hành nhưng tôi thực sự rất vui. Cơ chế đã được tháo bỏ một phần, thủ tục cấp mã nhanh và đồng bộ sẽ giảm tình trạng thiếu mã vùng trồng, thiếu cơ sở đóng gói, tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Chúng tôi cũng sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp và nông dân hoàn thiện hồ sơ để sớm được cấp mã",bà Hoàng Thị Thanh Thủy nói.

Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk nhận định, điều doanh nghiệp mong đợi không chỉ là thủ tục được rút ngắn mà còn là phương thức quản lý mới. Việc chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự chịu trách nhiệm kết hợp hậu kiểm sẽ giảm áp lực hành chính, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các chủ thể trong toàn chuỗi sản xuất.

"Tôi kỳ vọng những rào cản về thủ tục xuất khẩu sẽ không còn là trở ngại. Khi các điều kiện được thực hiện thông thoáng, đúng quy trình thì cũng sẽ hạn chế tình trạng nhũng nhiễu, ùn tắc trong giải quyết hồ sơ. Quan trọng hơn, đây sẽ là nền tảng để Đắk Lắk xây dựng vùng nguyên liệu sạch, an toàn, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu của tất cả các thị trường quốc tế",ông Lê Anh Trung nói.

Nghị quyết 36 quy định việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói được thực hiện hoàn toàn trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; thẩm quyền tiếp nhận, giải quyết hồ sơ được phân cấp cho UBND cấp xã. Thời gian xử lý được rút xuống tối đa 3 ngày làm việc đối với hồ sơ không phải cấp mã xuất khẩu, tối đa 10 ngày đối với trường hợp cần kiểm tra thực tế và 2 ngày khi cấp lại do thay đổi thông tin hoặc điều chỉnh địa giới hành chính. Cơ chế hậu kiểm được thực hiện trong thời hạn tối đa 3 tháng sau khi chủ thể tự kê khai.

Đối với Đắk Lắk, một trong những địa phương có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước, Nghị quyết 36 được kỳ vọng không chỉ tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hành chính mà còn góp phần minh bạch hóa chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của ngành hàng sầu riêng trên thị trường quốc tế.