Ngày 3/11, cử tri Mỹ sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, được xem là phép thử quan trọng đối với Tổng thống Donald Trump sau hai năm đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Việc duy trì thế đa số của Đảng Cộng hòa tại cả Hạ viện và Thượng viện có ý nghĩa then chốt đối với khả năng triển khai chương trình nghị sự của ông Trump trong hai năm còn lại. Tuy nhiên, cán cân quyền lực tại Quốc hội có thể được quyết định bởi một số cuộc đua sít sao tại các bang chiến trường.

Các ứng cử viên, đảng phái và tổ chức vận động chính trị đang chi hàng trăm triệu USD để giành lợi thế. Nhiều ủy ban hành động chính trị (PAC), trong đó có những tổ chức nhận tài trợ từ tỷ phú Elon Musk, đang góp phần thúc đẩy cuộc đua chi tiêu tranh cử.

Những cuộc đua tốn kém nhất

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ năm 2026 được dự báo sẽ thiết lập kỷ lục mới về tổng chi tiêu vận động tranh cử.

Theo ước tính của công ty quảng cáo chính trị AdImpact, tính đến ngày 26/10, tổng giá trị quảng cáo chính trị đã phát sóng và được đặt mua trong chu kỳ bầu cử năm nay lên tới 11,21 tỷ USD, so với mức 3,2 tỷ USD được công ty này ghi nhận trong mùa bầu cử tổng thống năm 2024.

Trong số những cuộc cạnh tranh tốn kém nhất, các cuộc đua vào Thượng viện tại Texas, Ohio và Michigan nổi bật bởi mức chi tiêu đặc biệt lớn. Đây cũng là những địa bàn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tương quan lực lượng giữa hai đảng tại Quốc hội.

Texas đang trở thành tâm điểm của cuộc đua tài chính và được dự báo sẽ phá kỷ lục chi tiêu trong một cuộc bầu cử Thượng viện Mỹ. Kể từ năm 1994, chưa có ứng cử viên Đảng Dân chủ nào giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử cấp bang tại Texas. Tuy nhiên, ứng cử viên James Talarico đang tìm cách chấm dứt chuỗi thất bại kéo dài hơn ba thập kỷ của đảng này.

Đối thủ của ông Talarico là Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton, đại diện Đảng Cộng hòa. Phần lớn các cuộc khảo sát cho thấy ứng cử viên Dân chủ đang dẫn trước với cách biệt không lớn. Theo dự báo của CNN vào cuối tháng 10, ông Talarico nhận được 49% tỷ lệ ủng hộ, so với 43% của ông Paxton.

Về tài chính, tổng chi tiêu của các chiến dịch tranh cử và tổ chức bên ngoài tại Texas đã vượt 534 triệu USD. Đáng chú ý, ông Talarico huy động được 146 triệu USD, so với khoảng 22 triệu USD của đối thủ.

Tuy nhiên, ông Paxton lại nhận được sự hỗ trợ lớn hơn nhiều từ các tổ chức bên ngoài, với gần 300 triệu USD, trong khi con số dành cho ông Talarico chỉ khoảng 80 triệu USD. Riêng MAGA Inc., một siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Tổng thống Trump, đã chi 37 triệu USD cho ông Paxton.

Ohio đứng thứ hai về mức độ tốn kém, với hơn 435 triệu USD được chi cho cuộc cạnh tranh giữa ứng cử viên Dân chủ Sherrod Brown và ứng cử viên Cộng hòa Jon Husted. Các cuộc thăm dò cho thấy hai ứng cử viên đang bám đuổi sát sao. Trong tổng chi tiêu tại Ohio, khoảng 248 triệu USD được dành để hỗ trợ ông Husted, so với 187 triệu USD cho ông Brown.

Michigan cũng chứng kiến mức chi tiêu kỷ lục trong cuộc cạnh tranh giữa ứng cử viên Cộng hòa Mike Rogers và ứng cử viên Dân chủ Abdul El-Sayed, với khoảng 333 triệu USD.

Cũng giống như ở Texas, ứng cử viên Dân chủ dẫn trước về huy động tài chính trực tiếp nhưng lại nhận được ít hỗ trợ hơn từ các tổ chức bên ngoài. Ông El-Sayed huy động được khoảng 54 triệu USD, cao hơn đáng kể so với 23 triệu USD của ông Rogers. Ngược lại, các tổ chức bên ngoài đã chi khoảng 169 triệu USD để hỗ trợ ứng cử viên Cộng hòa, so với 94 triệu USD dành cho ứng cử viên Dân chủ.

Khảo sát của Đại học bang Michigan công bố cuối tháng 10 cho thấy ông El-Sayed dẫn trước với tỷ lệ 48%, trong khi ông Rogers đạt 45,5%, phản ánh mức độ cạnh tranh sít sao giữa hai ứng cử viên.

Đảng Cộng hòa chiếm ưu thế về tài chính

Không chỉ tại các bang chiến trường, cuộc cạnh tranh tài chính còn diễn ra trên quy mô toàn quốc. Các số liệu cho thấy Đảng Cộng hòa đang huy động và chi tiêu nhiều tiền hơn Đảng Dân chủ trong chu kỳ bầu cử năm nay.

Theo dữ liệu từ Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ (FEC), Đảng Cộng hòa liên tục duy trì lợi thế huy động tài chính kể từ đầu năm 2025. Sự chênh lệch thể hiện rõ trong hoạt động của các ủy ban toàn quốc thuộc hai đảng.

Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) huy động được gần 252,3 triệu USD nhưng đã chi khoảng 252,8 triệu USD, tức chi nhiều hơn thu.

Trong khi đó, tính đến ngày 14/10, Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) nhận được khoảng 341 triệu USD và chi khoảng 303 triệu USD, qua đó duy trì nguồn lực tài chính đáng kể cho giai đoạn cuối chiến dịch.

Tuy nhiên, lợi thế tài chính của Đảng Cộng hòa cũng bộc lộ những điểm đáng chú ý. Theo phân tích của Politico dựa trên dữ liệu các nhà tài trợ từ tháng 1/2025 đến tháng 10/2026, Đảng Cộng hòa ngày càng phụ thuộc vào những khoản đóng góp lớn từ các cá nhân giàu có, trong đó có tỷ phú Elon Musk, khi nhóm nhà tài trợ nhỏ có xu hướng thu hẹp.

Hiện vẫn chưa rõ liệu ưu thế tài chính có đủ giúp Đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội hay không, khi các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy Đảng Dân chủ có nhiều khả năng giành lại Hạ viện và cũng được đánh giá có lợi thế trong cuộc đua vào Thượng viện.

Vai trò ngày càng lớn của các tỷ phú

Một trong những đặc điểm nổi bật của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ năm 2026 là sự tham gia mạnh mẽ của các tỷ phú vào hoạt động tài trợ chính trị. Phần lớn những nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong chu kỳ bầu cử năm nay đứng về phía Đảng Cộng hòa.

Dẫn đầu danh sách là Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla và SpaceX, với tổng số tiền đóng góp lên tới 446 triệu USD. Đứng sau ông Musk là vợ chồng Elizabeth và Richard Uihlein thuộc công ty cung ứng vật tư đóng gói và vận chuyển Uline, với tổng đóng góp khoảng 150 triệu USD. Tỷ phú Jeff Yass, nhà sáng lập tập đoàn giao dịch tài chính Susquehanna International Group, cùng vợ cũng đóng góp khoảng 110 triệu USD cho các hoạt động chính trị thuộc phe bảo thủ.

Ở phía Đảng Dân chủ, tỷ phú George Soros đóng góp khoảng 102 triệu USD cho các ứng cử viên có quan điểm cấp tiến. Cựu Thị trưởng New York Michael Bloomberg cam kết đóng góp 84,2 triệu USD, đồng thời bổ sung thêm 36 triệu USD vào ngày 30/10. Nhà đồng sáng lập LinkedIn Reid Hoffman cùng vợ đóng góp khoảng 41,2 triệu USD.

Tuy nhiên, quy mô tài trợ của tỷ phú Elon Musk vượt xa những cá nhân còn lại. Đặc biệt, hơn 150 triệu USD từ tỷ phú công nghệ này đã được dành để hỗ trợ Ken Paxton trong cuộc đua Thượng viện tại Texas. Đây được xem là một trong những khoản đóng góp chính trị lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Xu hướng tập trung nguồn lực vào các cuộc đua Thượng viện cũng phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của những nhà tài trợ lớn thuộc phe Cộng hòa. Khi khả năng Đảng Dân chủ giành lại Hạ viện ngày càng rõ rệt trong các cuộc khảo sát, nhiều nhà tài trợ chuyển trọng tâm sang những ghế Thượng viện có tính cạnh tranh cao.

Bên cạnh các khoản đóng góp cá nhân, các tổ chức vận động chính trị cũng đang chi những khoản tiền lớn nhằm tác động đến kết quả bầu cử.

Ở phía Đảng Cộng hòa, tổ chức phi lợi nhuận chính trị One Nation đã chi khoảng 133 triệu USD. Hai tổ chức bảo thủ khác là American Action Network và American Prosperity Alliance lần lượt chi 64,3 triệu USD và khoảng 51 triệu USD.

Ở phía Đảng Dân chủ, Majority Forward dẫn đầu với mức chi 102 triệu USD, tiếp theo là House Majority Forward với 93,7 triệu USD và Economic Opportunity Fund với 41,5 triệu USD.

Những khoản chi tiêu khổng lồ phản ánh mức độ cạnh tranh gay gắt giữa hai đảng trong cuộc bầu cử có ý nghĩa quan trọng đối với hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.

Sự tham gia ngày càng lớn của các tỷ phú và tổ chức vận động chính trị cũng cho thấy vai trò nổi bật của nguồn lực tài chính trong cuộc cạnh tranh quyền lực tại Washington. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào lá phiếu của cử tri, đặc biệt tại những bang chiến trường có khả năng quyết định cán cân quyền lực ở Quốc hội Mỹ.