Học cách làm chủ từng thao tác

Để hoàn thiện một ly đồ uống, Thân Thị Thu Hằng (23 tuổi, Bắc Ninh) thao tác hoàn toàn dựa vào trí nhớ và sự hỗ trợ của các dụng cụ chuyên biệt thay vì quan sát trực tiếp. Trên quầy pha chế, mỗi thiết bị và nguyên liệu đều được sắp xếp ở một vị trí cố định, đòi hỏi người khiếm thị phải rèn luyện kỹ năng định vị, phân biệt và kiểm soát định lượng ngay từ những ngày đầu học nghề.

Chia sẻ về quá trình làm việc tại Cafe More, Hằng cho biết:“Các nguyên liệu được đựng trong những loại hộp có hình dạng khác nhau để dễ phân biệt, chẳng hạn cà phê đựng trong hộp tròn, còn matcha đựng trong hộp hình chữ nhật. Với các loại trà, mình nhận biết bằng mùi hương và sử dụng cân nói để xác định đúng định lượng. Máy pha chế cũng được cài đặt sẵn, mình ghi nhớ vị trí các nút bấm theo thứ tự từ trái sang phải để thao tác chính xác hơn”.

Đối với những công đoạn đòi hỏi kiểm soát dung tích như việc lấy đúng 100ml nước, Hằng quy đổi thành nhịp đếm 7 giây thay vì nhìn vạch đo lường. Sự chính xác trong từng công đoạn không tự nhiên mà có, đó là kết quả của quá trình lặp đi lặp lại thao tác nhiều lần cho đến khi mọi kỹ năng trở nên thuần thục.

Nhớ lại những ngày đầu, Hằng thừa nhận áp lực lớn nhất không nằm ở kỹ thuật, mà là nỗi sợ thất bại khi bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới - nơi người khiếm thị gần như chưa có hình mẫu nghề nghiệp nào để tham khảo. Để giúp nhân viên vượt qua rào cản tâm lý đó, quá trình đào tạo được chia nhỏ thành từng nấc thang. Sau bốn tháng miệt mài rèn luyện nền tảng, họ bắt đầu cọ xát trong môi trường thực tế. Bằng tính kỷ luật và sự kèm cặp sát sao, những bỡ ngỡ ban đầu dần nhường chỗ cho các thao tác thuần thục.

Từ ý tưởng tạo việc làm đến mô hình đào tạo nghề

Dự án Cafe More được thai nghén từ năm 2023 với sự hỗ trợ của tổ chức KOICA, Siloam (Hàn Quốc) và Hội Người mù Việt Nam. Tháng 11/2024, cơ sở đầu tiên tại Hà Nội chính thức mở cửa. Cột mốc tháng 10/2026 ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ với 3 chi nhánh và 6 khóa đào tạo nghề được triển khai, hiện thực hóa nỗ lực đưa đưa hoạt động đào tạo tiến gần hơn tới môi trường việc làm thực tế.

Đằng sau quá trình học nghề của nhân viên là nỗ lực xây dựng một môi trường làm việc phù hợp của Cafe More. Theo Ths. Phạm Xuân Trường - Giám đốc Trung tâm Đào tạo cán bộ, phục hồi chức năng cho người mù chia sẻ: “Chúng tôi luôn trăn trở làm thế nào để người khiếm thị có nghề nghiệp phù hợp, có thu nhập và sống tự lập. Trung tâm triển khai mô hình Café More, không chỉ để kinh doanh mà còn tạo môi trường thực hành nghề nghiệp và việc làm thực tế cho người khiếm thị”.

Tạo cơ hội việc làm là mục tiêu quan trọng, nhưng để nhân viên có thể gắn bó lâu dài, Cafe More còn phải giải quyết bài toán vận hành như bất kỳ cơ sở kinh doanh nào khác.

Theo ông Trường, các công đoạn từ chuẩn bị nguyên liệu, pha chế đến phục vụ và vệ sinh đều cần có quy trình rõ ràng. Việc duy trì vị trí ổn định của thiết bị, dụng cụ không chỉ hỗ trợ nhân viên định hướng mà còn góp phần bảo đảm an toàn và hiệu quả làm việc. Ông cho biết: “Chúng tôi phân công công việc dựa trên năng lực và mức độ thành thạo của từng nhân viên, xây dựng quy trình rõ ràng cho từng công đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu, pha chế đến phục vụ và vệ sinh”.

Bên cạnh việc đào tạo nhân viên, mô hình còn phải duy trì chất lượng đồ uống, thái độ phục vụ, kiểm soát chi phí và thu hút khách hàng. Với ông Trường, khách hàng đến với Cafe More trước hết phải được trải nghiệm một dịch vụ tốt. Đây là điều kiện để quán có thể duy trì hoạt động bằng chất lượng thực tế, thay vì chỉ dựa vào sự ủng hộ dành cho một mô hình mang ý nghĩa xã hội.

Những khó khăn trong giai đoạn đầu vì thế không chỉ đến từ việc giúp nhân viên thành thạo công việc. Cafe More còn phải xây dựng niềm tin của khách hàng, từng bước ổn định hoạt động và tìm cách cân bằng giữa mục tiêu tạo việc làm với yêu cầu kinh doanh:“Chúng tôi xác định phải kiên trì hoàn thiện chất lượng dịch vụ và quản trị kinh doanh, chứ không thể chỉ dựa vào sự ủng hộ mang tính thiện chí”, ông Trường chia sẻ.

Mở rộng cơ hội trong tương lai

Với những nhân viên như Thu Hằng, mong muốn lớn nhất hiện tại là tiếp tục trau dồi kỹ năng và kỳ vọng mô hình sớm được nhân rộng ra các tỉnh thành, để thêm nhiều người khiếm thị có cơ hội tiếp cận nghề nghiệp.

Mặc dù nghề pha chế vẫn còn là một hướng đi mới mẻ đối với người khiếm thị, nhưng sự ra đời của những mô hình như Cafe More đang đem lại kỳ vọng lớn. Không chỉ tạo ra thu nhập, đây còn là môi trường giúp người khiếm thị rèn luyện sự tự tin, khẳng định bản thân.

Dù vẫn còn nhiều khó khăn, Cafe More đang từng bước mở ra cơ hội học nghề và làm việc cho người khiếm thị, giúp họ có thu nhập, chủ động hơn trong cuộc sống và được nhìn nhận qua chính năng lực của mình.