Không quân Nga lớn mạnh qua thực chiến

Xung đột vũ trang Nga - Ukraine đã cung cấp cho các phi công Nga nhiều kinh nghiệm chiến đấu và những bài học về chiến tranh hiện đại. Nga cũng đã nâng cấp các hệ thống quân sự và vũ khí, đồng thời sản xuất nhiều máy bay hơn số lượng đã mất, làm tăng sức mạnh tổng thể của họ.

Justin Bronk - chuyên gia về sức mạnh không quân tại Viện nghiên cứu Liên quân chủng của Anh, khẳng định trong một báo cáo gần đây rằng sức mạnh không quân Nga “tạo ra mối đe dọa lớn hơn cho năng lực không quân của phương Tây ở châu Âu so với trước khi nổ ra xung đột Ukraine”.

Tướng lục quân Mỹ đã nghỉ hưu Gordon "Skip" Davis, người từng giữ chức Phó trợ lý Tổng thư ký NATO phụ trách đầu tư quốc phòng, nói với Business Insider rằng NATO cần đảm bảo rằng họ đã nâng cấp quan điểm của mình về lực lượng không quân Nga. Ông nói: “NATO không thể tự mãn với những gì họ nghĩ về sức mạnh không quân của Nga trước đây so với hiện tại”.

Theo tướng Davis, “Nga hiện nguy hiểm hơn đối với NATO so với trước chiến tranh do những bài học kinh nghiệm đã rút ra”.

Trong khi đó, chuyên gia Bronk cho biết, màn trình diễn của Nga ở Ukraine - bao gồm cả việc ban đầu không giành được ưu thế trên không và những tổn thất máy bay đáng kể - đã khiến nhiều nhà hoạch định chính sách và quan sát quân sự của NATO đánh giá thấp mối đe dọa từ lực lượng không quân của Nga. Nhưng đó là một sai lầm, ông Bronk nhấn mạnh, bởi vì, “xét về nhiều mặt, lực lượng không quân Nga năm 2025 là một mối đe dọa tiềm tàng mạnh mẽ hơn đáng kể đối với các lực lượng không quân phương Tây so với năm 2022”.

Đội máy bay của Nga đã phát triển

Nga đã tổn thất nhiều máy bay trong xung đột vũ trang đang diễn ra ở Ukraine. Nhưng ông Bronk cho rằng tác động của những tổn thất đó không mạnh như những con số có thể cho thấy.

Các loại máy bay Nga chịu tổn thất cao nhất, như Su-25SM(3) và Su-34(M), không có nhiều ích lợi cho Nga trong một cuộc xung đột với NATO. Và việc sản xuất mới đã dẫn đến việc mở rộng đội máy bay tổng thể của Nga.

Nga đã có khả năng sản xuất nhiều máy bay Su-35S, Su-34 và Su-30SM(2) hơn số lượng đã mất trong chiến tranh, chuyên gia Bronk cho biết, và việc bàn giao các loại máy bay khác vẫn tiếp tục.

Nga phần lớn giữ những máy bay tốt nhất của mình (cũng như một số loại vũ khí tốt khác) không tham chiến.

Ông Bronk cho rằng vấn đề “không nằm ở chỗ hạ thấp mức độ tổn thất mà lực lượng Nga đã phải gánh chịu ở Ukraine”.

Phi công Nga cũng nâng cao trình độ

Đội ngũ kíp bay của Nga, bao gồm cả các phi công, “cũng đã nâng cao đáng kể năng lực trong suốt cuộc chiến”, ông Bronk nói. Mặc dù Nga đã mất một số thành viên tổ bay giàu kinh nghiệm, nhưng số phi công tử trận ít hơn nhiều so với số máy bay phản lực bị mất. Mà phi công có trình độ cao là rất khó thay thế trong bất kỳ lực lượng không quân nào.

Và bất kỳ tổn thất nào về phi công có năng lực đều đã được “bù đắp nhiều hơn” bằng thời gian bay bổ sung và kinh nghiệm chiến đấu có được từ xung đột Ukraine, chuyên gia Bronk nói thêm.

Trong một thời gian dài, các phi công Nga thường bay ít hơn nhiều so với các đồng nghiệp NATO của họ, nhưng cuộc chiến ở Ukraine đã cung cấp nhiều năm kinh nghiệm chiến đấu quý giá.

“Trong hầu hết các trường hợp, họ đã cải thiện đáng kể cả kinh nghiệm của phi công và tổ bay trong tác chiến và chiến tranh cường độ cao”, ông Davis nói. Còn ông Bronk lưu ý rằng họ cũng trở nên giỏi hơn trong các cuộc giao chiến trên không chống lại cả UAV lẫn máy bay có người lái.

Sức mạnh tấn công lớn hơn

Nga cũng đã nâng cấp vũ khí của mình theo những cách khiến nước này có sức răn đe quân sự lớn hơn. Đầu năm 2022, ông Bronk cho biết, Nga “còn gặp khó khăn trong triển khai hỏa lực hiệu quả trên quy mô lớn do thiếu các lựa chọn vũ khí phù hợp, thiếu thiết bị định vị mục tiêu và huấn luyện yểm trợ gần. Hiện nay những yếu kém đó không còn tồn tại nữa”.

Tim Robinson - một chuyên gia hàng không quân sự tại Hiệp hội Hàng không Hoàng gia Anh, nói rằng “Nga đang làm mọi việc theo cách thông minh hơn, với chiến thuật tốt hơn và vũ khí mới".

Ví dụ, không quân Nga đang trang bị cho máy bay Su-35 của mình tên lửa tầm xa R-37M, điều mà ông Bronk cho rằng “đã góp phần đáng kể vào việc gia tăng mối đe dọa mà chúng có thể gây ra đối với các hoạt động không quân của NATO”.

Nga cũng đã phát triển khả năng tấn công từ xa trên không, từ tên lửa đến bom lượn, không chỉ làm phức tạp hệ thống phòng không mà còn cho phép họ tấn công từ các vị trí tương đối an toàn. Điều này đã gây ra vấn đề cho Ukraine.

Chuyên gia Robinson cho biết việc có thể bắn vũ khí chính xác mà không cần xâm phạm không phận Ukraine là một ví dụ về “cải thiện của họ trong chiến thuật, đạn dược và công nghệ”.

Trong kịch bản chiến tranh tiềm tàng giả định trong tương lai, ông Bronk nói, “lực lượng NATO ở tiền tuyến có thể bị oanh tạc dữ dội bằng bom lượn” mà không cần máy bay Nga phải mạo hiểm bay ra ngoài phạm vi bảo vệ của hệ thống phòng không mặt đất nước này.

Hệ thống phòng thủ của Nga ngày càng đáng gờm

Kho vũ khí phòng không hùng mạnh của Nga, mà một phần sức mạnh không quân của nước này phụ thuộc vào, giờ đây có thể gây ra thách thức lớn hơn cho lực lượng NATO so với trước khi nổ ra xung đột Nga - Ukraine.

Ukraine có thể làm hư hại và phá hủy một số lượng lớn các hệ thống này, nhưng ông Bronk nhắc nhở phương Tây rằng “vài trăm tổ hợp hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) các loại của Nga vẫn đang hoạt động, và các hệ thống đe dọa chủ yếu cũng vẫn đang được sản xuất với các biến thể mới nhất”.

Kinh nghiệm của Nga cũng giúp nước này sử dụng các hệ thống của mình hiệu quả hơn để bắn hạ máy bay có người lái và máy bay không người lái của Ukraine, và họ đã nâng cấp các hệ thống của mình với phần cứng và phần mềm mới.

"Các hệ thống SAM của Nga không chỉ vẫn còn rất nhiều mà còn có khả năng hoạt động tốt hơn chống lại máy bay và đạn dược của NATO trong một cuộc xung đột trực tiếp giả định so với trước năm 2022”, ông Bronk nói.

Lực lượng Nga cũng đã cho thấy sự cải thiện trong việc phối hợp sử dụng máy bay và hệ thống tên lửa đặt trên mặt đất, theo ông Bronk. Điều đó có nghĩa là phía Nga có sự phối hợp tốt hơn trong đối phó máy bay của NATO nếu xảy ra xung đột trực tiếp.

Chuyên gia Bronk nhận định, Nga không vượt trội hơn NATO, nhưng “họ là một mối thách thức đáng tin cậy hơn”.

Xem thêm:

>> UAV phát nổ ở lối vào trụ sở văn phòng Thống đốc tỉnh Belgorod (Nga)

>> Tổng thống Ukraine: Nga đang giành lợi thế to lớn từ xung đột Iran

>> Nga giội bão lửa xuống thủ đô Kiev ngay trước thượng đỉnh Mỹ - Ukraine