Trước thềm mùa tuyển sinh đại học, câu hỏi học ngành gì để không lỗi thời, nhất là trong bối cảnh AI phát triển như vũ bão là băn khăn lớn của nhiều thí sinh và phụ huynh.

TS Trần Đình Lý, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nông Lâm TP.HCM chia sẻ cùng VOV.VN về nội dung này.

PV: Thưa thầy, chỉ còn vài tháng nữa, học sinh lớp 12 trên cả nước sẽ bước vào mùa xét tuyển đại học. Học ngành gì, nghề gì đang là câu hỏi lớn khiến nhiều thí sinh và phụ huynh băn khoăn. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến lo ngại về việc AI phát triển sẽ tác động đến cơ hội việc làm của các lĩnh vực trong thời gian tới. Vậy theo thầy, thí sinh cần lưu ý gì khi chọn nghề trong bối cảnh hiện nay?

TS Trần Đình Lý: Trước sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong thời gian gần đây, nhiều người lo ngại cơn bão này sẽ cuốn đi nhiều cơ hội việc làm của con người. Theo quan điểm của tôi, AI chắc chắn sẽ làm thay đổi cách chúng ta làm việc, nhưng không nên xem AI như một mối đe dọa tuyệt đối.Trong lịch sử, mỗi khi có công nghệ mới ra đời, đều tác động tạo ra thay đổi trong thị trường lao động, nhưng cũng mở ra những cơ hội mới. Do đó AI có thể thay thế những công việc lặp đi lặp lại, đơn giản, nhưng không thể thay đổi được khát vọng, tư duy sáng tạo và đặc biệt là cái giá trị nhân văn của con người. Như vậy, vấn đề không phải là AI lấy mất việc làm mà là chúng ta phải sẵn sàng để thay đổi và làm chủ công nghệ đó.

Với những em học sinh cuối cấp, đang đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành nghề, cần cân nhắc chọn nghề cho phù hợp, không nên quá lo lắng. Khi chọn nghề cần có tư duy, góc nhìn dài hạn. Ngành học đượcchọn phải giúp người học phát triển năng lực bền vững trong khoảng 5-10 năm, thậm chí là 20 năm tới, không chỉ là có việc làm ngay sau khi ra trường. Năng lực lõi sẽ phục vụ cho cả cuộc đời các em. Như vậy, các em cần hiểu rõ bản thân mình muốn gì, đam mê gì và có năng lực gì. Đồng thời các em cũng cần ưu tiên những ngành học có khả năng thích ứng với công nghệ, có tính liên ngành và gắn liền với nhu cầu xã hội.

Điều quan trọng nữa là tinh thần học hỏi suốt đời - yếu tố quyết định thành công trong thời đại AI.

PV: Vậy theo thầy, trong thời gian tới những ngành nghề, lĩnh vực nào sẽ có nhu cầu nhân lực cao?

TS Trần Đình Lý: Qua rất nhiều cái kênh thông tin có thể thấy các cái nhóm ngành liên quan đến cái công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, logistics, hệ thống thông tin sẽ có nhu cầu nhân lực cao trong thời gian tới. Trong đó ngành về hệ thống thông tin có liên quan đến quản lý kinh tế, quản trị và rất nhiều lĩnh vực khác. Bên cạnh đó là kinh tế số, quản trị hiện đại cũng là những ngành ngày càng có nhu cầu lớn.

Ngoài ra, hiện nay các tập đoàn đa ngành, đa lĩnh vực cũng đangtập trung phát triển rất nhiều ở lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ thực phẩm… Hay nhóm ngành về môi trường, tài nguyên, biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững ngày càng có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển của các quốc gia và thế giới.

PV: Thầy có lời khuyên gì cho các thí sinh khi đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học 2026?

TS Trần Đình Lý: Để chọn được ngành học, trước hết các em cần xác định được năng lực, sở trường của mình là gì, năng lực đó phù hợp với ngành nghề nào, nhu cầu xã hội của ngành đó ra sao và cuối cùng là trường đại học nào đào tạo ngành đó.

Hiện nay tất cả các cơ sở giáo dục đại học đều thông tin về đề án tuyển sinh, trong đó có phương thức tuyển sinh, chương trình học trên website. Sau khi xác định được định hướng nghề nghiệp, thí sinh có thể truy cập vào website các trường đại học có đào tạo ngành nghề đó để tìm hiểu thông tin. Một ngành có thể có nhiều trường cùng đào tạo, nhưng mỗi trường lại có sự khác biệt trong chương trình đào tạo. Do đó, khi tìm hiểu để chọn trường, các em nên cố gắng tìm hiểu năng lực lõi của từng trường để đưa ra lựa chọn phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân cũng như đáp ứng tốt nhất cho mục tiêu nghề nghiệp trong tương lai.

Bên cạnh đó, hiện nay một số trường cũng có các chương trình trải nghiệm thực tế để sinh viên tìm hiểu về các ngành nghề. Như tại TP.HCM, để tạo điều kiện cho các thí sinh tìm hiểu trực quan về các ngành nghề, Sở Giáo dục Đào tạo TP.HCM, Chủ tịch UBND TP.HCM chọn Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM làm điểm đến để các em học sinh THPT được tham gia trải nghiệm "Một ngày làm sinh viên". Tại đây các em sẽ được gặp các chuyên gia, các nhà khoa học, doanh nghiệp ở các lĩnh vực khác nhau, từ đó các em có góc nhìn trực quan, thực tế hơn về từng ngành học.

PV: Xin cảm ơn thầy.