Cùng tham dự Phiên họp có Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo và các thành viên của Ban Chỉ đạo.

Phạm vi đồ sộ, chưa có tiền lệ

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo cho biết, ngày 10/3/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 09 về hoàn hiện cấu trúc của hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Bộ Chính trị cũng đã xác định muốn tăng trưởng, đầu tiên phải hoàn thiện hệ thống pháp luật. Chính phủ thời gian qua cũng đã nỗ lực tháo gỡ khó khăn, tuy nhiên vẫn còn vướng mắc.

Chính vì vậy, ngày 03/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 2092, Nghị quyết 2093 về tổng rà soát và thành lập Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Trên tinh thần khẩn trương triển khai nhiệm vụ ngay từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ban Chỉ đạo đã tổ chức Phiên họp lần thứ nhất.

Chủ tịch Quốc hội nhắc lại yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp đã nhấn mạnh 3 yêu cầu cụ thể đối với công tác xây dựng pháp luật thời gian tới, đó là: đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển; chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, lắng nghe chuyên gia, nhà khoa học, kinh nghiệm quốc tế, doanh nghiệp và Nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ; chuyển từ tư duy “làm luật cho đủ” sang tư duy “làm luật để phát triển”. Hiệu quả thực thi, sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.

Ngày 8/4, Chủ tịch Quốc hội đã chỉ đạo gửi văn bản số 482 của Đảng ủy Quốc hội tới các Bí thư Đảng ủy các cơ quan, Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng Đoàn và các vị ĐBQH và đề nghị các đồng chí chỉ đạo quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc. Đồng thời, cần triển khai công tác tổng rà soát gắn với yêu cầu hoàn thiện cấu trúc pháp luật theo kết luận 09 của Bộ Chính trị và Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đã được Bộ Chính trị thông qua.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng: “Mục tiêu của việc tổng rà soát nhằm đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện về thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, từ đó, đề xuất giải pháp xử lý tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên cả nước. Đây là nhiệm vụ phức tạp, hệ trọng, với phạm vi đồ sộ, chưa có tiền lệ, có ý nghĩa hết sức quan trọng. Mục tiêu để thể chế mở đường cho phát triển trong giai đoạn 5 năm, 2026-2030 và 2030-2045. Tôi đề nghị các đồng chí rà soát thể chế chặt chẽ để có định hướng sửa, xây mới như thế nào nhằm hoàn thiện, tăng cường công tác lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước”.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật rất rộng, gồm toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật ở Trung ương và địa phương ban hành còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành, nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31/10/2026, nên cần xây dựng cơ sở dữ liệu về công tác lập pháp.

Nhấn mạnh, thời gian rất khẩn trương, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Ban Chỉ đạo báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình triển khai tổng rà soát trong tháng 8/2026, Báo cáo kết quả tổng rà soát và giải pháp xử lý tổng thể trong tháng 12/2026. Chủ tịch Quốc hội đặt hàng Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cần nên kế hoạch để thực hiện theo các mốc thời gian, sơ đồ để thực hiện.

Tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và DN

Tại phiên họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận, cho ý kiến về Dự thảo Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo; Dự thảo Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; Dự thảo Hướng dẫn tổ chức thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất trong cả nước…

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo giao Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan rà soát các nhiệm vụ và thời gian thực hiện đảm bảo khả thi, thống nhất từ Trung ương cho đến địa phương: “Thể chế là nguồn lực rất quan trọng để phát triển, thể chế thông thoáng, minh bạch sẽ khơi thông và giải phóng, dẫn dắt các nguồn lực khác, tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng. Ngược lại, thể chế chậm đổi mới, chồng chéo sẽ trở thành điểm nghẽn lớn nhất và kìm hãm sự phát triển. Do đó, tổng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật lần này phải được xem là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng để góp phần tháo gỡ những khó khăn cho sản xuất kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp và góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số như Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác định”.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đối với các thành viên Ban Chỉ đạo bám sát kế hoạch triển khai tổng thể việc rà soát văn bản quy phạm pháp luật, tập trung chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức địa phương và phối hợp chặt chẽ với các bộ cơ quan liên quan để đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ và không hình thức.