PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm hỗ trợ sinh sản Quốc gia, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết: về cơ bản thai dù tự nhiên hay thụ tinh trong ống nghiệm thì việc theo dõi, tầm soát bất thường nên thực hiện đầy đủ như nhau. Tuy nhiên có một số vấn đề ở bệnh nhân có thai sau thụ tinh ống nghiệm cần được tư vấn để đánh giá, theo dõi tốt hơn.

"Người mẹ thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm sẽ phải dùng thuốc nội tiết trong quá trình kích thích buồng trứng cũng như giai đoạn sau đó để dưỡng thai khá nhiều. Đây là yếu tố nguy cơ làm gia tăng tình trạng tiểu đường ở phụ nữ điều trị vô sinh hiếm muộn" – PGS.TS Hồ Sỹ Hùng cho biết.

Tiểu đường thai kỳ sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ cho mẹ cũng như cho con. Ví dụ ở người mẹ, điều chỉnh đường huyết không tốt có thể sẽ bị rối loạn chuyển hóa glucose. Lâu dài có thể bị tiểu đường tuýp 1 biến chứng thành tuýp 2; Nếu mẹ bị tiểu đường thì thường hay bị dư ối, đa ối, thai cũng lớn hơn, to hơn tuổi thai, nên trong quá trình mang thai cũng có nguy cơ bị sinh non, sau khi sinh ra có thể bị hạ đường huyết và rất nhiều bệnh lý của tiểu đường thai kỳ. Chính vì vậy các biện pháp sớm nhằm phát hiện và can thiệp tiểu đường thai kỳ ở nhóm thụ tinh trong ống nghiệm cần được quan tâm đặc biệt.

Trong vài năm trở lại đây, chuyển phôi đông lạnh được áp dụng nhiều trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản vì một số lý do: tỷ lệ có thai cao; loại bỏ được tình trạng quá kích buồng trứng - một biến chứng rất nặng nề và nguy hiểm ở thai phụ thực hiện phương pháp thụ tinh ống nghiệm. Tuy nhiên một số nghiên cứu lại cho thấy phụ nữ chuyển phôi trữ có chẩn đoán tiền sản giật hoặc bị tiền sản giật sau sinh non xảy ra cao hơn16% so với mang thai tự nhiên. Chính vì vậy theo dõi và phát hiện sớm tiền sản giật cũng là một vấn đề hết sức quan trọng đối với thai kỳ thụ tinh ống nghiệm.

Về tần suất khám theo dõi đối với thai thụ tinh ống nghiệm, PGS. TS Hồ Sỹ Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản Quốc gia cho biết: nên khám thai tối thiểu 3 lần trong một thai kỳ, gồm quý 1, quý 2 và quý 3. Tuy nhiên vì bệnh lý hoặc các bất thường trong thời kỳ có thai có thể xuất hiện sớm và nếu chúng ta để khoảng cách quá xa thì việc xuất hiện các biến chứng sẽ không được theo dõi và xử trí kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nặng, nguy hiểm. “Chính vì vậy tôi khuyến cáo bất kỳ các trường hợp thai nghén nào nếu có điều kiện thì nên khám thai một tháng 1 lần” - PGS.TS Hồ Sỹ Hùng khuyến cáo.

Cũng lưu ý thêm là thai kỳ trong điều trị vô sinh hiếm muộn thường là đa thai. Nếu ở trong tự nhiên thì tỉ lệ đa thai chỉ rơi vào khoảng 1-3%, còn trong điều trị vô sinh có thể tăng lên 7-8% , thậm chí có thể lên tới 18-20%. Tuy nhiên song thai là một trong những nguy cơ cao có thể khiến trẻ bị đẻ non, điều này đem lại rất nhiều nguy cơ cho trẻ em, đem lại gánh nặng cho xã hội cho nên việc theo dõi song thai sau điều trị vô sinh rất cần được lưu ý.

Quy trình tầm soát và chẩn đoán các bất thường thai hầu hết là giống thai tự nhiên, trừ một số trường hợp đặc biệt, ví dụ cha mẹ bị Thalassemia đã được chẩn đoán trước và xét nghiệm tiền làm tổ, thì không cần tầm soát lại Thalassemia trong thai kỳ.

Thai sau thụ tinh trong ống nghiệm có nên siêu âm đánh giá cổ tử cung sớm và nhiều lần? Trả lời băn khoăn này, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng cho biết: Trừ khi có yếu tố nghi ngờ cổ tử cung bất toàn, sẩy thai do cổ từ cung ngắn/bất toàn (hầu hết đã được chẩn đoán và can thiệp). Việc siêu âm sớm không có lợi vì đánh giá không chính xác. Thời điểm lý tưởng là 19 - 22 tuần.

Thai nghén là hành trình thú vị nhưng gian nan mà mỗi bà mẹ cần trải qua. Đây cũng là một trong những chặng đường quan trọng nhất mà những gia đình hiếm muộn cần vượt qua. Việc quản lý thai kỳ IVF cũng tương tự quản lý thai kỳ tự nhiên, các bà mẹ cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng, hoạt động hàng ngày, việc dùng thuốc, theo dõi sự phát triển của thai…

Tuy nhiên các thai phụ mang thai nhờ thụ tinh trong ống nghiệm cần chú ý thêm một số điều sau:

– Thăm khám định kỳ và tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn, chỉ định của bác sĩ.

– Thăm khám ngay khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường.

– Thai kỳ IVF có tỷ lệ sinh non cao hơn và thường được chỉ định sinh con (chấm dứt thai kỳ) sớm hơn bình thường. Do đó, gia đình cũng cần chuẩn bị tâm lý và điều kiện tốt nhất để chăm sóc em bé sớm hơn.

– Việc theo dõi và quản lý thai kỳ IVF cần có sự tham vấn của các bác sĩ điều trị vô sinh hiếm muộn và các bác sĩ chuyên khoa sản, đảm bảo thống nhất về phương hướng điều trị trong suốt thai kỳ.