Mục tiêu giữ lại 15% chuỗi giá trị hàng hải

Bài toán làm sao để gia tăng giá trị từ kinh tế biển đã được các chuyên gia mổ xẻ tại Diễn đàn Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế, do Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) phối hợp cùng Tập đoàn Gemadept và Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM tổ chức ngày 21/5.

Tại sự kiện, Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế đã chính thức được công bố thành lập. Đây được xem là “bộ não" dịch vụ tài chính, kết nối các định chế tài chính với nền kinh tế hàng hải thực chất.

Mô hình đột phá “từ cảng biển đến tài chính” mang ý nghĩa chiến lược quốc gia nhằm hoàn thiện tháp giá trị kinh tế biển, đồng thời là 1 trong 8 trụ cột quan trọng của VIFC-HCMC.

Hiện nay, mỗi năm có từ 6 đến 8 tỷ USD lợi tức từ các dịch vụ hàng hải cao cấp có biên lợi nhuận lớn liên quan đến tài chính đang bị "chảy" sang các thị trường nước ngoài như: Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc).

Nguyên nhân là do tại các cảng biển ở Việt Nam, đặc biệt là khu vực TP.HCM, chủ yếu mới chỉ đảm nhận các khâu có giá trị gia tăng thấp như: bốc xếp, logistics đường bộ xuống cảng, lưu kho, lưu bãi...

Nhận định về bước ngoặt sắp tới, Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho rằng, Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế không chỉ kết nối các cảng biển trong nước như Cái Mép - Thị Vải với các khu thương mại tự do, mà còn hướng tới phục vụ khu vực ASEAN và chuỗi cung ứng Biển Đông.

Đây là cơ sở vững chắc để Việt Nam đạt mục tiêu giữ lại 15% giá trị vào năm 2030. Để hiện thực hóa điều này, Tiến sĩ Cấn Văn Lực nhấn mạnh: “Chúng ta cần sớm bắt tay xây dựng hệ sinh thái, trong đó có các hãng tàu, các doanh nghiệp logistics, các định chế tài chính lớn. Qua đó cung cấp sản phẩm tài chính hiện đại trọn gói, đặc biệt là kết nối với các đối tác trong nước và khu vực”.

Số hóa hạ tầng, rút ngắn thời gian giao dịch

Bên cạnh hạ tầng vật lý, bài toán kết nối hạ tầng số cũng là rào cản lớn. Đánh giá từ thực trạng doanh nghiệp, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Gemadept cho biết, Việt Nam đang phát triển mạnh hệ thống cảng biển tại khu vực Cái Mép - Thị Vải, Cần Giờ và mạng lưới giao thông liên kết.

Tuy nhiên, các cơ quan chức năng hiện vẫn đang dùng phần mềm độc lập (hải quan, cảng biển, cảng vụ có hệ thống riêng) và chưa thể liên thông dữ liệu:

“Hiện nay, khả năng kết nối liên thông là một sản phẩm đầu tiên. Chúng tôi mong muốn là có một kết nối cộng đồng để chúng ta cùng xử lý trên cơ sở Blockchain, thì tất cả các doanh nghiệp, các cơ quan hữu quan liên quan để đấu nối vào và chúng ta xử lý thông tin sẽ nhanh chóng và thuận tiện hơn”.

Giải quyết bài toán này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMCchia sẻ, chiến lược cốt lõi trong thời gian tới là xây dựng hệ sinh thái tài chính hàng hải toàn diện. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ tài chính vào thanh toán xuyên biên giới sẽ là chìa khóa rút ngắn thời gian giao dịch.

“Chẳng hạn như việc mở LC hoặc là những vấn đề liên quan đến thanh toán xuyên biên giới và về thanh toán bù trừ, nó sẽ diễn ra nhanh hơn dựa trên những công nghệ mới nhất ở thời điểm hiện tại, để tạo ra sự khác biệt cũng như tăng được tính cạnh tranh”, GS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết.