Vườn Quốc gia U Minh Hạ, tỉnh Cà Mau vừa có báo cáo về một thực trạng đáng lo ngại khi diện tích rừng bị suy thoái và có dấu hiệu suy kiệt tại đây đã lên đến gần 860ha. Diện tích này tập trung chủ yếu ở những vùng lõi của vườn quốc gia.

Trong đó, tại Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt ghi nhận khoảng 300ha rừng bị suy thoái và khoảng 467ha có dấu hiệu suy kiệt. Tại Phân khu Phục hồi sinh thái, diện tích rừng tự nhiên bị suy thoái cũng vào khoảng 92ha.

Ông Nguyễn Tấn Truyền, Phó Trưởng phòng Quản lý – Bảo vệ rừng, Vườn Quốc gia U Minh hạ nêu nguyên nhân suy thoái rừng:" Rừng không phát triển được là do nhiều lý do. Ngoài vấn đề khu này nằm trên cái vùng đầm lầy của đất than bùn thì còn do đặc tính của cây tràm. Cây tràm ở đây sống phải lệ thuộc vào hai cái mùa rất rõ ràng: Mùa mưa và mùa nắng. Mùa nắng cây sinh trưởng và phát triển, mùa mưa là chống chịu. Cây tràm non ở đây có là do hạt phát tán ra trong mùa khô. Chúngchỉ có khoảng hai tháng để phát triển thì lúc đó mới lên như cây mạ. Khi mùa mưa đến, vùng này nó ngập nước, cây tràm non không tái sinh được".

Theo Vườn Quốc gia U Minh hạ, chất lượng rừng tại khu vực đã được ghi nhận suy giảm trong nhiều năm qua. Kết quả kiểm kê rừng vào năm 2014 xác định đây là khu vực rừng nghèo với trữ lượng cây đứng dao động từ 10-100m3/ha.

Đến năm 2023, kết quả điều tra ghi nhận trữ lượng trung bình chỉ còn vỏn vẹn 17,6m3/ha. Còn kết quả điều tra rừng năm 2025 của Vườn Quốc gia U Minh Hạ và đơn vị tư vấn tiếp tục xác định hiện trạng khu vực này vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi và tiếp tục giữ mức nghèo kiệt.

Ông Lê Thanh Dũng, Phó Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, cho biết:"Nguyên nhân bước đầu đánh giá suy giảm hệ sinh thái của Vườn Quốc gia U Minh Hạ là do quá tuổi thành thục. Thứ hai là do biến đổi khí hậu, nước biển dâng làm cho tầng đất than bùn bị suy thoái. Từ đó, xảy ra cây chết, đổ ngã. Chúng tôi kiến nghị với các cơ quan chức năng là có đầu tư đúng mức làm sao cân bằng nước, đảm bảo cho rừng phát triển một cách tự nhiên".

Ban quản lý Vườn Quốc gia U Minh Hạ cho rằng, các nguyên nhân nêu trên mới dừng lại ở mức nhận định ban đầu từ khảo sát thực tế, chưa có kết luận chính thức từ các nhà khoa học.

Dự báo tình trạng cây rừng suy thoái trong lõi rừng U Minh Hạ sẽ còn tiếp diễn. Khó khăn hiện nay là phần lớn diện tích suy kiệt lại nằm trong Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt – nơi luật pháp lâm nghiệp quy định nghiêm ngặt phải duy trì nguyên vẹn cấu trúc rừng tự nhiên.

Vườn Quốc gia U Minh Hạ đề xuất, cấp trên cho phép mời các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành tổ chức hội thảo đánh giá toàn diện, đồng thời thí điểm đề tài khoa học về điều tiết nước chủ động tại tiểu khu 1 thuộc Phân khu Bảo vệ nghiêm ngặt nhằm phục hồi hệ sinh thái rừng đã suy thoái.