Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Nguyên Bùi Văn Lương, Tổ trưởng Tổ công tác theo dõi, kiểm tra, đôn đốc và điều phối việc triển khai các nhiệm vụ, kế hoạch đối với các xã ATK vừalàm việc với xã Yên Thịnh và Nghĩa Tá về chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Cùng dự có bà Đỗ Thị Minh Hoa, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất.

Rà từng hộ, xác định đúng nhu cầu hỗ trợ

Trong chương trình làm việc, Đoàn công tác trực tiếp đến một số hộ thuộc diện được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát để kiểm tra tiến độ thi công, đồng thời thăm hỏi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, cấp ủy, chính quyền các xã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm gắn với chính sách an sinh xã hội và nâng cao đời sống nhân dân, nhất là tại các xã vùng ATK.

Các địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo, rà soát cụ thể từng trường hợp, nhu cầu hỗ trợ, nguồn kinh phí, điều kiện đất đai, khả năng đối ứng, thời gian khởi công và hoàn thành công trình. Cùng với nguồn lực Nhà nước, các xã huy động sự tham gia của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, đảng viên, Nhân dân, doanh nghiệp và các nguồn lực xã hội hóa.

Hai xã Nghĩa Tá và Yên Thịnh thuộc huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn (trước sáp nhập). Hiện Yên Thịnh và Nghĩa Tá đều là địa bàn vùng cao, ATK, có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và thuộc diện xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đặc biệt khó khăn (Khu vực III). Tỷ lệ và số lượng đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đố đông. Người dân chủ yếu gắn với sản xuất nông, lâm nghiệp và đang được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo.

Xã Yên Thịnh có diện tích 165,80 km² với dân số khoảng 5.476 người. Dân cư tại đây có mật độ vừa phải và chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó các dân tộc Tày, Nùng, Dao chiếm tỷ lệ áp đảo (lên đến trên 90% dân số xã), đời sống gắn liền với canh tác nông-lâm nghiệp và hiện đang nhận được nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo từ dòng vốn ưu đãi của Nhà nước.

Tại xã Yên Thịnh, qua rà soát có 110 hộ đủ điều kiện hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2026. Đến ngày 22/9, có 20 hộ triển khai thực hiện, trong đó 9 hộ đã hoàn thành.Tỷ lệ nghèo đa chiều của xã hiện là 14,49%. Xã đặt mục tiêu đến hết năm 2026 giảm tỷ lệ nghèo đa chiều xuống còn 5,91%.

Về công tác giảm nghèo, năm 2025, xã Nghĩa Tá có 455 hộ nghèo, cận nghèo, chiếm tỷ lệ 25,1%; trong đó 310 hộ nghèo và 145 hộ cận nghèo. Các hộ nghèo tập trung chủ yếu trong đồng bào dân tộc thiểu số.Năm 2026, xã Nghĩa Tá phấn đấu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều từ 25,1% xuống còn 6,04%.

Cũng theo báo cáo, xã Nghĩa Tá có 107 hộ đăng ký thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2026, trong đó có 91 hộ xây mới và 16 hộ sửa chữa. Các công trình đủ điều kiện đều đã khởi công trước 25/9/2026, địa phương phấn đấu hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát với các hộ đủ điều kiện có nhu cầu trước ngày 31/1/2027.

Xã có diện tích tự nhiên 166,89 km² với quy mô dân số gần 8.000 người. Trong đó, đại đa số cư dân là đồng bào các dân tộc thiểu số, chiếm phần lớn tổng dân số toàn xã. Địa bàn xã có 6 dân tộc anh em cùng sinh sống chủ yếu bao gồm: Tày, Nùng, Dao, Mông, Sán Chỉ và người Kinh.

Giảm nghèo phải đi vào từng nguyên nhân

Cùng với xóa nhà tạm, các địa phương đang rà soát toàn diện hộ nghèo, hộ cận nghèo, xác định nguyên nhân nghèo, các chỉ số thiếu hụt, nhu cầu hỗ trợ và khả năng tự đối ứng của từng hộ.Việc rà soát được thực hiện theo hướng công khai, minh bạch, đúng đối tượng, bảo đảm hỗ trợ đúng nhu cầu và từng bước tạo điều kiện để người dân tự vươn lên thoát nghèo bền vững.

Qua thực tế triển khai, các địa phương cũng gặp một số khó khăn như khả năng đối ứng của một số hộ còn hạn chế; áp lực về nhân công, nguồn cung và giá vật liệu xây dựng; nguyên nhân nghèo và mức độ thiếu hụt giữa các hộ không đồng đều; trong khi nguồn lực của địa phương còn hạn chế.

Điểm đáng chú ý trong buổi làm việc là cách điều hành đi thẳng vào từng vấn đề, từng trường hợp cụ thể, lấy dữ liệu làm cơ sở xác định giải pháp.Thay vì chỉ báo cáo kết quả chung, các địa phương được yêu cầu rà soát cụ thể từng tiêu chí thiếu hụt, nguyên nhân khó khăn, nhu cầu hỗ trợ và khả năng đối ứng của từng hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Trên cơ sở đó, các sở, ngành liên quan trực tiếp trao đổi, phân tích từng trường hợp, xác định khả năng hỗ trợ và phương án phối hợp với địa phương. Cách làm này hướng tới yêu cầu xác định đúng vấn đề, rõ trách nhiệm, rõ phương án và rõ cách thực hiện, qua đó tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.

Không để giảm nghèo chỉ dừng ở phong trào

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Bùi Văn Lương nhấn mạnh, chăm lo và không ngừng nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân là trách nhiệm thường xuyên, liên tục của cả hệ thống chính trị.

Theo đồng chí Bùi Văn Lương, đây không chỉ là nhiệm vụ an sinh xã hội mà còn thể hiện trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền đối với Nhân dân, nhất là người dân tại những địa bàn còn khó khăn.

Ghi nhận tinh thần chủ động của các địa phương trong triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và giảm nghèo. Ông Bùi Văn Lươngyêu cầu cấp ủy, chính quyền các xã tiếp tục nêu cao trách nhiệm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, có giải pháp cụ thể để tháo gỡ từng khó khăn, vướng mắc.

Đối với chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, các địa phương phải tiếp tục rà soát kỹ từng trường hợp, xác định rõ tiến độ, trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân; chủ động huy động, lồng ghép các nguồn lực, bảo đảm công trình đúng đối tượng, đúng tiến độ, chất lượng, an toàn và phù hợp điều kiện từng gia đình.

Về giảm nghèo, ông Bùi Văn Lương yêu cầu bám sát tiêu chí nghèo đa chiều, phân tích cụ thể nguyên nhân nghèo và từng chỉ số thiếu hụt của mỗi hộ để có giải pháp hỗ trợ phù hợp.

Trong đó, cần phân công, phân nhiệm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường tạo sinh kế, việc làm, nâng cao khả năng tự chủ của người dân, không để công tác giảm nghèo chỉ dừng lại ở phong trào hoặc chạy theo chỉ tiêu.

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Thái NguyênBùi Văn Lương nhấn mạnh, kết quả xóa nhà tạm, nhà dột nát và giảm nghèo bền vững phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất trong đời sống Nhân dân.Việc hoàn thành các mục tiêu này cũng là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá trách nhiệm, chất lượng thực hiện nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền và đội ngũ cán bộ tại địa phương.

Theo yêu cầu, trước ngày 10/10 phải khởi công toàn bộ công trình đối với những hộ đã được xác định trong danh sách mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2026. Các công trình phải hoàn thành trước ngày 31/1/2027.

Với đặc thù là những xã vùng cao, ATK, có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc hoàn thành những căn nhà kiên cố cùng các giải pháp tạo sinh kế, việc làm không chỉ giải quyết một nhu cầu trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng tự chủ và chất lượng cuộc sống của người dân.