Những kết quả đạt được trong 9 tháng năm 2026 đang tạo nền tảng để Phú Nghĩa hướng tới một diện mạo nông thôn hiện đại, văn minh và đáng sống.

Khi nông thôn mới không chỉ là những con đường mới

Nông thôn mới hôm nay không còn được nhìn đơn thuần qua những con đường được mở rộng, những nhà văn hóa được đầu tư hay những công trình hạ tầng được xây dựng khang trang. Với Phú Nghĩa, xây dựng nông thôn mới đang được đặt trong bài toán lớn hơn: làm thế nào để kinh tế phát triển, người dân có việc làm, thu nhập được nâng lên, môi trường sống được cải thiện và những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ. Đó cũng là hướng đi được UBND xã xác định trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và định hướng đến năm 2030.

Những con số trong 9 tháng đầu năm cho thấy sự chuyển động khá rõ của một địa bàn đang từng bước chuyển mình. Tốc độ tăng tổng giá trị sản phẩm của xã trong quý I đạt 8,6%, quý II đạt 9,7% và quý III đạt 10,4%, đạt chỉ tiêu kế hoạch từng quý. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng và thương mại - dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt trên 7,8 triệu đồng/người/tháng. Trong 9 tháng đầu năm, Phú Nghĩa có 702 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh thành lập mới; toàn xã hiện có 761 doanh nghiệp và hợp tác xã cùng hơn 2.000 hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động.

Những con số này cho thấy nông thôn mới ở Phú Nghĩa đang được xây dựng trong mối liên kết chặt chẽ giữa nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ và kinh tế tư nhân. Đây chính là nền tảng để tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và giảm dần sự phụ thuộc của kinh tế nông thôn vào sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Giữ đất, giữ nghề và tạo thêm giá trị cho nông nghiệp

Dù cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh, nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng đối với đời sống người dân Phú Nghĩa. 9 tháng đầu năm 2026, tổng diện tích gieo trồng của xã đạt 2.410 ha, bằng 105,4% kế hoạch. Trong đó, diện tích lúa hơn 1.866 ha; diện tích cây màu gần 544 ha. Năng suất lúa ước đạt 74,4 tạ/ha, tổng sản lượng lương thực ước đạt hơn 14.222 tấn. Sản xuất nông nghiệp đang được định hướng theo hướng nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích. Việc thay đổi cơ cấu giống lúa, chuyển đổi cây trồng, vật nuôi và tổ chức sản xuất theo hướng hiệu quả hơn được xem là một trong những giải pháp để nông nghiệp thích ứng với quá trình đô thị hóa và yêu cầu phát triển mới.

Cùng với trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản tiếp tục được duy trì. Toàn xã hiện có 236 trang trại chăn nuôi, tổng đàn gia súc, gia cầm gần 1,9 triệu con. Công tác phòng chống dịch bệnh, tiêm phòng, kiểm soát giết mổ và an toàn thực phẩm được tăng cường.

Một điểm nhấn khác là chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Phú Nghĩa hiện có tổng cộng 137 lượt sản phẩm từng được công nhận OCOP của 18 chủ thể; đến tháng 9/2026 có 48 sản phẩm còn hiệu lực của 16 chủ thể, trong đó có các sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm và thủ công mỹ nghệ. Đây là một lợi thế quan trọng để địa phương phát triển kinh tế nông thôn theo hướng không chỉ “bán cái mình có” mà từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và gắn sản phẩm với văn hóa, làng nghề và du lịch.

Làng nghề – một phần của sức sống nông thôn mới

Phú Nghĩa có thế mạnh về các nghề truyền thống như mây tre đan, mộc, rượu, cơ khí… Cùng với hệ thống công nghiệp, cụm công nghiệp, các làng nghề tạo nên một cấu trúc kinh tế đa dạng, giúp người dân có thêm nhiều lựa chọn sinh kế. Đặc biệt, địa phương đang từng bước đưa chuyển đổi số vào hoạt động của làng nghề và hộ kinh doanh. Tại làng nghề truyền thống Mộc Phù Yên, các cơ sở sản xuất đã thực hiện thanh toán bằng mã QR, sử dụng phần mềm quản lý kho, tính tiền và theo dõi đơn hàng.

Các hộ kinh doanh cũng được hướng dẫn cài đặt ứng dụng thuế điện tử, mở tài khoản ngân hàng, sử dụng ví điện tử và tiếp cận các dịch vụ công số. Từ những thay đổi tưởng như nhỏ ấy, diện mạo kinh tế nông thôn đang có sự chuyển biến. Công nghệ không còn là câu chuyện xa lạ với người dân mà từng bước trở thành công cụ để bán hàng, quản lý sản xuất, thanh toán và tiếp cận thị trường. Đây cũng là một hướng quan trọng để xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay: nông thôn mới phải đi cùng nông dân số, doanh nghiệp số và phương thức sản xuất hiện đại.

Người dân là trung tâm của quá trình phát triển

Phú Nghĩa triển khai các nhiệm vụ phát triển là đặt người dân ở vị trí trung tâm. Từ giải phóng mặt bằng các dự án giao thông, đầu tư hạ tầng, cung cấp nước sạch đến cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số hay bảo đảm an sinh xã hội, mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo môi trường sống thuận lợi hơn cho người dân. Trong 9 tháng đầu năm, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế của xã đạt 95,3%. Công tác chăm lo gia đình chính sách, người có công, hộ cận nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn được triển khai thường xuyên.

Trong lĩnh vực văn hóa, địa phương tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị các di tích, di sản văn hóa phi vật thể, các loại hình nghệ thuật dân gian; tổ chức các lễ hội truyền thống theo hướng trang trọng, an toàn, lành mạnh. Những yếu tố ấy tạo nên một cách tiếp cận rộng hơn về nông thôn mới: không chỉ có hạ tầng tốt mà còn phải có đời sống văn hóa phong phú, cộng đồng đoàn kết, an sinh được bảo đảm và người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Chuyển đổi số để nông thôn không đứng ngoài dòng chảy phát triển

Một điểm mới trong quá trình xây dựng nông thôn mới ở Phú Nghĩa là chuyển đổi số ngày càng đi sâu vào hoạt động quản lý và đời sống. Xã đã triển khai hệ thống không gian làm việc số, sử dụng các phần mềm dùng chung; 100% văn bản trao đổi giữa các cơ quan được thực hiện dưới dạng điện tử và ký số. 21/21 nhà văn hóa thôn được trang bị máy tính, máy in, máy scan, kết nối Internet và wifi miễn phí phục vụ người dân.

Nếu trước đây tiêu chí nông thôn mới thường được nhắc đến bằng những công trình hữu hình thì nay, hạ tầng số cũng trở thành một phần quan trọng của diện mạo nông thôn. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ công trực tuyến; hộ kinh doanh có thể thanh toán không dùng tiền mặt; làng nghề có thể quản lý đơn hàng bằng phần mềm; cán bộ cơ sở có thể xử lý công việc trên môi trường số. Đó chính là cách để khoảng cách giữa nông thôn và đô thị từng bước được thu hẹp.

Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội.