Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Hồ Quang Huy, Cục trưởng Cục kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp nhấn mạnh Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đã đặt ra nhiệm vụ tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo dữ liệu lớn trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật.

Trong đó, ưu tiên nguồn lực để thúc đẩy phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu lớn, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo phục vụ việc đổi mới, hiện đại hóa công tác tổ chức thi hành pháp luật nói chung và công tác xây dựng báo cáo tổ chức thi hành pháp luật nói riêng, nhằm bảo đảm các thông tin đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung, dễ dàng khai thác và bảo đảm tính liên tục trong quá trình vận hành của cả hệ thống.

"Chuyển đổi số trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật không chỉ là đưa các biểu mẫu lên môi trường điện tử. Quan trọng hơn là phải chuẩn hóa nội dung, quy trình và dữ liệu, đồng thời tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và xây dựng các công cụ để khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, đánh giá việc thi hành pháp luật. Thông qua dữ liệu và báo cáo được cập nhật kịp thời, liên tục, cơ quan hoạch định chính sách có thể nhận diện rõ hơn những khó khăn, vướng mắc phát sinh khi các quy định pháp luật đi vào thực tiễn. Từ đó, có cơ sở để điều chỉnh, hoàn thiện pháp luật và tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực hiện",ông Hồ Quang Huy nói.

Tuy nhiên, tại hội thảo, các đại biểu cùng chung nhận định, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức thi hành pháp luật nói chung, trong công tác báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật nói riêng có nhiều hạn chế, còn phân tán, chưa bảo đảm hàm lượng thông tin cả về số lượng và chất lượng. Việc cập nhật thông tin thường thiếu kịp thời, đồng bộ, thiếu tính kết nối, chia sẻ.

Từ thực tế đó, tiến sỹ Phạm Đăng Quyết, chuyên gia thống kê cho rằng kiến trúc giải pháp được xây dựng trên ba trụ cột: chuẩn hóa nội dung, chuẩn hóa biểu mẫu và chuẩn hóa quy trình. Cùng với đó là việc xác định rõ trách nhiệm trong từng khâu: ai thu thập, ai kiểm tra, ai tổng hợp, ai phê duyệt và ai sử dụng dữ liệu. Ba trụ cột này tạo nên bộ chỉ số đánh giá tổ chức thi hành pháp luật. Bộ chỉ số không nên được xây dựng đơn thuần như một danh sách các chỉ tiêu độc lập, mà cần được thiết kế thành một cấu trúc dữ liệu thống nhất. Trong đó, mỗi chỉ tiêu phải có định nghĩa rõ ràng, xác định nguồn dữ liệu, biểu mẫu, đơn vị chịu trách nhiệm, tần suất cập nhật và phương pháp kiểm chứng.

Theo ông Lê Hoàng Linh (Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ), chế độ báo cáo về công tác thi hành pháp luật hiện vẫn chủ yếu thực hiện thủ công, còn nặng về giấy tờ. Vì vậy, cần xây dựng một nền tảng phần mềm thống nhất trên toàn quốc, kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống và được dùng chung.

Ông Lê Hoàng Linh đề nghị chuẩn hóa bộ chỉ tiêu và biểu mẫu báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật, xử lý vi phạm hành chính dưới dạng dữ liệu số, thay vì chỉ lưu dưới dạng văn bản. Theo hướng này, mỗi báo cáo chỉ cần thực hiện một lần nhưng có thể sử dụng nhiều lần, đồng thời dữ liệu và báo cáo điện tử cần được công nhận giá trị pháp lý.

Bên cạnh đó, cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu của từng cấp, từng bộ, ngành và địa phương, bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ, kịp thời và thống nhất.