Sau thông tin Công ty Cổ phần Bất động sản Sơn Kim (SonKim Land) bị xử phạt, bà Nguyễn Thị Sơn, người gây dựng hệ sinh thái Sơn Kim, đăng bài trên Facebook phản ứng việc một số cơ quan truyền thông sử dụng các cụm từ “bán chui”, “bán trộm”. Bà Sơn cho rằng bất động sản là tài sản giá trị lớn, giao dịch phải trải qua tư vấn, thương lượng, sang tên, thực hiện nghĩa vụ tài chính nên không thể gọi là “bán trộm”. Đáng chú ý, bà viết: “Thủ tục hành chính, doanh nghiệp có sơ suất… nếu xử phạt hành chính thì doanh nghiệp đóng phạt”, đồng thời ví câu chuyện thông tin hiện nay là “chuyện thường ngày ở huyện”.

Ngay sau đó, fanpage Facebook tích xanh của SonKim Land Corporation đăng phản hồi, xác nhận Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 5252/QĐ-XPHC và cho rằng đây là “căn cứ quan trọng” để doanh nghiệp hoàn tất thủ tục hành chính với cơ quan Nhà nước và “được phép chính thức giao dịch bán nhà ở cho khách hàng là người nước ngoài”. Doanh nghiệp nhấn mạnh việc xử phạt chỉ liên quan nghĩa vụ báo cáo, cung cấp thông tin, không liên quan bán vượt hạn mức hoặc bán tại khu vực không được phép.

Không phải một tờ giấy gửi cho đủ thủ tục

Luật sư Trần Tuấn Anh, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, khẳng định quyết định xử phạt không phải thủ tục hoàn thiện hồ sơ hay “giấy phép” hợp thức hóa giao dịch. Tiền phạt chỉ là hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm, không thay thế nghĩa vụ báo cáo.

Theo Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 95/2024/NĐ-CP, người nước ngoài chỉ được sở hữu tối đa 30% số căn hộ trong một tòa chung cư. Chủ đầu tư phải kiểm tra hạn mức trước khi bán và báo cáo thông tin giao dịch cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh trong vòng ba ngày làm việc. Đây là cơ sở để Nhà nước xác định căn hộ đã bán, người mua và “room” sở hữu còn lại.

Vì vậy, nếu SonKim Land cho rằng Quyết định 5252/QĐ-XPHC là căn cứ để doanh nghiệp “được phép chính thức” bán nhà cho người nước ngoài, cần làm rõ quyền này xuất phát từ quyết định xử phạt hay một văn bản chấp thuận riêng. Việc nộp phạt chỉ thể hiện doanh nghiệp chấp hành chế tài, không mặc nhiên hợp thức hóa các giao dịch trước đó.

Một doanh nghiệp có quyền phản bác những từ ngữ nói về mìnhthiếu chính xác. Nhưng một quyết định xử phạt của UBND TP.HCM cũng không thể được làm nhẹ thành chuyện “chưa làm thì nhắc, phạt thì đóng tiền”. Tiền phạt có thể đóng trong 10 ngày. Nghĩa vụ thượng tôn pháp luật không phải một loại chi phí để doanh nghiệp lựa chọn trả sau.

Những vụ lùm xùmtừng gắn với SonKim Land

Ngay tại Gateway Thảo Điềnnăm 2016, TAND Quận 2 từng tuyên hủy quyết định thu hồi 675,7 m² đất của một hộ dân. Dự án sau đó tiếp tục vướng việc cấp giấy chứng nhận; tầng hầm khoảng 9.089,2 m², lớn hơn khối đế khoảng 3.346 m², kéo theo việc xem xét nghĩa vụ tài chính. Tại khu đất 39 Nguyễn Thị Minh Khai, Thanh tra TP.HCM xác định việc FOSCO hợp tác với SonKim Land và Sato thực hiện dự án Khách sạn Quảng trường Quốc tế có những nội dung chưa đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền; dự án không triển khai, các bên phải xử lý khoản 35,5 tỷ đồng.

Không chỉ vậymột dự án khác do SonKim Land phát triển cũng đang vướng phản ánh từ nhiều người dân. Tại The 9 Stellars ở phường Long Bình, nhiều hộ dân cho biết khu vực đường số 13 liên tục ngập sau mưa lớn và cho rằng tình trạng xuất hiện sau quá trình san lấp, thay đổi dòng thoát nước khi triển khai dự án. Thanh tra TP.HCM đã tiếp nhận và chuyển đơn người dân đến UBND phường Long Bình xử lý; tháng 6/2026, C03 Bộ Công an tiếp tục chuyển đơn liên quan vụ việc đến Công an TP.HCM. Tuy nhiên, đến nay chưa có kết luận chính thức xác định nguyên nhân ngập hoặc trách nhiệm pháp lý của SonKim Land.