Ẩm thực đường phố từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân Hà Nội, hấp dẫn thực khách bởi sự đa dạng, tiện lợi và hương vị đặc trưng của phố phường. Tuy nhiên, phía sau sức hút đó, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm vẫn luôn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt khi thời gian gần đây liên tiếp xuất hiện các vụ việc vi phạm bị cơ quan chức năng phát hiện, xử lý.

Mới đây, một quán bún riêu lâu năm trên phố Hàng Lược (Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã bị đình chỉ hoạt động sau khi hình ảnh mất vệ sinh tại cơ sở này lan truyền trên mạng xã hội. Chủ quán bị xử phạt 4,5 triệu đồng và chỉ được phép kinh doanh trở lại sau khi khắc phục đầy đủ các điều kiện vệ sinh theo quy định.

Không chỉ riêng trường hợp trên, nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống tại khu phố cổ Hà Nội cũng đã bị xử phạt vì vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, với các lỗi phổ biến như bày bán thực phẩm trên dụng cụ không bảo đảm vệ sinh, sai sót trong khâu chế biến và phục vụ khách hàng.

Dù vậy, sức hút của đồ ăn đường phố vẫn khó cưỡng đối với nhiều người. Chị Đặng Hồng Phương (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, chị thường xuyên lựa chọn các món ăn đường phố vì hợp khẩu vị, phong phú về lựa chọn và có mức giá phù hợp với túi tiền. Thừa nhận từng lo ngại về vấn đề vệ sinh khi thấy thực phẩm không được che đậy cẩn thận, song chị Phương cho biết việc sử dụng thường xuyên khiến chị dần quen với hình thức ăn uống này.

Ở chiều ngược lại, nhiều hộ kinh doanh cho rằng, việc bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố quan trọng để giữ chân khách hàng. Theo các chủ quán, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng thực phẩm, chỉ cần lơ là trong khâu vệ sinh cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hoạt động kinh doanh.

Chị Quan Thị Dự, chủ quán bánh mì trên phố Đội Cấn, phường Ngọc Hà (Hà Nội), cho biết, gia đình luôn đặt vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm lên hàng đầu trong quá trình kinh doanh. Theo chị, các nguyên liệu dễ hư hỏng như pate, thịt, rau củ đều được bảo quản cẩn thận trong tủ lạnh và chỉ đưa ra chế biến khi đến giờ bán nhằm đảm bảo độ tươi ngon.

“Khách hàng bây giờ rất quan tâm đến vấn đề vệ sinh thực phẩm nên mình không thể làm qua loa. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu, bảo quản đến chế biến đều phải thực hiện cẩn thận, đúng quy trình”, chị Dự nói.

Cũng theo chủ quán này, trong quá trình chế biến, nhân viên luôn đeo găng tay, sử dụng dụng cụ riêng cho từng công đoạn và thường xuyên vệ sinh khu vực chế biến để đảm bảo sạch sẽ. Với chị Dự, việc giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm với khách hàng mà còn là yếu tố quan trọng để duy trì uy tín và hoạt động kinh doanh lâu dài.

Nguy cơ tiềm ẩn từ đồ ăn vỉa hè trong thời tiết nắng nóng

Mùa nắng nóng đang đến gần, kéo theo nhiều lo ngại về nguy cơ mất an toàn thực phẩm, đặc biệt với thức ăn đường phố - loại hình ăn uống vốn phổ biến nhờ sự tiện lợi và giá thành rẻ. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây là nhóm thực phẩm luôn tiềm ẩn rủi ro cao và nguy cơ này càng gia tăng khi thời tiết bước vào giai đoạn nắng nóng kéo dài.

PGS.TS Bùi Thị Nhung, Phó Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam cho biết, thức ăn đường phố từ trước đến nay luôn được xếp vào nhóm có nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao do chịu tác động từ nhiều yếu tố trong quá trình chế biến, bảo quản và bày bán.

Theo bà Nhung, vào mùa nắng nóng, nguy cơ ô nhiễm thực phẩm càng tăng mạnh khi nhiệt độ môi trường cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.

Không chỉ chịu tác động từ thời tiết, thức ăn đường phố còn đối mặt với nhiều nguy cơ khác như nguyên liệu đầu vào không rõ nguồn gốc, quy trình chế biến thiếu đảm bảo vệ sinh, việc tẩm ướp phụ gia không đúng quy định hoặc thực phẩm được chế biến sẵn nhưng để quá lâu trước khi bán khiến đồ ăn dễ bị ôi thiu.

“Thực phẩm chín cần được bảo quản ở nhiệt độ phù hợp. Nếu không đảm bảo điều kiện này thì nguy cơ nhiễm khuẩn sẽ tăng lên rất cao”, bà Nhung nhấn mạnh.

Khi được hỏi về những món ăn đường phố dễ gây ngộ độc hơn trong thời tiết nắng nóng, bà Nhung cho rằng, các loại thực phẩm có kết cấu lỏng lẻo hoặc chứa nhiều đạm thường dễ bị nhiễm khuẩn hơn. Theo đó, những món ăn nguội là nhóm tiềm ẩn nguy cơ cao nhất. Một số món phổ biến như bánh tráng trộn, các loại bánh chế biến sẵn, thịt xiên nướng, xúc xích hay những món ăn được sơ chế từ trước rồi bày bán ngoài trời đều có nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách.

Để hạn chế các vụ ngộ độc thực phẩm đáng tiếc, bà Nhung cho rằng người bán hàng cần tuân thủ nghiêm các nguyên tắc tối thiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình kinh doanh. Trước hết, nguyên liệu đầu vào phải có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo tiêu chuẩn an toàn. Trong khâu chế biến, người bán cần có đủ nước sạch để sơ chế thực phẩm, đặc biệt với rau, thịt, cá. Dụng cụ dùng cho thực phẩm sống và chín phải được tách riêng nhằm tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn.

Bên cạnh đó, thực phẩm cần được nấu chín kỹ và sau khi chế biến phải được bảo quản ở nhiệt độ phù hợp, có thể giữ nóng hoặc làm lạnh tùy từng loại thực phẩm nhằm hạn chế nguy cơ hư hỏng.

Về phía người tiêu dùng, việc nhận biết một hàng quán đường phố an toàn không phải lúc nào cũng dễ dàng. Tuy nhiên, theo bà Nhung, người dân nên ưu tiên lựa chọn những cửa hàng, quán ăn hoặc căng tin có địa điểm kinh doanh cố định, nguồn gốc thực phẩm rõ ràng và đã được cấp phép về an toàn thực phẩm.

Liên quan đến công tác quản lý, PGS.TS Bùi Thị Nhung cho rằng, hiện nay đã có nhiều quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động kinh doanh thực phẩm, kể cả các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Các cơ sở bán thức ăn đường phố hiện cũng phải đăng ký kinh doanh, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến an toàn thực phẩm.

Dù vậy, điều quan trọng hiện nay là tăng cường công tác hậu kiểm để đảm bảo các cơ sở thực sự tuân thủ quy định trong quá trình hoạt động, đặc biệt với các điểm bán hàng rong hoặc khu vực trước cổng trường - nơi tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn.

“Cần kiểm tra thường xuyên để xem các cơ sở có đầy đủ giấy tờ pháp lý hay không, quy trình chế biến có đảm bảo an toàn thực phẩm hay không. Về lâu dài, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp lý theo hướng phù hợp hơn với nhóm kinh doanh nhỏ lẻ, giúp họ dễ tiếp cận các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm nhưng vẫn đảm bảo sinh kế. Đồng thời, việc tăng cường hậu kiểm thường xuyên sẽ là giải pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm đường phố trong mùa nắng nóng”, bà Nhung chia sẻ.