Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về việc khẩn trương tổ chức thu phí sử dụng đường bộ cao tốc tại 5 dự án thành phần đầu tư công, Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các đơn vị liên quan tập trung nhân lực, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị. Theo kế hoạch, việc thu phí bắt đầu từ 22h ngày 2/3/2026.

5 tuyến cao tốc được tổ chức thu phí gồm: Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây.

Ông Nguyễn Viết Huy, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, cơ quan này đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm công tác thu phí trong giai đoạn đầu diễn ra thuận lợi, hỗ trợ kịp thời người tham gia giao thông và giữ giao thông thông suốt tại các cửa ngõ ra vào cao tốc.

Hiện hệ thống giao thông thông minh (ITS) và hệ thống thu phí điện tử không dừng trên các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020 đã hoàn thành đầu tư, vận hành thử nghiệm và đánh giá. Sau hơn một tháng chạy thử, hệ thống cơ bản đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Cục Đường bộ Việt Nam đã xây dựng, phê duyệt quy trình nghiệp vụ thu phí và quy trình vận hành hệ thống ITS; tuyển dụng, đào tạo đầy đủ nhân sự vận hành. Các Khu Quản lý đường bộ khu vực bố trí từ 30 - 40 cán bộ có chuyên môn công nghệ thông tin để trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống.

Hệ thống thu phí tự động không dừng áp dụng công nghệ mới, thiết kế theo mô hình không bố trí barie tại đầu vào và duy trì barie tại đầu ra, giúp phương tiện lưu thông liên tục, giảm ùn tắc và nâng cao năng lực khai thác.

Hệ thống bảo đảm đầy đủ chức năng nhận diện phương tiện, phân loại xe, tính phí và tự động trừ tiền từ tài khoản giao thông; đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật về dữ liệu và an toàn vận hành. Dữ liệu thu phí được truyền về Trung tâm giám sát đặt tại Cục Đường bộ Việt Nam để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và bảo đảm minh bạch nguồn thu.

Các Khu Quản lý đường bộ khu vực sẽ mở tài khoản tiếp nhận nguồn thu từ nhà thầu vận hành thu phí; sau đó tiền được chuyển về Kho bạc Nhà nước trong vòng 24 giờ.

Việc tổ chức thu phí sử dụng đường cao tốc do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác được kết nối liên thông đồng bộ với các đoạn tuyến cao tốc do các đơn vị khác: VEC, Nhà đầu tư, Doanh nghiệp BOT đang khai thác thu phí nên trong giai đoạn đầu vận hành sẽ thực hiện công tác đánh giá chỉ số KPI của toàn bộ hệ thống để kiểm tra và khắc phục các lỗi kỹ thuật phát sinh.

Cục Đường bộ Việt Nam đã thành lập Tổ công tác ứng trực 24/7 để xử lý các tình huống phát sinh (nếu có). Cục Đường bộ Việt Nam mong nhận được sự ủng hộ, chia sẻ của chủ phương tiện và các doanh nghiệp vận tải.

Đồng thời, để góp phần bảo đảm việc vận hành thu phí được an toàn và thông suốt, Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các chủ phương tiện:

Bảo đảm việc dán thẻ đầu cuối trên phương tiện và phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt có đủ số dư khi lưu thông qua các tuyến cao tốc nêu trên;

Tuyệt đối tuân thủ hệ thống báo hiệu đường bộ và hướng dẫn của lực lượng chức năng khi qua trạm thu phí;

Tuyệt đối tuân thủ tải trọng xe, tại các lối vào cao tốc, hệ thống cân xe tự động đã được lắp đặt. Những phương tiện quá tải sẽ bị hệ thống cảnh báo và từ chối quyền vào cao tốc.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã chốt mức thu phí đối với 4 đoạn Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu và Vĩnh Hảo - Phan Thiết ở mức 900 đồng/PCU/km (xe con). Riêng tuyến Phan Thiết - Dầu Giây áp dụng mức 1.300 đồng/PCU/km do được đầu tư hoàn chỉnh, có làn dừng khẩn cấp.

Theo phương án được phê duyệt, 5 dự án cao tốc này sẽ được tổ chức thu phí trong thời gian 7 năm. Hết thời hạn, cơ quan quản lý sẽ tính toán phương án khai thác, quản lý hạ tầng phù hợp.