Mỹ đang tiến hành các biện pháp khẩn cấp nhằm đáp ứng nhu cầu về tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 tăng vọt do hai cuộc chiến diễn ra đồng thời ở châu Âu và Trung Đông. Trong số đó, các thỏa thuận mua sắm khẩn cấp giữa Hội đồng Tăng tốc sản xuất vũ khí (MAC) của Lầu Năm Góc và các nhà cung cấp chính để tăng cường sản xuất và mở các cơ sở sản xuất mới ở châu Âu, bao gồm cả ở Ukraine, và việc công bố kế hoạch chế tạo một loại tên lửa đánh chặn giá rẻ mới để chống lại các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn đã trở thành đặc điểm nổi bật của các xung đột ở Ukraine và Iran.

Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), đến tuần đầu tiên của tháng 4, quân đội Mỹ đã sử dụng hết ít nhất 45% kho tên lửa tấn công chính xác (PRSM); ít nhất một nửa kho tên lửa THAAD; và gần 50% kho tên lửa đánh chặn phòng không Patriot.

Nghiên cứu ước tính rằng tính đến ngày 7/4, Mỹ đã sử dụng gần 1.400 tên lửa đánh chặn Patriot, trong tổng số gần 2.330 tên lửa dự trữ trước chiến tranh.

Nghiên cứu cũng ước tính rằng, với năng lực sản xuất hiện tại, sẽ mất 42 tháng để bổ sung kho tên lửa đánh chặn Patriot, khiến Mỹ dễ bị tổn thương trong trường hợp xảy ra xung đột trực tiếp với một cường quốc ngang tầm, theo Eurasian Times. Kể từ đó, Mỹ đã trải qua thêm hai tuần chiến tranh dữ dội với Iran, làm kho dự trữ Patriot cạn kiệt thêm.

Trong khi đó, Ukraine gặp khó khăn lớn trong bảo vệ thủ đô Kiev khỏi các đợt tấn công tên lửa đạn đạo của Nga gần như hàng ngày do thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot.

Đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng và không thể tăng cường sản xuất ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu tháng 7 này rằng Ukraine có thể sớm được phép tự sản xuất hệ thống phòng không Patriot của riêng mình.

Ukraine sắp được cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3

Đây là một sự kiện quan trọng, bởi vì cho đến nay chỉ có một quốc gia ngoài Mỹ, là Nhật Bản, được phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3.

Ông Trump nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky: “Chúng tôi sẽ cấp phép cho các ngài sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt vời… Bằng cách này, quý vị không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ loại vũ khí này. Tôi nói, hãy tự sản xuất chúng”, ông nói thêm.

Đáng chú ý, nhiều quốc gia châu Âu khác, bao gồm Đức, Romania và Ba Lan, đang trong quá trình thành lập các đơn vị nội địa hóa các linh kiện khác nhau của hệ thống phòng không Patriot.

Tuy nhiên, sau Mỹ và Nhật Bản, Ukraine có thể chỉ là quốc gia thứ ba được cấp phép sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3.

Sau thông báo của ông Trump, vào ngày 22/7, công ty con của RTX là Raytheon cho biết họ đang đàm phán với Ukraine và đang nghiên cứu cách thức tiến hành.

“Quá trình đó mới chỉ bắt đầu”, Tom Laliberty - chủ tịch phụ trách hệ thống phòng không và mặt đất của Raytheon, nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại Triển lãm Hàng không Farnborough gần London. “Và tất nhiên chúng tôi sẽ tuân theo sự chỉ đạo của chính phủ Mỹ” về vấn đề cấp phép, ông này nói thêm.

RTX cung cấp tên lửa đánh chặn GEM-T cho hệ thống Patriot, và Lockheed sản xuất PAC-3, cả hai đều có khả năng đánh chặn các mối đe dọa từ trên không và tên lửa.

“Làm việc với chính phủ Mỹ, chúng tôi đang nỗ lực trên cả ba hướng để xác định điều gì khả thi và điều gì tốt nhất cho Ukraine”, ông Laliberty nói tiếp. “Vì vậy, khi chúng tôi tiến hành các nghiên cứu khả thi, chúng tôi cũng sẽ song song làm việc về vấn đề cấp phép với chính phủ Mỹ. Và sau đó, hy vọng rằng tất cả những điều đó sẽ giúp Ukraine có được mức hỗ trợ phù hợp mà họ mong muốn để tăng cường sản xuất hệ thống Patriot”.

Lockheed Martin ra mắt tên lửa Patriot thu nhỏ

Trong một sự kiện riêng rẽ, vào ngày 20/7, Lockheed đã công bố một phiên bản mới, chi phí thấp hơn của tên lửa đánh chặn PAC-3, được gọi là Adapted Capability Effector (ACE).

Mặc dù tên lửa Patriot rất hiệu quả, nhưng chi phí cao của chúng khiến việc đánh chặn các mối đe dọa trên không trở nên tốn kém.

Cả Nga và Iran đều đã sử dụng UAV để tiến hành chiến tranh bất đối xứng bằng cách buộc đối phương phải tiêu tốn các tên lửa đánh chặn Patriot đắt tiền.

Do đó, trong một thời gian, các chính phủ châu Âu đã tìm kiếm một giải pháp thay thế chi phí thấp cho tên lửa đánh chặn Patriot.

Vào ngày 20/7, Lockheed Martin đã công bố việc giới thiệu PAC-3 Adapted Capability Effector (PAC-3 ACE), một tên lửa đánh chặn chi phí thấp được chế tạo để đánh bại nhiều loại mối đe dọa trên không và tên lửa với chi phí chưa bằng một nửa so với PAC-3 MSE trên mỗi đơn vị.

Theo các tài liệu ngân sách của lục quân Mỹ, tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE có giá khoảng 4 triệu USD mỗi tên lửa.

“PAC-3 ACE sẽ cung cấp cho lực lượng đồng minh một lựa chọn tác chiến phòng không bổ sung, có thể triển khai nhanh chóng trong thời gian kỷ lục”, công ty tuyên bố trong một thông cáo. “Để đạt được điều này, Lockheed Martin sẽ hợp tác với các đối tác và nhà cung cấp trong ngành công nghiệp Mỹ và châu Âu, tăng cường khả năng phục hồi của cơ sở công nghiệp quốc phòng Mỹ trên toàn thế giới”.

Công ty này nói rằng PAC-3 ACE sẽ giảm đáng kể chi phí trung bình để tiêu diệt một mục tiêu đối với nhiều mối đe dọa.

Hơn nữa, tên lửa này có thể dễ dàng sản xuất, mở rộng quy mô và triển khai, công ty cho biết thêm. Tuyên bố nhấn mạnh rằng việc phát triển và sản xuất chung với các đối tác châu Âu để giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đánh chặn, tạo ra những quả tên lửa hoàn toàn có nguồn gốc từ châu Âu, được chế tạo ở châu Âu.

Ưu điểm vượt trượt của tên lửa ACE

Tên lửa PAC-3 ACE có thể được phóng từ cùng một bệ phóng Patriot và sử dụng cùng phần mềm điều khiển và chỉ huy, giúp việc tích hợp với mạng lưới phòng không hiện có trở nên liền mạch và đơn giản.

“Các binh sĩ của Mỹ và đồng minh cần một giải pháp đã được thử nghiệm trong thực chiến và tiết kiệm chi phí. PAC-3 ACE đáp ứng chính xác điều đó bằng cách phát huy hiệu suất vượt trội của PAC-3 MSE”, ông Cahill nói. “Khi chúng ta tìm cách hợp tác với các đồng minh, chúng ta có thể tăng cường hơn nữa khả năng phục hồi và đảm bảo lực lượng của chúng ta có thể nhanh chóng chống lại các mối đe dọa mới nổi ngày hôm nay và ngày mai”.

Tuy nhiên, ông Cahill chỉ ra rằng PAC-3 ACE không được thiết kế để đánh chặn UAV.

“Mục đích thiết kế của ACE là nhắm vào các mục tiêu sử dụng động cơ phản lực (có hút không khí), tức là máy bay và tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo tầm ngắn, một số loại tên lửa đạn đạo tầm trung”, ông Cahill nói. “Tên lửa này không được thiết kế để nhắm vào máy bay không người lái”.

Vì vậy, PAC-3 ACE sẽ lấp đầy khoảng trống giữa các tên lửa đánh chặn máy bay không người lái giá rẻ và PAC-3 MSE đắt tiền.

Nhu cầu toàn cầu về tên lửa đánh chặn Patriot đã tăng lên kể từ xung đột ở Ukraine, nơi chúng đã bảo vệ thành công các thành phố của Ukraine khỏi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình của Nga.

Hệ thống phòng không Patriot được sử dụng bởi gần 20 quốc gia, bao gồm Đức, Hà Lan, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Ba Lan, Romania, Thụy Điển, Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait, Ai Cập, Israel, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và nhiều nước khác.

Xem thêm:

>> Xung đột Mỹ - Iran có thể bùng phát mạnh sau khi nhiều binh sĩ Mỹ tử vong

>> Reuters: Iran đưa chỉ huy Vệ binh Hồi giáo và thiết bị tên lửa sang giúp Houthi