Sáng nay (8/10), Bộ Y tế tổ chức Lễ tổng kết và Trao giải cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh trên nền tảng số. Qua đây nhằm cung cấp kiến thức về mất cân bằng giới tính khi sinh, thúc đẩy bình đẳng giới, tôn vinh giá trị của trẻ em gái, phụ nữ và kêu gọi hành động chung tay của cả cộng đồng giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.

Cuộc thi được tổ chức trực tuyến trên trang thông tin điện tử Cục Dân số https://vnpa.moh.gov.vn, trong vòng 30 ngày (từ 0h00 ngày 20/8/2026 đến 24h00 ngày 20/9/2026).

Tại buổi lễ, bà Hoàng Thị Thơm, Phó Cục trưởng Cục Dân số, Bộ Y tế cho biết, trong suốt 30 ngày diễn ra cuộc thi, hệ thống đã nhận được được 94.752 người tham gia dự thi. Trong đó có 86.715 bài dự thi hợp lệ, 8.037 bài thi không hợp lệ (7.647 bài thi không làm nội dung tự luận và 390 bài dự thi có điểm trắc nghiệm bằng 0).

“Điều này, phản ánh mức độ lan tỏa rộng rãi của cuộc thi khi đã thu hút một số lượng lớn sự quan tâm của người dân tìm hiểu về chủ đề mất cân bằng giới tính khi sinh”, bà Thơm cho biết.

Xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ

Chúc mừng các tập thể, cá nhân và tác giả đoạt giải trong cuộc thi, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định sức lan tỏa mạnh mẽ của cuộc thi với gần 16 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội. Đây là hiệu quả thiết thực của phương thức truyền thông mới, thể hiện bước đột phá trong chuyển đổi số, chuyển từ truyền thông một chiều sang đa chiều.

Từ thực tế cuộc thi, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết, theo số liệu đến hết năm 2022, tỷ số giới tính khi sinh của nước ta vẫn ở mức khoảng 110 bé trai trên 100 bé gái, trong khi mức cân bằng sinh học là khoảng 104 - 106 bé trai trên 100 bé gái.

Do đó Bộ Y tế đã tham mưu và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành đề án với mục tiêu đến năm 2030 đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức tự nhiên. Đây là 1 trong 4 chỉ tiêu mà Cục Dân số cần thực hiện để hoàn thành mục tiêu đề ra.

“Điều quan trọng là thay đổi tư tưởng trọng nam khinh nữ, không còn lựa chọn giới tính thai nhi, đồng thời nâng cao vai trò, vị thế của người phụ nữ trong xã hội”, ông Tuyên nhấn mạnh.

Áp lực sinh con trai nơi vùng biên

Chia sẻ tại buổi lễ, chị La Thị Huệ - Người đoạt giải Nhất cuộc thi và đồng thời là cán bộ y tế trực tiếp làm công tác dân số tại xã biên giới Hoành Mô, Quảng Ninh, cho biết công việc hằng ngày của chị và các đồng nghiệp gắn liền với những con dốc cheo leo, những con suối ngập nước vào mùa mưa lũ, những báo cáo thống kê và các buổi truyền thông dân số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Chính những trải nghiệm trong quá trình bám bản, bám làng đã giúp chị nhận ra rằng, đằng sau mỗi con số chênh lệch về giới tính khi sinh là những câu chuyện đời thực, những nỗi niềm không dễ nói thành lời.

“Đằng sau mỗi con số chênh lệch ấy là một số phận của một con người. Đó là ánh mắt âu lo của người phụ nữ khi bước vào phòng sinh, là những giọt nước mắt thầm lặng của người mẹ vùng cao trước định kiến phải sinh con trai để nối dõi tông đường. Đó còn là nỗi tủi hờn của những đứa trẻ khi vừa chào đời nhưng không nhận được niềm vui trọn vẹn từ gia đình”, chị Huệ nói.

Những trăn trở ấy đã thôi thúc chị tham gia cuộc thi với bài viết “Giảm mất cân bằng giới tính khi sinh - Lan tỏa giá trị trẻ em gái, phụ nữ ở vùng dân tộc, miền núi biên giới tại thôn bản Sông Móoc”. Đây cũng là quê hương của chị.

Chị Huệ cho biết, khi thực hiện bài viết, chị không nghĩ mình chỉ đang tham gia một cuộc thi mà mong muốn chuyển tải chân thực cuộc sống nơi vùng biên giới. Đó là hình ảnh những người phụ nữ dân tộc Dao, dân tộc Tày ngày ngày vất vả trên nương rẫy, cần mẫn giữ gìn bản sắc văn hóa và vun đắp hạnh phúc gia đình.

Bên cạnh những khó khăn, điều khiến chị và các đồng nghiệp xúc động là sự thay đổi trong nhận thức của một bộ phận người dân sau quá trình kiên trì tuyên truyền, vận động.

“Đó là những khoảnh khắc người cha, người chồng tự tin cùng vợ khẳng định trước cộng đồng rằng con trai hay con gái đều là con, con gái chăm ngoan, học giỏi cũng là niềm tự hào và hạnh phúc của cha mẹ”, chị Huệ chia sẻ.

Theo chị Huệ, những chuyển biến trong nhận thức như vậy có ý nghĩa đặc biệt đối với những người làm công tác dân số ở cơ sở, bởi thay đổi một định kiến đã tồn tại lâu đời không phải là việc có thể thực hiện trong ngày một ngày hai.

Từ thực tiễn công tác, chị Huệ cho rằng, muốn giảm mất cân bằng giới tính khi sinh một cách bền vững, không thể chỉ dựa vào những mệnh lệnh hành chính hay lời phán xét, mà cần bắt đầu từ sự thấu cảm, kiên trì và trân trọng giá trị của trẻ em gái ngay trong mỗi gia đình.

“Mỗi bé gái khi cất tiếng khóc chào đời là một mầm sống thiêng liêng, xứng đáng được đón nhận trọn vẹn tình yêu thương vô điều kiện của gia đình và xã hội”, chị Huệ nhấn mạnh, đồng thời khẳng định trẻ em gái có quyền được đến trường, được đối xử bình đẳng như trẻ em trai, được theo đuổi ước mơ và phát huy năng lực, phẩm giá, khát vọng của bản thân.