Các doanh nghiệp chuẩn bị gì cho lộ trình thực hiện quy định lắp camera giám sát cả người lái và hành khách? Với những phương tiện đã lắp camera sẽ giải quyết ra sao?

Doanh nghiệp vận tải tăng tốc lắp camera AI

Sở hữu gần 150 xe chở khách chạy tuyến Hà Nội - Sapa, doanh nghiệp Futa Hà Sơn đã hoàn thành việc lắp đặt camera AI cho toàn bộ số xe đang khai thác. Căn cứ trên số camera này, vào đầu giờ sáng, các cán bộ kỹ thuật sẽ trích xuất báo cáo về tình hình hoạt động của các tài xế, các phương tiện, qua đó cảnh báo kịp thời cho các tài xế trên đường.

Ông Lê Anh Dũng, Giáo đốc Điều hành Futa Hà Sơn cho biết:"Ví dụ như cảnh báo buồn ngủ, cảnh báo hút thuốc, cảnh báo lệch làn, cảnh báo vượt, nói chung những cảnh báo ấy hàng ngày, đầu giờ sáng, bộ phận kiểm soát về an toàn sẽ xuất dữ liệu ra. Toàn bộ dữ liệu, ví dụ dữ liệu cảnh báo buồn ngủ sẽ lập tức đẩy cảnh báo về cho hệ thống, cho trung tâm điều hành luôn".

Theo quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự, trong đó có Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, từ 1/7/2026, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lênbắt buộc phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.

Theo Bộ Công an, quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên nhằm tăng cường quản lý phương tiện, phục vụ công tác phòng ngừa và phát hiện vi phạm về trật tự, an toàn xã hội trên phương tiện giao thông đường bộ. Thông qua hệ thống này, cơ quan chức năng và doanh nghiệp có thể giám sát việc chấp hành pháp luật của lái xe, đồng thời hỗ trợ phát hiện các hành vi vi phạm trật tự, an toàn xã hội hoặc truy tìm đối tượng phạm tội di chuyển trên xe kinh doanh vận tải.

Thực hiện quy định này, từ đầu năm 2026, nhà xe Minh Quý (tuyến Hà Nội - Thanh Hóa) cũng đã hoàn tất việc lắp đặt camera cho 7 chiếc xe đang khai thác.

Ông Lê Văn Viết, giám đốc điều hành nhà xe Minh Quý cho biết: "Doanh nghiệp chúng tôi đã bắt buộc lắp đặt hệ thống này. Mỗi bộ thiết bị có chi phí khoảng 5 triệu đồng. Việc lắp camera giám sát mang lại nhiều lợi ích, chẳng hạn khi tài xế điều khiển phương tiện mà chưa thắt dây an toàn, nhân viên theo dõi từ trung tâm có thể kịp thời nhắc nhở để bảo đảm an toàn".

Anh Vũ Minh Tú, nhà xe Ninh Bình cũng cho hay, đơn vị đang tính toán việc lắp đặt camera AI sao cho tích hợp được với hệ thống cũ đang khai thác: "Theo các quy định trước đây, doanh nghiệp đã hoàn tất việc lắp đặt trên toàn bộ phương tiện. Hiện đơn vị có khoảng 20 - 30 xe được trang bị hệ thống này. Về cơ bản, việc triển khai diễn ra thuận lợi và thiết bị đã phát huy những hiệu quả tích cực trong công tác quản lý, giám sát".

Công cụ nâng cao an toàn và hỗ trợ phòng chống tội phạm

Mặc dù còn ít ngày nữa, lộ trình áp dụng quy định lắp camera cho xe trên 8 chỗ chính thức được áp dụng, song đến thời điểm này, một số doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam lý giải, do một số doanh nghiệp tốn nhiều chi phí cho việc lắp đặt camera theo quy định trước đây, nên chưa thực hiện:"Với xe trên 8 chỗ thì cũng có một số đơn vị thực hiện, nhưng cũng chỉ đạt trên 50%".

Cũng theo ông Nguyễn Văn Quyền, Hiệp hội đã khuyến nghị các Hội viên, các doanh nghiệp vận tải hành khách bằng xe trên 8 chỗ thực hiện việc lắp đặt camera quan sát khoang hành khách, tài xế để đảm bảo nâng cao hiệu quả quản lý, trước hết là cho doanh nghiệp.

Đánh giá về quy định mới, TS. Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho rằng, việc bắt buộc lắp thiết bị ghi hình trên xe kinh doanh vận tải hành khách sẽ hỗ trợ tích cực cho công tác bảo đảm an ninh, an toàn trên phương tiện vận tải.

Theo ông Tạo, hệ thống ghi hình không chỉ giúp doanh nghiệp và cơ quan chức năng kịp thời phát hiện các hành vi nguy hiểm đối với hành khách và tài xế để phòng ngừa, ngăn chặn mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người điều khiển phương tiện: "Trên thực tế, vẫn có trường hợp tài xế buông tay khỏi vô lăng, hút thuốc hoặc thực hiện các thao tác gây mất tập trung khi đang điều khiển phương tiện. Vì vậy, việc giám sát người lái xe là cần thiết nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các hành vi vi phạm và góp phần bảo đảm an toàn giao thông".

Theo đại diện Cục CSGT, Bộ Công an, quy định lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên nhằm tăng cường quản lý phương tiện, phục vụ công tác phòng ngừa và phát hiện vi phạm về trật tự, an toàn xã hội trên phương tiện giao thông đường bộ.

Thượng tá Phạm Đức Đông, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ, đường sắt, Cục CSGT cho biết, đơn vị cũng đang xây dựng trung tâm chỉ huy, cùng với hệ thống máy chủ để lưu trữ toàn bộ dữ liệu lắp đặt trên phương tiện, phục vụ công tác quản lý, góp phần giảm thiểu TNGT:"Chúng tôi chỉ nhận những hình ảnh vi phạm có biểu hiện mất ATGT, ví dụ như buồn ngủ, anh hút thuốc trong xe thì chúng tôi sẽ truyền tải lại, cảnh báo trên các phương tiện, lái xe sẽ biết được việc này, không vi phạm và chủ xe cũng biết được để quản lý lái xe".

Theo một số ý kiến, việc bắt buộc lắp camera trên xe chở khách từ 8 chỗ trở lên từ 1/7/2026 không chỉ là yêu cầu tuân thủ quy định pháp luật, mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao an toàn giao thông, bảo vệ hành khách và hỗ trợ cơ quan chức năng trong công tác giám sát, xử lý vi phạm. Dù quá trình triển khai có thể phát sinh những khó khăn nhất định về chi phí và hạ tầng kỹ thuật, nhưng về lâu dài, đây được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng môi trường vận tải minh bạch, đồng thời giảm thiểu nguy cơ tai nạn và các hành vi vi phạm trên đường.