Có thể nói, hành vi gian lận điểm thi không chỉ ảnh hưởng đến kết quả của cá nhân thí sinh mà còn tác động đến tính công bằng, nghiêm túc của kỳ thi, gây bức xúc trong dư luận.

Theo luật sư Lê Hồng Vân - Đoàn Luật sư Hà Nội, Điều 22 Luật Giáo dục 2019 đã quy định, một trong những hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục là gian lận trong học tập, kiểm tra, thi, tuyển sinh.

Đối với thí sinh gian lận trong kỳ thi, Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT về việc xử lý thí sinh vi phạm Quy chế thi nêu rõ, tùy tính chất, mức độ vi phạm, thí sinh gian lận hoặc vi phạm Quy chế thi có thể bị xử lý theo các hình thức: Khiển trách; Cảnh cáo; Đình chỉ thi.

Khi phát hiện hành vi vi phạm, Giám thị lập biên bản, thu tang vật nếu có và báo cáo Trưởng Điểm thi quyết định hình thức đình chỉ thi. Nếu Trưởng Điểm thi không nhất trí thì báo cáo Trưởng ban Coi thi quyết định.

Thí sinh bị đình chỉ thi phải nộp bài thi, đề thi, giấy nháp cho Giám thị, phải ra khỏi phòng thi ngay sau khi có quyết định và chỉ được rời khỏi khu vực thi khi hết thời gian của buổi thi.

Thí sinh bị đình chỉ thi năm nào sẽ bị hủy kết quả toàn bộ các bài thi/môn thi trong kỳ thi năm đó.

Bên cạnh đó, việc trừ điểm bài thi được thực hiện như sau: Thí sinh bị khiển trách trong khi thi bài thi nào sẽ bị trừ 25% tổng số điểm bài thi ; Thí sinh bị cảnh cáo bị trừ 50% tổng số điểm và những bài thi có đánh dấu bị phát hiện trong khi chấm sẽ bị trừ 50% tổng số điểm bài thi của bài thi đó;

Bài thi bị cho điểm 0 trong các trường hợp: Bài thi được chép từ các tài liệu mang trái phép vào phòng thi; có hai bài làm trở lên đối với một bài thi; bài thi có chữ viết của hai người trở lên; những phần của bài thi viết trên giấy nháp, giấy không đúng quy định;

Thí sinh bị đình chỉ thi bài thi nào sẽ bị điểm 0 bài thi đó và không được tiếp tục dự thi các bài thi tiếp theo.

Việc trừ điểm bài thi đối với bài thi có đánh dấu và bài thi bị cho điểm 0 do lãnh đạo Ban Chấm thi quyết định căn cứ báo cáo bằng văn bản của Trưởng môn chấm thi tự luận.

Không chỉ có vậy, thí sinh bị hủy bỏ kết quả thi nếu thuộc một trong các trường hợp: Để người khác thi thay hoặc làm bài thay cho người khác dưới mọi hình thức; Sửa chữa, thêm bớt vào bài làm sau khi đã nộp bài; Dùng bài của người khác để nộp.

Căn cứ báo cáo bằng văn bản của Chủ tịch Hội đồng thi, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo ra quyết định hủy bỏ kết quả thi.

Thí sinh bị hủy kết quả thi và bị lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định nếu vi phạm một trong các lỗi: Giả mạo hồ sơ để hưởng chế độ ưu tiên, khuyến khích; Sử dụng văn bằng, chứng chỉ không hợp pháp; Để người khác dự thi thay, làm bài thay dưới mọi hình thức.

Đối với các vi phạm có dấu hiệu hình sự thì các cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh tương ứng.

Về xử lý hành chính, theo Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP quy định, ggian lận điểm thi trong thi cử là hành vi bị nghiêm cấm và sẽ bị xử lý theo quy định. Tùy vào tính chất và mức độ mà các các chế tài xử phạt sẽ khác nhau, trong đó hành vi nhờ người khác thi hộ có thể bị phạt đến 16 triệu đồng - luật sư Lê Hồng Vân nhấn mạnh.