Nhân dịp này, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương chia sẻ với phóng viên VOV thường trú tại Indonesia về chương trình nghị sự và đóng góp của Việt Nam tại hội nghị.

PV: Trong bối cảnh khu vực và thế giới nhiều biến động hiện nay, xin Đại sứ cho biết những trọng tâm chính của Hội nghị, gắn với tinh thần chủ đề "Cùng chèo lái tới tương lai của năm ASEAN 2026"?

Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương: Năm 2026 đang đặt ra những thách thức to lớn đòi hỏi các nước thành viên ASEAN phải cùng phối hợp, cùng chèo lái để con tàu ASEAN có thể đến đích. Năm nay là năm đầu tiên ASEAN đi vào triển khai Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045 trong bối cảnh các cuộc xung đột bất ổn ở các khu vực trên thế giới đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng, liên kết kinh tế ở khu vực và các điểm nóng, các thách thức an ninh ở khu vực, cả truyền thống và phi truyền thống vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, đòi hỏi các nước ASEAN phải có sự điều phối, phối hợp chính sách, ứng phó kịp thời. Trong bối cảnh đó, nước Chủ tịch ASEAN 2026 là Philippines đã xác định 3 ưu tiên được các nhà lãnh đạo quan tâm trao đổi tại hội nghị cấp cao ASEAN 48 lần này.

Ưu tiên đầu tiên đó là phối hợp ứng phó của ASEAN trước các tác động sâu rộng của cuộc khủng hoảng Trung Đông đối với khu vực. Trong đó, ASEAN sẽ ưu tiên xử lý các thách thức liên quan đến đảm bảo an ninh năng lượng, duy trì chuỗi cung ứng ổn định cho các nền kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực, hạn chế tối đa các đứt gãy chuỗi cung ứng. Ngoài ra, ASEAN cũng sẽ phối hợp để đảm bảo an toàn, an ninh cho công dân của ASEAN ở các khu vực bị tác động bởi xung đột. Đây là một nỗ lực đã được ASEAN khởi động và tiến hành từ nhiều năm nay và thời gian qua đã đem lại hiệu quả, rất nhiều công dân của các nước thành viên ASEAN đã được sự hỗ trợ của các nước thành viên ASEAN khác kịp thời trở về trong bối cảnh bất ổn xảy ra tại Trung Đông thời gian vừa qua.

Điểm nhấn thứ hai của hội nghị lần này sẽ là các biện pháp mà các nước ASEAN sẽ triển khai đồng bộ để thực hiện Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045 trong năm đầu tiên trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới khu vực. ASEAN sẽ ưu tiên tập trung đẩy nhanh liên kết kinh tế nội khối với việc thực hiện hiệu quả các Hiệp định thương mại ASEAN về hàng hóa vừa được nâng cấp, việc sớm hoàn tất và đưa vào triển khai hiệp định khung ASEAN về kinh tế số cũng như tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do giữa ASEAN với các đối tác, trong đó có những hiệp định lớn như là Hiệp định thương mại tự do ASEAN Trung Quốc, Hiệp định thương mại tự do ASEAN Australia - New Zealand vừa được nâng cấp và Hiệp định đối tác chiến lược toàn diện RCEP. Yêu cầu chung của các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, giai đoạn hiện nay là làm thế nào để mang những lợi ích hợp tác và liên kết ASEAN theo hướng thực chất, hiệu quả nhất, hỗ trợ cho người dân, cho doanh nghiệp, cho cộng đồng ở trong khu vực.

Nội dung thứ 3 không thể thiếu trong các kỳ Hội nghị cấp cao ASEAN đó là trao đổi về các vấn đề khu vực quốc tế. Những điểm nóng, những thách thức an ninh ở khu vực trong đó có tình hình Biển Đông, các vấn đề an ninh phi truyền thống sẽ được các nhà lãnh đạo trao đổi và cho ý kiến chỉ đạo. Các nhà lãnh đạo ASEAN cũng sẽ tiếp tục khẳng định lại cam kết cao của ASEAN đối với hợp tác đa phương, đối với liên kết khu vực, đối với tuân thủ luật pháp quốc tế, giải quyết hòa bình các tranh chấp và tiếp tục thúc đẩy các cơ chế đối thoại xây dựng lòng tin do ASEAN chủ trì và dẫn dắt ở khu vực, làm thế nào duy trì môi trường hòa bình khu vực, môi trường hòa bình ổn định ở khu vực, đảm bảo các điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế của các nước và đời sống của người dân.

Thông qua tất cả những định hướng chỉ đạo của các nhà lãnh đạo ASEAN tại hội nghị lần này hy vọng ASEAN sẽ tái khẳng định lại cam kết cũng như dành những nguồn lực thích đáng cho việc triển khai hiệu quả cái tầm nhìn cộng đồng ASEAN trong năm đầu tiên.

PV:Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị, trong bối cảnh Việt Nam triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV, có ý nghĩa như thế nào đối với vai trò, đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, thưa Đại sứ?

Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương: Năm 2025 đánh dấu 30 năm Việt Nam gia nhập ASEAN và đến năm 2026, chúng ta bước vào một thời kỳ mới triển khai đường lối đối ngoại theo tinh thần của Đại hội 14, tiếp tục chủ trương là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác đa dạng hóa, đa phương hóa. ASEAN tiếp tục được khẳng định là một trong những ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Việc Thủ tướng chính phủ Lê Minh Hưng tham dự hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 lần đầu tiên trên cương vị mới tiếp tục khẳng định cam kết cao của Việt Nam đối với ASEAN và những nỗ lực mà Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp để ASEAN lớn mạnh phát triển và có vai trò, vị thế ngày càng cao ở khu vực và trên thế giới, tiếp nối những thành quả mà Việt Nam đã tham gia đóng góp trong ASEAN 30 năm qua.

Trên tinh thần đường lối đối ngoại của Đại hội 14 phù hợp với nghị quyết 39 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia đóng góp tích cực cùng các nước ASEAN trước hết là nâng cao năng lực ứng phó và điều phối chung của ASEAN trước những diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế khu vực nhất là tác động của xung đột tại Trung Đông đối với khu vực.

Thứ 2, Việt Nam cũng theo những hướng trọng tâm đã được xác định tại hội nghị, tiếp tục phối hợp đóng góp cùng các nước thành viên ASEAN triển khai hiệu quả các kế hoạch chiến lược để thực hiện tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đưa tất cả những mục tiêu những kế hoạch chung của ASEAN thành các mục tiêu kế hoạch phát triển của từng quốc gia, đồng thời cũng sẽ khai thác tối đa những lợi thế mà hợp tác và liên kết ASEAN có thể đem lại cho người dân cho doanh nghiệp ở trong nước.

Cuối cùng là Thủ tướng chính phủ cũng sẽ cùng các nhà lãnh đạo ASEAN trao đổi đề ra những định hướng ứng phó phối hợp xử lý của ASEAN trước các thách thức từ môi trường địa chính trị, địa kinh tế đang biến động rất nhanh chóng phức tạp ở khu vực và trên thế giới, hướng tới mục tiêu cao nhất là đảm bảo môi trường khu vực hòa bình ổn định hữu nghị để các nước thành viên ASEAN có thể tập trung phát triển kinh tế, thúc đẩy nâng cao cuộc sống của người dân và làm thế nào để những mục tiêu cao cả mà ASEAN đã đề ra trong tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 có thể được triển khai hiệu quả thành công và thực chất nhất.

PV: Xin cảm ơn Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương!