Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định rõ yêu cầu đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức làm du lịch; chuyển trọng tâm từ tăng trưởng dựa vào số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và hiệu quả kinh tế, lấy bản sắc, trải nghiệm khác biệt làm lợi thế cạnh tranh, hướng tới thu hút khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày.

Đây cũng là một trong những nội dung đáng chú ý được Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, diễn ra sáng 3/9.

Quản trị du lịch từ "số lượng"sang "chất lượng"

Gần 10 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW, du lịch Việt Nam đã có bước phát triển tích cực. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024 và phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 1 triệu tỷ đồng, đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP và tạo khoảng 4,41 triệu việc làm.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, ngành du lịch đã đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế và đang hướng tới mục tiêu 25 triệu lượt khách trong cả năm. Năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam cũng được cải thiện, tăng 16 bậc trong bảng xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế thế giới giai đoạn 2015-2025.

Tuy nhiên, những con số về lượng khách chưa thể hiện đầy đủ hiệu quả của ngành du lịch. Nghị quyết 26-NQ/TW chỉ rõ, du lịch phát triển chưa thực sự bền vững, sản phẩm còn thiếu đa dạng và chiều sâu, chưa tạo được nhiều giá trị gia tăng; năng lực quản trị điểm đến, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

"Vấn đề cốt lõi là phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách tiếp cận, cách làm, trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị du lịch từ số lượng sang chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế”, theo Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà.

Từ đây, thước đo của ngành du lịch không chỉ là có bao nhiêu triệu lượt khách đến Việt Nam, mà còn là du khách ở lại bao lâu, chi tiêu bao nhiêu, trải nghiệm những gì và giá trị mà hoạt động du lịch tạo ra cho các ngành kinh tế, cộng đồng và địa phương.

Theo Phó Thủ tướng, Nghị quyết 26-NQ/TW xác định “lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Điều này mở ra không gian phát triển rộng hơn cho du lịch. Những giá trị văn hóa, di sản, ẩm thực, âm nhạc, điện ảnh, thời trang, lễ hội và đời sống cộng đồng có thể trở thành những sản phẩm du lịch có giá trị cao, thay vì chỉ đóng vai trò là yếu tố phụ trợ.

Nghị quyết cũng yêu cầu gắn kết chặt chẽ du lịch với công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm, giải trí và ẩm thực; ưu tiên những sản phẩm có khả năng tạo giá trị gia tăng cao như nghỉ dưỡng biển, chăm sóc sức khỏe, thể thao đẳng cấp, du lịch sự kiện, hội nghị, triển lãm và mua sắm.

Khi du lịch được kết nối với nhiều lĩnh vực như vậy, một chuyến đi không chỉ tạo doanh thu cho cơ sở lưu trú hay doanh nghiệp lữ hành mà còn kéo theo hàng không, vận tải, thương mại, ẩm thực, giải trí, văn hóa và các ngành dịch vụ khác.

AI sẽ tham gia sâu hơn vào cách Việt Nam làm du lịch

Một điểm mới đáng chú ý khác là công nghệ được đặt vào trung tâm của quá trình quảng bá và quản trị du lịch. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết định hướng là “đổi mới mạnh mẽ phương thức quảng bá, xúc tiến theo hướng chuyển từ trực tiếp sang số hóa có trọng tâm, trọng điểm, lấy dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) làm nền tảng tiếp cận thị trường, nâng cao hiệu quả quản trị điểm đến".

Không chỉ quảng bá, hệ sinh thái du lịch thông minh sẽ được xây dựng với cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông, nền tảng số tích hợp đa dịch vụ, bản đồ số, vé điện tử, trợ lý ảo đa ngôn ngữ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng IoT và AI trong quản trị, sử dụng năng lượng và giám sát môi trường.

Những định hướng trên được cụ thể hóa bằng các mục tiêu đến năm 2030 và 2045. Đến năm 2030, du lịch được đặt mục tiêu đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu 80-90 tỷ USD. Đến năm 2045, du lịch hướng tới đóng góp 14-15% GDP, đón 70 triệu lượt khách quốc tế và đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.

Đảng lãnh đạo,doanh nghiệp tiên phong, người dân là chủ thể

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh vai trò của các chủ thể trong hệ sinh thái du lịch:"Phát triển du lịch là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; nhân dân là chủ thể tham gia và thụ hưởng”.

Theo đó, Việt Nam sẽ phát triển các tập đoàn, doanh nghiệp du lịch có thương hiệu mạnh, đủ sức dẫn dắt; đồng thời tạo môi trường để doanh nghiệp vừa và nhỏ đổi mới, liên kết và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Đối với cộng đồng, nhất là người dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, du lịch phải tạo ra sinh kế bền vững, đặc biệt thông qua du lịch cộng đồng. Cùng với đó là yêu cầu phát triển du lịch xanh, quản trị sức chứa điểm đến, xử lý rác thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao khả năng ứng phó với các biến động.

Như vậy, du lịch Việt Nam đang được định hình với một vai trò rộng lớn hơn, trở thành một hệ sinh thái kinh tế có khả năng kết nối và lan tỏa giá trị giữa văn hóa, công nghệ, dịch vụ, thương mại và cộng đồng.

Sau cùng, bài toán của du lịch Việt Nam không chỉ nằm ở việc có lợi thế gì, mà là làm thế nào để biến những lợi thế ấy thành giá trị thực tế.

"Việt Nam có đủ tài nguyên, thiên nhiên, di sản văn hóa và nguồn lực để làm nên một ngành du lịch tầm cỡ khu vực và thế giới. Điều còn lại là ý chí, là quyết tâm, là hành động của chính chúng ta",Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định.

Đó cũng chính là yêu cầu lớn nhất được đặt ra khi du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới: Từ một ngành chú trọng thu hút khách trở thành một ngành kinh tế tạo giá trị cao, có sức lan tỏa và đủ năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.