Tên lửa DART phóng từ khinh khí cầu - vũ khí mới của Ukraine

Theo các nhà sản xuất thuộc Trung tâm Chương trình Công nghệ Sáng tạo của Ukraine, loại tên lửa này, có tên gọi DART, được thả từ khinh khí cầu ở độ cao khoảng 2 đến 30 km và hoạt động dựa trên hệ thống dẫn đường vệ tinh trong giai đoạn đầu. Khi hạ xuống độ cao khoảng 1,2 km, hệ thống dẫn đường bị ngắt và động cơ nhiên liệu rắn sẽ đưa tên lửa bay theo một quỹ đạo định sẵn.

Khi hệ thống dẫn đường bị vô hiệu hóa, các thiết bị gây nhiễu của đối phương sẽ không có khả năng làm lệch hướng tên lửa.

Nhà sản xuất cho biết DART được phát triển để phóng từ khinh khí cầu thay vì máy bay hoặc bệ phóng mặt đất, nhằm tạo ra một phương tiện chi phí thấp, ít bị phát hiện và có khả năng chống tác chiến điện tử, giúp đưa vũ khí dẫn đường thâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương.

Đầu đạn của DART nặng khoảng 10 kg, có khả năng phát tán các sợi carbon dẫn điện nhằm gây đoản mạch hệ thống điện, theo trang Militarnyi. Tuy nhiên, thông tin này chưa được Ukraine xác nhận chính thức.

Đại tá Viktor Kevliuk, cựu sĩ quan quân đội Ukraine, hiện công tác tại Trung tâm Chiến lược Quốc phòng ở Kiev, cho biết lực lượng quốc phòng Ukraine đang sử dụng khinh khí cầu như một phương tiện hỗ trợ cho các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa.

“Chúng có giá thành rẻ, khó bị phát hiện trên radar, có thể lơ lửng trên không trong thời gian dài và mang theo tải trọng”, ông Kevliuk nói.

Theo ông Kevliuk, Ukraine đã phóng hơn 1.000 khinh khí cầu vào lãnh thổ Nga. Những khí cầu này tận dụng luồng gió tây-đông để xâm nhập sâu vào bên trong, thậm chí từng xuất hiện gần Moscow.

Động thái mới nhất này diễn ra trong bối cảnh cục diện chiến sự có nhiều biến động. Lần đầu tiên kể từ cuộc phản công năm 2023, Ukraine được cho là đã giành lại nhiều lãnh thổ hơn so với phần bị mất. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho rằng Ukraine đã đạt được những tiến triển mới trong tác chiến máy bay không người lái trên bộ, trên biển và trên không.

Ưu thế này đang góp phần định hình lại vị thế đàm phán của Kiev, đồng thời thu hút sự quan tâm của Mỹ đối với các công nghệ chiến trường của Ukraine. Tổng thống Zelensky đang thúc đẩy chiến lược tấn công tầm trung và tầm xa, sử dụng tên lửa hành trình và máy bay không người lái một chiều.

Theo các chuyên gia, khinh khí cầu là một giải pháp chi phí thấp để hỗ trợ chiến lược này, có thể bay hàng trăm km nhờ sức gió trước khi triển khai vũ khí, sau đó phối hợp với máy bay không người lái hoặc tên lửa để mở rộng tầm tấn công, tạo ra hiệu quả tập kích sâu hơn so với từng loại vũ khí riêng lẻ.

Vai trò mở rộng của khinh khí cầu quân sự

Trước đây, quân đội Ukraine từng sử dụng khinh khí cầu quân sự, chủ yếu phục vụ mục đích giám sát hoặc làm mồi nhử.

Các khinh khí cầu giá rẻ, bay bằng sức gió này được cho là có thể buộc hệ thống phòng không Nga sử dụng tên lửa đánh chặn S-300 và S-400 trị giá hàng triệu USD để tiêu diệt chúng.

Theo United24, Ukraine từng triển khai một số khinh khí cầu trên bầu trời Moscow và Tatarstan trong một đợt tấn công phối hợp ban đêm với mục tiêu được cho là gây nhiễu loạn hệ thống phòng không của Nga.

Vào tháng 5/2026, một video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy máy bay không người lái tấn công do Mỹ sản xuất rơi xuống từ một khinh khí cầu của Ukraine tại chiến tuyến. Đoạn video, được chia sẻ trên các kênh quân sự Ukraine, được xem là bằng chứng đầu tiên về việc Kiev kết hợp khinh khí cầu với vũ khí tấn công chính xác.

Phương tiện trong video được xác định là Hornet - một máy bay không người lái tấn công ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dài khoảng 2 m, do công ty Mỹ Perennial Autonomy phát triển. Ukraine đã sử dụng rộng rãi loại UAV này để tấn công các tuyến tiếp vận của Nga. Trong thử nghiệm, UAV được phóng từ khinh khí cầu, ở độ cao hơn 8.200 m, giúp tiết kiệm đáng kể năng lượng pin trong giai đoạn đầu bay. Các nhà điều hành Ukraine cho biết phương thức này có thể giúp mở rộng tầm hoạt động của Hornet từ khoảng 140 km lên gần 290 km, nhờ tận dụng quãng đường và độ cao mà khinh khí cầu mang lại.

Ngoài Ukraine, quân đội Mỹ cũng đang thử nghiệm các loại khinh khí cầu tầng bình lưu để phát hiện máy bay không người lái và hỗ trợ truyền thông, đồng thời nghiên cứu khả năng triển khai các đàn UAV từ phương tiện này. Nga được cho là đang phát triển các ứng dụng tương tự, với quy mô hạn chế hơn. Moscow được cho là đã thử nghiệm Barrazh-1 - một khinh khí cầu tầng bình lưu có khả năng mang trạm tiếp sóng nặng khoảng 100 kg lên độ cao hơn 20 m. Các nhà phát triển Nga cho biết hệ thống này sử dụng chủ yếu linh kiện nội địa, nhằm giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài trong bối cảnh Nga đang bị Mỹ và phương Tây áp lệnh trừng phạt.